PKP - Polski Serwis Naukowy

przekierowanie z „PKP”. Zapoznaj się również z: Punkt Kontroli Przejazdu, Polityczny Komitet Porozumiewawczy, Polski Korpus Posiłkowy i Polski kontyngent policyjny.

Polskie Koleje Państwowe Spółka Akcyjna (PKP S.A.) – powstała w wyniku komercjalizacji istniejącego od 1926 przedsiębiorstwa państwowego Polskie Koleje Państwowe. Ich jedynym akcjonariuszem jest Skarb Państwa, który reprezentuje obecnie Ministerstwo Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej. Spółka pełni dominującą rolę w Grupie PKP. Do jej podstawowych zadań należą:

Kolej dużych prędkości w Polsce – planowany system linii kolejowych, które umożliwią poruszanie się po nich z prędkością od 200 do 360 km/h. Plany te obejmują modernizację i budowę linii kolejowych łączących polskie metropolie.
Juliusz Engelhardt (ur. 1 stycznia 1955 w miejscowości Transportnyj (Транспортный)) na Kołymie – polski profesor, ekonomista, wiceminister infrastruktury.

realizacja procesów restrukturyzacji,

zagospodarowanie zbędnego majątku,

zarządzanie płynnością finansową spółek Grupy PKP,

koordynacja przedsięwzięć związanych z rozwojem spółek Grupy PKP,

przygotowanie projektów prywatyzacyjnych dla spółek Grupy.

PKP S.A. jest członkiem Związku Pracodawców Kolejowych, Wspólnoty Kolei Europejskich oraz Zarządców Infrastruktury Kolejowej (Community of European Railway and Infrastructure Companies – CER) w Brukseli, Międzynarodowego Związku Kolei (International Union of Railways, Union internationale des chemins de fer – UIC) w Paryżu oraz Organizacji Współpracy Kolei (Организация сотрудничества железных дорог – ОСЖД) w Warszawie.

Punkt Kontroli Przejazdu - punkt na trasie rajdu, gdzie sprawdzany jest fakt przejazdu zawodnika (w przeciwieństwie do Punktu Kontroli Czasu nie jest istotny dokładny czas wjazdu na PKP). PKP-y mogą być jawne (uzwzględnione w karcie drogowej i opisie trasy) bądź tajne (o których nie wiadomo z góry). Brak wpisu/pieczątki z Punktu Kontroli Przejazdu skutkuje zwykle wykluczeniem z rajdu.
PKP Energetyka S.A. – publiczny operator energetyczny, powstały dzięki formalnemu wydzieleniu dotychczasowej Dyrekcji Elektroenergetyki Kolejowej przez prywatyzację sieci energetycznych z Polskich Kolei Państwowych, choć dominującym udziałowcem spółki (w 75,27%) pozostaje nadal PKP S.A., a więc de facto Skarb Państwa.

Przedwojenny Logotyp PKP

Parowóz PKP Z 1937 Piękna Helena wygrała złoty medal na targach w Paryżu

Najpopularniejsza w Polsce pasażerska lokomotywa elektryczna PaFaWag EU07

Jedna z nowocześniejszych w Polsce lokomotyw pasażerskich EP09 wyprodukowana w 1986 przez PaFaWag

Najpopularniejsza polska towarowa lokomotywa ET22

Sieć PKP w 1952/53

Budynek b. Dyrekcji Okręgowej Kolei Państwowych w Katowicach

Siedziba główna PKP w Warszawie

Nowy skład PKP Intercity EU44 Husarz

Główny dworzec kolejowy w Krakowie

Wrocław Główny 2009

Dworzec Centralny w Warszawie

Szczecin Dworzec Szczecin Główny

Most kolejowy w Zgorzelcu

Stacja kolejowa Sulejówek Miłosna

Przystanek kolejowy Warszawa Wola Grzybowska

Historia

Przez lata szczebel zarządzania PKP przeszedł kilkadziesiąt zmian organizacyjnych. Trzykrotnie kolejnictwem bezpośrednio zarządzał specjalnie powołany resort, przez lata szefem kolei był minister komunikacji. Trzykrotnie była powołana Dyrekcja Generalna PKP.

