|
|
|
Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku
 RSS
Dodaj do:
Warto przeczytać: Susły moręgowane, czyli tzw. europejskie wiewiórki ziemne - które w latach 80. całkowicie zniknęły z terytorium Polski - stara się przywrócić Polskie Towarzystwo Ochrony Przyrody "Salamandra". Dziś susły można spotkać już w dwóch p... Zespół naukowców ze Szwecji odkrył skamielinę gigantycznej, wymarłej jaszczurki morskiej (mozazaura), która datuje się na okres późnej kredy, około 100 do 65 mln lat temu. Wyjątkowość tych badań polega na tym, że naukowcom udało się odnaleźć autentyczne szczątki ... Powszechnie wiadomo, że zwierzęta stosują różne mechanizmy obronne. Jeżozwierz rozkłada kolce, malezyjska mrówka ďż˝wybucha" a leniwiec zwija się w zwartą kulę, przypominając gniazdo na drzewie. Ale jeden z najdziwniejszych mechanizmów obronnych to występująca u jaszczurek tzw. autonomia, cz... Salamandry plamiste, jedyne w Polsce płazy, których okres godowy przypada na początek jesieni, można - ze względu na wzmożoną aktywność - bez trudu spotkać w Bieszczadach i Beskidzie Niskim."Salamandry można spotkać w nocy lub... Salamandry plamiste, jedyne w Polsce płazy, których okres godowy przypada na początek jesieni, można - ze względu na ich wzmożoną aktywność - bez trudu spotkać w Bieszczadach i Beskidzie Niskim. "Zazwyczaj można je spotkać w n...
Ostatnio na Forum:
Dyskusje
8
odp.
4
odp. Reklama:
 Płazy ogoniasteCzy wiesz że...? Ameryka Południowa – kontynent leżący na półkulach południowej oraz północnej i zachodniej. Od wschodu graniczy z Oceanem Atlantyckim, a od zachodu z Oceanem Spokojnym. Powierzchnia Ameryki Południowej wynosi 17,8 mln km². Od północy, przez Przesmyk Panamski, graniczy z Ameryką Północną. Oba te kontynenty nazywane są też przez Europejczyków Nowym Światem. Neotenia – zdolność płciowego rozmnażania się larw niektórych zwierząt, występująca w następstwie przyspieszonego w stosunku do reszty ciała rozwoju narządów rozrodczych; zatrzymanie u osobników dorosłych pewnych cech infantylnych. Występuje u płazów i, prawdopodobnie, u ryb. Wyróżniana jest forma pełna (zupełna), czyli zdolność do rozmnażania się w stanie larwalnym, i niepełna (niezupełna), polegająca na nadmiernym wydłużenia stadium larwalnego bez zdolności rozmnażania się. Skrytoskrzelne (Cryptobranchidae) – rodzina płazów z rzędu płazów ogoniastych. Należą do niej trzy współcześnie żyjące gatunki – azjatyckie salamandry olbrzymie Andrias davidianus i Andrias japonicus oraz żyjące w Ameryce Północnej skrytoskrzele (Cryptobranchus alleganiensis) – oraz trzy gatunki wymarłe. Są to największe płazy, długość ich ciała wynosi od 75 do 180 cm. Żyją w chłodnych, bieżących wodach. Mają krępe, masywne ciała spłaszczone grzbietobrzusznie, a ogony spłaszczone bocznie. Oczy małe, bez powiek. Oddychają przez skórę i za pomocą skrzeli. Płazy ogoniaste (Caudata lub Urodela) − rząd płazów o pokroju ciała przypominającym nieco wygląd jaszczurki. Do rzędu tego zalicza się m.in. traszki i salamandry. SzkieletPłazy ogoniaste posiadają dobrze wykształcone kończyny, prawie jednakowej długości. U niektórych gatunków, np. u syrenowatych nie ma kończyn tylnych. Kończyny przednie mają 4 lub 3 palce, a tylne przeważnie 5. Kręgi o trzonach dwuwklęsłych lub tyłowklęsłych. Mostek jest prymitywny i słabo wykształcony; posiada dużą liczbę elementów chrzęstnych. Nie występują obojczyki. Kości łokciowa i promieniowa oraz piszczelowa i strzałkowa nie są zrośnięte, w przeciwieństwie do kości płazów bezogonowych. Salamandrowate (Salamandridae) – rodzina płazów ogoniastych, dość szeroko rozprzestrzeniona na kuli ziemskiej. Brak jej przedstawicieli w Ameryce Południowej i Środkowej. Do rodziny tej należy 39 gatunków o małej i średniej wielkości ciała. W Polsce przedstawicielami tej rodziny są:
Jaszczurki (Lacertilia, dawniej Sauria) – grupa gadów łuskonośnych obejmująca czworonożne lub beznogie zwierzęta lądowe o wydłużonym ciele, oczach posiadających powieki, mocnych szczękach i diapsydalnej czaszce. Występują na wszystkich kontynentach poza Antarktydą oraz na wielu wyspach oceanicznych. Są najliczniejszą grupą gadów obejmującą ponad 4000 gatunków. OddychanieNarządami oddechowymi płazów ogoniastych są płuca, skóra, jama gębowo-gardzielowa oraz skrzela. Niektóre z tych płazów, np. Proteidae i Sirenidae przez całe życie zachowują skrzela zewnętrzne lub wewnętrzne, mimo że posiadają płuca. Gatunki pozbawione płuc i skrzeli oddychają przez skórę i nabłonek jamy gębowo-gardzielowej. Bezpłucnikowate (Plethodontidae) – rodzina płazów ogoniastych (Caudata) z grupy Salamandroidea, obejmująca ponad 250 gatunków. Należy do niej niemal 70% wszystkich współczesnych płazów ogoniastych. Plethodontidae ma holarktyczny zasięg występowania, jednak znacząco rozproszony – większość gatunków żyje w Ameryce Północnej, nieliczne w basenie Morza Śródziemnego, a tylko jeden w Azji. Najstarszymi znanymi przedstawicielami grupy są Plethodon i Aneides, których skamieniałości są znane już z oligoceńskich osadów w stanie Montana.
