PKP Szybka Kolej Miejska w Trójmieście

Dwa składy EW58 w Gdańsku Stoczni. Posiadają więcej drzwi oraz lepsze przyspieszenie od jednostek EN57/71 stanowiących podstawę taboru SKM

Zmodernizowany EN57, z pierwszej serii

Wnętrze połowicznie zmodernizowanej jednostki EN57 (fotele nowe, ale ściany nadal ze sklejki).

Wnętrze całkowicie zmodernizowanej jednostki EN57

PKP Szybka Kolej Miejska w Trójmieście – polskie przedsiębiorstwo transportowe, zarządzające wydzielonym systemem kolei miejskiej głównie na terenie aglomeracji gdańskiej. Część kursów łączy ją ze Słupskiem, co de facto czyni go także przewoźnikiem regionalnym.

Malbork (łac. Mariaeburgum, Mariae castrum, Marianopolis, niem. Marienburg) – miasto w północnej Polsce, w województwie pomorskim nad Nogatem. Stolica powiatu malborskiego.
Napięcie elektryczne – różnica potencjałów elektrycznych między dwoma punktami obwodu elektrycznego lub pola elektrycznego. Symbolem napięcia jest U. Napięcie elektryczne jest to stosunek pracy wykonanej podczas przenoszenia ładunku elektrycznego między punktami, dla których określa się napięcie, do wartości tego ładunku. Wyraża to wzór

Szybka Kolej Miejska łączy przede wszystkim: Gdańsk, Sopot, Gdynię, Rumię, Redę i Wejherowo. W odczuwalnie mniejszym stopniu: Pruszcz Gdański, Tczew, Lębork oraz Słupsk. Jest drugim (po warszawskiej WKD) systemem SKM w Polsce, choć z wielu względów WKD jest praktycznie jedynie kolejką dojazdową.

Dane podstawowe

Struktura własnościowa:

Prostownik jest to element lub zestaw elementów elektronicznych służący do zamiany napięcia przemiennego na napięcie jednego znaku, które po dalszym odfiltrowaniu może być zmienione na napięcie stałe.
Warszawska Kolej Dojazdowa (WKD, wcześniej Elektryczna Kolej Dojazdowa lub Elektryczne Koleje Dojazdowe - EKD) - spółka wykonująca przewozy pasażerskie na linii kolei normalnotorowej na odcinku Warszawa Śródmieście WKD - Podkowa Leśna Główna - Grodzisk Mazowiecki Radońska (linia 47) z odgałęzieniem Podkowa Leśna Główna - Milanówek Grudów (linia 48).

119 825 udziałów (47,8%) posiadają Polskie Koleje Państwowe Spółka Akcyjna z siedzibą w Warszawie.

56 605 udziałów (22,6%) posiada Skarb Państwa reprezentowany przez Ministra Finansów.

32 000 udziałów (12,8%) posiada Województwo Pomorskie.

24 000 udziałów (9,6%) posiada Gmina Miasta Gdańsk.

7 000 udziałów (2,8%) posiada Gmina Miasta Sopotu.

6 600 udziałów (2,6%) posiada Gmina Miasta Gdyni.

4 000 udziałów (1,6%) posiada Gmina Miejska Pruszcz Gdański.

400 udziałów (0,2%) posiada Gmina Miejska Rumia.

Spółka jest członkiem Związku Pracodawców Kolejowych.

Wielka Brytania (), Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (ang. United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) – unitarne państwo wyspiarskie położone w Europie Zachodniej. W skład Wielkiej Brytanii wchodzą: Anglia, Walia i Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania, Irlandia Północna leżąca w północnej części wyspy Irlandia. Guernsey, Jersey i Wyspa Man, posiadają odrębny status dependencji Korony brytyjskiej i nie wchodzą w skład Zjednoczonego Królestwa.
Niemcy (Republika Federalna Niemiec, RFN; do traktatu pomiędzy RFN a Polską Rzecząpospolitą Ludową (1970) w Polsce stosowana była oficjalnie nazwa Niemiecka Republika Federalna, NRF; niem.: Deutschland lub Bundesrepublik Deutschland, BRD) – państwo federacyjne położone w Europie, będące członkiem Unii Europejskiej (UE), Unii Zachodnioeuropejskiej (UZE), G8, ONZ oraz NATO. Stolicą Niemiec jest Berlin (przed połączeniem z NRD – Bonn, obecnie noszące tytuł miasta federalnego). Językiem oficjalnym jest język niemiecki.