Kolej w Polsce to obecnie około 19599 km torów, po których przewozy prowadzi ponad stu przewoźników. Zdecydowana większość linii jest zelektryfikowana.
Wikicytaty to polska wersja serwisu Wikiquote, siostrzanego projektu Wikipedii, który działa jako jedno z przedsięwzięć Fundacji Wikimedia. Angielska wersja powstała 27 czerwca 2003, zaś polska 17 lipca 2004 roku. Wikicytaty są obecnie trzecią pod względem wielkości wersją językową - zawierają ponad 8,5 tysiąca artykułów ustępując tylko projektowi angielskiemu (ponad 17,7 tys. stron) i włoskiemu (ponad 9,7 tys. artykułów). W lipcu 2007 uruchomiono czterdziestą wersję językową.

1919–1924 – Ministerstwo Kolei Żelaznych bezpośrednio zarządzające PKP

1924–1926 – Ministerstwo Kolei bezpośrednio zarządzające PKP

1926–1939 - Ministerstwo Komunikacji

1926 – powołanie przedsiębiorstwa PKP; funkcję jego zwierzchnika sprawował minister komunikacji (na podstawie przepisów Rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 września 1926 r. o utworzeniu przedsiębiorstwa "Polskie Koleje Państwowe" Dz.U. rok 1926 nr 097 poz. 568).

1945–1948 - Ministerstwo Komunikacji bezpośrednio zarządzające PKP

1948–1951 – działalność Dyrekcji Generalnej PKP w ramach Ministerstwa Komunikacji

1951–1957 – Ministerstwo Kolei bezpośrednio zarządzające PKP

1957–1978 - Ministerstwo Komunikacji bezpośrednio zarządzające PKP

1978 - powołanie Dyrekcji Generalnej PKP w ramach Ministerstwa Komunikacji, w której funkcję dyrektora generalnego PKP sprawował minister komunikacji; funkcję jego zastępców (dyrektora generalnego PKP) pełniło trzech podsekretarzy stanu

1987 – wyodrębnienie przedsiębiorstwa PKP z Ministerstwa Komunikacji

1987–2000 – funkcjonowanie Dyrekcji Generalnej PKP

Do czasu wydzielenia spółek podział organizacyjny PKP był następujący:

Andrzej Wach (ur. 1955 w Skierniewicach) – były prezes zarządu, były dyrektor generalny PKP S.A., równocześnie b. szef Grupy PKP. Mieszka w Jaktorowie pod Warszawą.
Pociąg towarowy – zespół wagonów towarowych sprzęgniętych z co najmniej jedną czynną lokomotywą, odpowiednio osygnalizowany i wyposażony w wymagane dokumenty, obsługiwany przez drużynę pociągową, oznaczony numerem i posiadający rozkład jazdy i przygotowany do drogi bądź znajdujący się w drodze.

Dyrekcja Infrastruktury Kolejowej, Warszawa

Dyrekcja Kolejowych Przewozów Towarowych Cargo, Katowice

Dyrekcja Przewozów Pasażerskich, Warszawa

Dyrekcja Elektroenergetyki Kolejowej, Warszawa

Dyrekcja Teleinformatyki Kolejowej, Warszawa

Centrum Szkolenia i Doskonalenia Kadr Kolejnictwa, Warszawa

Dyrekcja Zakupów i Sprzedaży Ferpol, Warszawa, ul. Grójecka 17; obecnie jej działalność nie jest kontynuowana

Dyrekcja Kolei Dojazdowych, Warszawa, ul. Chłopickiego 53; obecnie jej działalność nie jest kontynuowana

Zakład Szybkiej Kolei Miejskiej w Trójmieście, Gdynia

Komenda Straży Ochrony Kolei, Poznań

Reforma PKP od 2001 roku

Od 2001 trwa reforma PKP, której głównymi celami jest restrukturyzacja i sprzedaż spółek kolejowych, uporządkowanie stanu prawnego i sprzedaż zbędnych nieruchomości oraz wydzielenie infrastruktury kolejowej, a następnie przekazanie jej Skarbowi Państwa. Proces ten miał być finansowany z kredytu, następnie spłacony z dochodów z prywatyzacji.