Bezpłucnikowate (Plethodontidae) – rodzina płazów ogoniastych (Caudata) z grupy Salamandroidea, obejmująca ponad 250 gatunków. Należy do niej niemal 70% wszystkich współczesnych płazów ogoniastych. Plethodontidae ma holarktyczny zasięg występowania, jednak znacząco rozproszony – większość gatunków żyje w Ameryce Północnej, nieliczne w basenie Morza Śródziemnego, a tylko jeden w Azji. Najstarszymi znanymi przedstawicielami grupy są Plethodon i Aneides, których skamieniałości są znane już z oligoceńskich osadów w stanie Montana. RozmnażanieU większości gatunków zapłodnienie jest wewnętrzne, nie występują jednak narządy kopulacyjne. Samce w czasie toków składają spermatofory, które następnie podejmowane są przez samice, a uwolnione z nich plemniki zapładniają jaja w jajowodach. Większość jest jajorodna, ale niektóre gatunki rodzą larwy (np. salamandra plamista) lub przeobrażone młode (np. salamandra czarna). Kijanki w stadium maksymalnego rozwoju przypominają wyglądem formy dorosłe (różnią się obecnością skrzeli zewnętrznych). U wielu gatunków występuje neotenia. Klimat umiarkowany – rozległa strefa klimatyczna, dzieląca się na półkuli północnej na chłodniejszą północną i cieplejszą południową i na półkuli południowej na cieplejszą północną i chłodniejszą południową. Średnia roczna temperatura waha się od 0 °C do 10 °C, a opady atmosferyczne występują w różnych porach roku. Charakterystyczną formacją roślinną dla klimatu umiarkowanego w części chłodniejszej jest tajga, natomiast części cieplejszej lasy liściaste i mieszane (kraje Europy Środkowej i południowa, czasem też środkowa część Skandynawii). Pory roku są w tej strefie łatwo rozpoznawalne i wyznaczane przez przebieg temperatury (ciepła, wilgotna wiosna, ciepłe, zazwyczaj suche lato, chłodna, wilgotna jesień i zima z niewykluczonymi opadami śniegu).
Rząd (łac. ordo) – jedna z podstawowych kategorii systematycznych stosowanych w systematyce organizmów, niższa od gromady (classis w zoologii) lub klasy (classis w botanice), a wyższa od rodziny (familia). Termin ordo został wprowadzony przez Karola Linneusza jako jedna z pięciu podstawowych kategorii w hierarchicznym systemie klasyfikacji biologicznej. Kategoriami pomocniczymi dla rzędu są nadrząd (superordo), podrząd (subordo) i infrarząd (infraordo), a w literaturze anglojęzycznej stosowane są jeszcze magnorder (wyższa od nadrzędu) i parvorder (niższa od infrarzędu). WystępowaniePłazy ogoniaste występują głównie na półkuli północnej w klimacie umiarkowanym. Spotyka się je również w południowo-wschodniej Azji, w północnej Afryce i Ameryce Środkowej oraz na północy Ameryki Południowej. Nie występują w Australii, Archipelagu Indo-Australijskim i znacznej części Ameryki Południowej. Australia (Związek Australijski, Commonwealth of Australia) – kraj położony na półkuli południowej, obejmujący najmniejszy kontynent świata, wyspę Tasmanię i inne znacznie mniejsze wyspy na Oceanie Indyjskim i Spokojnym. Australia na powierzchni nie sąsiaduje z żadnym krajem, natomiast poprzez morza krajami sąsiadującymi z Australią na północy są: Indonezja, Timor Wschodni i Papua-Nowa Gwinea; na północnym wschodzie: Wyspy Salomona, Vanuatu oraz Nowa Kaledonia; na południowym wschodzie: Nowa Zelandia. Australia jest jedynym państwem, które jest również kontynentem.
