Płótno - Polski Serwis Naukowy

Płótno – zwyczajowa nazwa tkaniny wykonanej w splocie płóciennym o wielorakim zastosowaniu.

Surowce i wytwarzanie

Przemysłowo wykonywane na krosnach tkackich w zakładach przemysłu lniarskiego. W zależności od przeznaczenia wykonywany z różnego rodzaju i różnej grubości przędz. Surowcem do produkcji płótna są najczęściej przędze z włókien lnianych, bawełnianych, konopnych, jutowych lub z mieszanek tych włókien. Do produkcji używa się przędz zarówno wykończonych (bielonych) jak i surowych. Z przędz surowych produkuje się tkaniny przeznaczone na cele dekoracyjne.

Żagiel - odpowiednio ukształtowany płat tkaniny (ew. innego tworzywa) rozpięty na omasztowaniu jednostek żaglowych, stawiany fałami, a kierowany szotami lub brasami (wszystko najczęściej przy użyciu wielu lin pomocniczych). Zespół żagli tworzy ożaglowanie jednostki i służy do napędzania jej. Pierwotnie żagle były szyte z brytów tkaniny (bawełna, dacron, nylon, kevlar), obecnie stosuje się też inne metody wytwarzania żagli (laminowanie, klejenie). Żagle podzielić można według kształtu, abstrahując od rodzaju ożaglowania, na trójkątne i czworokątne.

Batyst (fr. batiste) - tkanina o delikatnej fakturze, bardzo cienka i przezroczysta. Wykonana zazwyczaj z przędzy bawełnianej, jedwabnej lub lnianej, tkana splotem płóciennym. Zazwyczaj bielona, niekiedy drukowana.

Chałupniczo płótno lniane lub konopne wykonywane jeszcze dzisiaj w niektórych regionach kraju z surowej przędzy, później bielone na nasłonecznionych stokach, ma wielorakie zastosowanie w gospodarstwie wiejskim. W stanie surowym stosowane jako tzw. płachty żniwne. Często jako surowiec stosowano również włókna pokrzywy. Płótno wykonywane z pokrzywy służyło najczęściej do wykonywania worków.

Pokrzywa (Urtica L.) – rodzaj jednorocznych roślin zielnych lub bylin z rodziny pokrzywowatych (Urticaceae Juss.). Należy do niej ok. 110 gatunków rozproszonych na całej kuli ziemskiej. Gatunkiem typowym jest Urtica dioica L..

Kevlar (PPTA, poli(tereftalano-1,4-fenylodiamid) lub poli(p-fenylotereftalanoamid), -[-CO-C6H4-CO-NH-C6H4-NH-]n- ) - polimer z grupy poliamidów, a dokładniej aramidów, z którego przędzie się włókna sztuczne o bardzo wysokiej odporności mechanicznej na rozciąganie.

Zastosowanie

bielizna pościelowa

bielizna stołowa

bielizna osobista

odzież

Niektóre zastosowania specjalne

batyst – bardzo cienka, niemal przejrzysta, lekka tkanina, gęsta, wykonana z pojedynczej przędzy lnianej, bawełnianej lub jedwabnej. Wykonywana jako bielona, drukowana lub barwiona, stosowana na bieliznę, damską odzież, wyroby dekoracyjne itp.

płótno krawieckie – gruba tkanina lniana z surowej przędzy dodatkowo usztywniona przez apreturowanie, stosowana jako materiał usztywniający w produkcji odzieży

płótno żaglowe – bardzo gruba tkanina bawełniana, obecnie wyparta przez tkaniny z włókien syntetycznych (dacron, tergal, kevlar) stosowana na żagle

brezent – bardzo gruba, gęsto tkana, wytrzymała i sztywna tkanina lniana o splocie płóciennym, stosowana między innymi jako wierzchnie pokrycie ringu, plandeki itp. Dodatkowo impregnowany staje się trudnopalny lub wodoodporny.

Właściwości

Właściwości są zależne od rodzaju zastosowanych włókien.

Worek - pojemnik podobny do torby, zwykle jednak większy i pozbawiony uchwytów. Wykonuje się je głównie z płótna, skóry, papieru bądź tworzyw sztucznych. Służy do przechowywania przedmiotów i artykułów sypkich oraz ich transportu.

Tkanina – wyrób włókienniczy płaski powstający w wyniku przeplatania ze sobą (według założonego splotu) wzajemnie prostopadłych układów nitek osnowy i wątku.

Zobacz też

tkanina lniana

sukno