Logotyp (gr. λόγος logos - słowo, myśl + τύπος typos - odcisk, obraz) - termin rozpoznawalny od początku XIX wieku jako forma graficzna będąca interpretacją brzmienia nazwy i jednoznacznie identyfikująca markę, firmę, agencję, organizację, produkt, usługę, przedsięwzięcie, imprezę oraz każdy inny rodzaj aktywności gospodarczej lub społecznej.
Wspólnota Kolei Europejskich oraz Zarządców Infrastruktury Kolejowej (Community of European Railway and Infrastructure Companies - CER) zrzesza 75 przedsiębiorstw kolejowych i infrastruktury z Unii Europejskiej, krajów kandydujących (Chorwacji, Macedonii i Turcji), jak również z krajów Bałkanów Zachodnich, Norwegii i Szwajcarii. Wszędzie prezentowanym hasłem wspólnoty jest "Głos Kolei Europejskich" (The Voice of European Railways).

W tym czasie ukończono restrukturyzację organizacyjną polegająca na utworzeniu PKP S.A. i wydzieleniu spółek kolejowych, rozpoczęto porządkować sprawy finansowe i majątkowe oraz kontynuowano redukcję zatrudnienia. Utworzono Fundusz Własności Pracowniczej oraz usamorządowiono spółkę Przewozy Regionalne. Nieukończone zostały kolejne etapy reformy, m.in. prywatyzacja spółek, m.in. PKP Cargo SA, PKP Intercity SA oraz Energetyki Kolejowej SA.

Wrocław Główny – największa z osobowych stacji kolejowych we Wrocławiu, położona na liniach kolejowych prowadzących z południowego wschodu (Opole oraz Lubliniec) i południa (Świdnica oraz Kłodzko) na zachód (Jelenia Góra oraz Legnica), północ (Poznań) i północny zachód (Głogów), a przez stację Wrocław Nadodrze – na północny wschód (Oleśnica).
Kolejowa Oficyna Wydawnicza (KOW) – wydawnictwo, powstałe dzięki formalnemu wydzieleniu przez prywatyzację z grupy spółek Polskich Kolei Państwowych, którego właścicielem pozostaje de facto w ok. 84 % Skarb Państwa.

W 2005 NIK w przeprowadzonej kontroli negatywnie ocenił gospodarowania majątkiem przez PKP, wskazując na liczne zaniedbania i utrzymywanie wielu zbędnych nieruchomości bez ich zagospodarowania czy zabezpieczenia, co doprowadziło je do ruiny. Do końca 2004 ponad 30% nieruchomości w posiadaniu PKP nie było zagospodarowanych.

PKP Linia Hutnicza Szerokotorowa Sp. z o.o. (PKP LHS) – polski przewoźnik kolejowy oraz zarządca infrastruktury linii kolejowej nr 65 (LHS). Spółka jest własnością Skarbu Państwa (99,99%) i PKP S.A. (0,01%). Wchodzi w skład holdingu Grupa PKP. Jest członkiem Związku Pracodawców Kolejowych.
TK Telekom Sp. z o.o. – publiczny operator telekomunikacyjny, powstały pod nazwą Telekomunikacja Kolejowa Sp. z o.o. dzięki formalnemu wydzieleniu przez komercjalizację sieci telekomunikacyjnej z Polskich Kolei Państwowych. W 2010 spółka zmieniła nazwę na obecnie używaną. Udziałowcami spółki są w 58,54 % Skarb Państwa, w 41,46 % PKP S.A.