Odmieńcowate (Proteidae) – rodzina płazów z rzędu płazów ogoniastych. Występują w południowo-wschodniej Europie (rodzaj Proteus) i we wschodniej Ameryce Północnej (rodzaj Necturus). Posiadają niewielką głowę, małe lub szczątkowe oczy, słabe kończyny. Długość ciała wynosi od 12 do 50 cm. Wszystkie gatunki są neoteniczne. Żyją w wodzie, oddychają za pomocą skrzeli. Żywią się bezkręgowcami, małymi rybkami, skrzekiem, ikrą i kijankami. SystematykaW obrębie tego rzędu wyróżnia się 2 podrzędy, które dzieli się na rodziny: BibliografiaRząd:Płazy ogoniaste Urodela (Caudata) w: W.Zamachowski, A.Zyśk Strunowce Chordata, Wydawnictwo Naukowe WSP, Kraków 1997, ISBN 83-86841-92-3 Azja (gr. Ἀσία Asia) – część świata, razem z Europą tworząca Eurazję, największy kontynent na Ziemi. Z powodów historycznych i kulturowych sama Azja bywa również nazywana kontynentem (zob. alternatywne listy kontynentów).
Kątozębne (Hynobiidae) – rodzina płazów ogoniastych zamieszkujących głównie Azję. Zasięg jednego z gatunków tej rodziny, kątozęba syberyjskiego, oprócz terenów Azji obejmuje także północno-wschodnią część Europy. Kątozębne reprezentowane są przez 51 gatunków zgrupowanych w 10 rodzajach. Nazwa tych płazów pochodzi od kształtu tzw. zębów podniebiennych, które u tej rodziny są załamane pod ostrym kątem.
Czy wiesz że...? beta Syrenowate (Sirenidae) − rodzina płazów z rzędu płazów ogoniastych. Obejmuje 4 gatunki zwierząt żyjących na południowo-wschodnich terenach USA. Przedstawiciele tej rodziny żyją w wodach stojących, odżywiają się drobną zwierzyną i roślinnością. Posiadają zarówno płuca, jak i skrzela. Prawdopodobnie neoteniczne.
Afryka – drugi pod względem wielkości kontynent na Ziemi, ma 30,3 mln km² powierzchni, czyli ponad 20,3% ogólnej powierzchni lądowej naszego globu. Przechodzi przez niego południk 0°, obydwa zwrotniki i równik.
Skrytoskrzelne (Cryptobranchidae) – rodzina płazów z rzędu płazów ogoniastych. Należą do niej trzy współcześnie żyjące gatunki – azjatyckie salamandry olbrzymie Andrias davidianus i Andrias japonicus oraz żyjące w Ameryce Północnej skrytoskrzele (Cryptobranchus alleganiensis) – oraz trzy gatunki wymarłe. Są to największe płazy, długość ich ciała wynosi od 75 do 180 cm. Żyją w chłodnych, bieżących wodach. Mają krępe, masywne ciała spłaszczone grzbietobrzusznie, a ogony spłaszczone bocznie. Oczy małe, bez powiek. Oddychają przez skórę i za pomocą skrzeli.
Kątozębne (Hynobiidae) – rodzina płazów ogoniastych zamieszkujących głównie Azję. Zasięg jednego z gatunków tej rodziny, kątozęba syberyjskiego, oprócz terenów Azji obejmuje także północno-wschodnią część Europy. Kątozębne reprezentowane są przez 51 gatunków zgrupowanych w 10 rodzajach. Nazwa tych płazów pochodzi od kształtu tzw. zębów podniebiennych, które u tej rodziny są załamane pod ostrym kątem.
Płazy (Amphibia) – gromada kręgowców ziemnowodnych, czworonożnych (wyjątek: płazy beznogie), o ciele okrytym cienką skórą bez łusek (wyjątek płazy beznogie). Wilgotna skóra umożliwia płazom wymianę gazową. Wszystkie płazy są zmiennocieplne. W skórze znajdują się liczne gruczoły śluzowe, czasem jadowe (np. parotydy u ropuchy), a także komórki pigmentowe. Najbardziej niebezpieczny jest jad niewielkich, barwnych drzewołazów z Ameryki Południowej. Płazy są drapieżne. Występują na wszystkich kontynentach poza Antarktydą. Wielkość: od 9 mm do 1,8 m. Nauce znanych jest obecnie około 6200 gatunków płazów.
Płazy bezogonowe (Anura) – rząd płazów obejmujący zwierzęta przypominające żabę. Obejmuje cztery podrzędy, do których zalicza się ok. 30 rodzin, w tym również żyjące w Polsce: żabowate, ropuchowate, ropuszkowate, rzekotkowate i grzebiuszkowate.
Syrenowate (Sirenidae) − rodzina płazów z rzędu płazów ogoniastych. Obejmuje 4 gatunki zwierząt żyjących na południowo-wschodnich terenach USA. Przedstawiciele tej rodziny żyją w wodach stojących, odżywiają się drobną zwierzyną i roślinnością. Posiadają zarówno płuca, jak i skrzela. Prawdopodobnie neoteniczne. Powyższa treść oraz zamieszczone w niej powiązane definicje/pojęcia - udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń.
Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania
Wszystkie hasła znajdujące się w naszym mirrorze Wikipedii mają znaczenie informacyjne i edukacyjne. Nie mogą być traktowane jako porady. |
