Pło - Polski Serwis Naukowy

Pło przy Jeziorze Wałachy, Wdzydzki Park Krajobrazowy

Jezioro Krasne w Borach Tucholskich. Jezioro lobeliowe, mezohumusowe, zarastane przez mszyste pło torfowiska przejściowego

Pło (regionalnie także pod nazwą spleja) – kożuch roślin torfowiskowych występujący na wodzie w formie zarastającego brzegu lub rodzaj pływającej wyspy, powstałej w wyniku odrywania się mszarów torfowcowych porastających brzegi jeziora. Stanowi etap zarastania zbiornika wodnego, tworząc trzęsawisko. Zwykle ma charakter torfowiska przejściowego.

Olsza czarna (Alnus glutinosa Gaertn.) – gatunek drzewa należącego do rodziny brzozowatych. Olsza czarna to jedno z ważniejszych drzew wilgotnych zarośli nadbrzeżnych i lasów łęgowych niżu. Rośnie prawie na całym obszarze Europy, a także na niektórych obszarach Azji i w północno-zachodniej Afryce. W górach i na żwirowiskach rzecznych ustępuje miejsca olszy szarej.

Wigierski Park Narodowy – jeden z największych parków narodowych w Polsce. Utworzony 1 stycznia 1989 roku, jest jednym z 23 parków narodowych Polski. Park utworzony został na obszarze 14956 hektarów. Aktualna jego powierzchnia wynosi 15086 ha, w tym 9464 ha to grunty leśne, 2908 ha – wody i 2714 ha inne tereny, głównie użytkowane rolniczo (2229 ha). Ochroną ścisłą objętych jest 623 ha, w tym 283 ha lasów. Obszary zagospodarowane rolniczo objęte są ochroną krajobrazową.

Pło mszyste pojawia się na powierzchni jezior dystroficznych (kwaśny odczyn wody). W Polsce występuje na tzw. sucharach w Wigierskim Parku Narodowym, licznie także w jeziorkach torfowiskowych w Poleskim Parku Narodowym oraz jeziorach lobeliowych na Pomorzu.

Rodzajem pła jest wiszar.

Mchy (Bryophyta) – . W rozwoju mchów wyróżnia się dwa następujące po sobie pokolenia: płciowe (gametofit) wytwarzające gametangia (plemnie i rodnie) oraz bezpłciowe (sporofit) wytwarzające zarodniki.

Muł (szlam) – niezlityfikowana skała klastyczna, tworząca się w naturalnych zbiornikach wodnych, zbudowana z mieszaniny pyłu i iłu o różnym składzie mineralnym (ziarna o średnicy od 0,01 do 0,1 milimetra) z dodatkiem substancji organicznych. Muł zlityfikowany nosi nazwę mułowca, gdy zaś diageneza doprowadzi do powstania oddzielności łupkowej, mówimy o łupku mulastym.

Pło na zarastającym jeziorze eutroficznym posiada inną strukturę. Tworzy ją system kłączowo-korzeniowy roślin szuwarowych w warunkach, gdy na dnie osadza się duża ilość rozwodnionego mułu. Rośliny nie są w stanie zakorzeniać się w mineralnym podłożu, gdy miąższość mułu przekracza 30 cm. Pojawiają się wówczas rośliny takie jak: zachylnik błotny, turzyca nibyciborowata, szalej jadowity, czy kłoć wiechowata, potrafiące unosić się na powierzchni wody dzięki powietrznym przestworom w tkankach i splatać się nawzajem. Tworzy się wówczas pływający dywan – pło, na który opadają szczątki roślin. W takim ple rozwijają się najpierw rośliny szuwarowe, a czasem pojawiają się pojedyncze drzewa, głównie olsza czarna. Zespoły roślinne tworzące pło jeziora eutroficznego to m.in. pło szalejowe (Cicuto-Caricetum pseudocyperi), pło paprociowe (Thelypteridi-Phragmitetum), szuwar kłociowy (Cladietum marisci). Tego typu pło występuje m.in. na brzegu jeziora Kęplaste.

Bagno – obszar o utrzymującym się nadmiernym nawilgoceniu, porośnięty przez roślinność przystosowaną do specyficznych warunków związanych z dużym nawilgoceniem. Bagna bardzo często tworzą się w zagłębieniach terenu we wszystkich strefach klimatycznych świata. Największe przestrzenie zajmują jednak na obszarach pokrytych wieczną zmarzliną (Syberia, północna Kanada) i w strefie równikowej. Poza tym tworzą się w dolinach i deltach dużych rzek, na pojezierzach, na płaskich obszarach bezodpływowych, w nieckach krasowych, w odciętych zatokach morskich i nad brzegami mórz i oceanów. W bagnach w wyniku procesów utleniania związków organicznych tworzy się torf.

Jezioro – naturalny śródlądowy zbiornik wodny, którego występowanie uwarunkowane jest istnieniem zagłębienia (misy jeziornej), w którym mogą gromadzić się wody powierzchniowe, oraz zasilaniem przewyższającym straty wody wskutek parowania lub odpływu. Większość jezior występuje na obszarach zajmowanych niegdyś przez lodowiec. Woda z topniejącego lodowca wypełniała doliny i tworzyła jeziora. Powstanie mis jeziornych wiąże się przede wszystkim z procesami geologicznymi. Zasilanie należy natomiast przede wszystkim od warunków klimatycznych. Jezioro różni się od stawu występowaniem strefy afotycznej – światło nie dociera do dna uniemożliwiając tam rozwój roślinności.

Zobacz też

Bagno