W powszechnym odczuciu reforma nigdy nie została sfinalizowana, a w 2005 została praktycznie zatrzymana. Spółki kolejowe są nieefektywne i przynoszą straty. Zadłużenie grupy PKP pod koniec 2010 sięgnęło ok. 6 mld zł i zostało częściowo spłacone ze środków Funduszu Kolejowego, który został utworzony w celu finansownia modernizacji i inwestycji w linie kolejowe.

Stanowisko Ministra Infrastruktury istniało od 19 października 2001 do 31 października 2005 w rządzie Leszka Millera i w rządach Marka Belki i ponownie zostało ustanowione 16 listopada 2007 w rządzie Donalda Tuska. Resort funkcjonował od 1919 pod różnymi nazwami, m.in. jako Ministerstwo Kolei, Ministerstwo Komunikacji, Ministerstwo Transportu.
Ministerstwo Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej – urząd administracji rządowej, obsługujący ministra właściwego do spraw działu administracji rządowej - budownictwo, gospodarka przestrzenna i mieszkaniowa, działu - gospodarka morska oraz działu - transport, utworzone 21 listopada 2011, z mocą od 18 listopada 2011.

Nieefektywność zarządzania koleją osiągnęła punkt kulminacyjny zimą 2010, kiedy niezdolność do uzgadniania spójnego rozkładu jazdy między spółkami kolejowymi spowodowała zamieszanie i chaos w całym kraju. W konsekwencji stanowiska stracili wiceminister infrastruktury Juliusz Engelhardt oraz prezes PKP Andrzej Wach, a spółka opublikowała w prasie przeprosiny. Także wcześniej, w 2010, pasażerowie doświadczyli licznych problemów z powodu konfliktu spółek Przewozy Regionalne i PKP PLK.

Sulejówek Miłosna – stacja kolejowa Polskich Kolei Państwowych położona przy ulicy Stanisława Staszica, w mieście Sulejówek w województwie mazowieckim. Tworzy tzw. węzeł miński.
EU07 (oznaczenie prywatnych przewoźników 4E; typ 4E i 303E) – seria normalnotorowych uniwersalnych lokomotyw elektrycznych, produkcji polskiej na licencji angielskiej lokomotywy EU06. Podobnie, jak inne lokomotywy elektryczne i zestawy trakcyjne eksploatowane w Polsce, EU07 pracują przy zasilaniu z górnej sieci trakcyjnej o napięciu 3 kV prądu stałego.

Z kolei w lipcu 2011 w wyniku kilkuletnich zaniedbań w konserwacji systemów należących do Energetyki Kolejowej doszło do wielogodzinnej przerwy zasilania, co skutkowało wielogodzinnym paraliżem ruchu pociągów i chaotyczną ewakuacją Dworca Centralnego w Warszawie.

Liczba pracowników Grupy PKP

1919 – 118 tys.

1928 – 214 tys.

1933 – 176 tys.

1938 – 189 tys.

1939 – 215 tys.

1945 – 300 tys.

1946 – 342 tys.

1948 – 345 tys.

1953 – 231 tys.

1958 – 331 tys.

1962 – 345 tys.

1963 – 352 tys.

1965 – 351 tys.

1968 – 353 tys.

1970 – 360 tys.

1972 – 358 tys.

1990 – 340 tys.

1992 – 278 tys.

1998 – 212 tys.

2001 – 152 tys.

2003 – 143 tys.

2006 – 125 tys.

2009 – 102 tys.

2010 - 90 tys.

PKP S. A. Oddział Dworce Kolejowe, oddział spółki Polskie Koleje Państwowe S.A. zajmujący się administracją najważniejszymi dworcami kolejowymi w Polsce.
Polski kontyngent policyjny - wydzielona jednostka polskiej Policji, przeznaczona do udziału w akcji poza terytorium RP (misji pokojowej, operacji humanitarnej lub antyterrorystycznej, szkoleniu, przedsięwzięciu reprezentacyjnym) zgodnie z uchwałą RM, rozporządzeniem MSWiA, lub decyzją KGP.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)