Częstotliwość kursowania pociągów w szczycie przewozowym wynosi ok. 7 minut, a poza szczytem 15 minut. Taborem wykorzystywanym na linii SKM są głównie składy EN57 oraz EN71. W dni powszednie na trasę wyjeżdżają ponadto dwa składy EW58. Podstawowym fragmentem tras SKM jest linia 250 Gdańsk Główny - Rumia, która biegnie równolegle do linii "dalekobieżnej" 202 Gdańsk Główny - Stargard Szczeciński. To właśnie linią 250 kursuje zdecydowana większość pociągów SKM. Wyjątkiem są połączenia o nazwie Sprinter, które korzystają z torów dla pociągów dalekobieżnych zatrzymując się w Trójmieście tylko na stacjach Gdańsk Główny, Gdańsk Wrzeszcz, Gdańsk Oliwa, Sopot, Gdynia Główna, Gdynia Chylonia.

Iława (niem. Deutsch Eylau ?/i, prus. Īlawa) – miasto w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie iławskim; siedziba władz powiatu. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa olsztyńskiego. Miasto jest położone nad południowym krańcem jeziora Jeziorak (Pojezierze Iławskie) oraz nad rzeką Iławką. Iława jest również dużym ośrodkiem wypoczynkowym, sportowym i turystycznym. Znajduje się na terenie Zielonych Płuc Polski.
Aglomeracja Gdańska (czasami nazywana aglomeracją Zatoki Gdańskiej) – zurbanizowany i uprzemysłowiony obszar na północy Polski nad Zatoką Gdańską zamieszkany przez ok. 1 200 000 ludzi. Tworzy go Gdańsk, Gdynia, Sopot (Trójmiasto) oraz miejscowości od Pruszcza Gdańskiego do Wejherowa.

Oprócz połączeń na trasie Gdańsk Główny - Wejherowo, SKM na mniejszą skalę obsługiwał lub obsługuje inne miasta województwa pomorskiego i województw sąsiednich. Obecnie pociągi SKM kursują również do Lęborka, Słupska i Tczewa. W poprzednich latach spółka wykonywała kursy m.in. do Malborka, Elbląga, Iławy, Smętowa, Laskowic Pomorskich, a także na lokalnej trasie Gdańsk Główny – Gdańsk Brzeźno, wcześniej do Gdańska Nowego Portu. Kursowanie na tej trasie zawieszono z powodu nierentowności.

EW60 – oznaczenie PKP polskich trójczłonowych elektrycznych zespołów trakcyjnych typu 6WE wyprodukowanych w zakładach Pafawag we Wrocławiu w roku 1992 dla Szybkiej Kolei Miejskiej w Trójmieście. Obecnie po modernizacji jednostki te są użytkowane przez Koleje Mazowieckie.
Elbląg (niem. Elbing, prus. Elbings) – miasto w województwie warmińsko-mazurskim, powiat grodzki Elbląg, stolica powiatu ziemskiego elbląskiego. Jedno z najstarszych polskich miast (rok założenia 1237, prawa miejskie 1246), a najstarsze w województwie.

W 2007 SKM w Trójmieście przewiozła 40,5 mln pasażerów, co stanowiło ok. 16% całego ruchu wewnątrz aglomeracji. W 2008 dziennie przewożono około 130 tys. pasażerów, co dawało liczbę 47,5 mln pasażerów rocznie (19% całego ruchu wewnątrz Trójmiasta). Najmniejszą ilość pasażerów przewieziono w 2003r. - 35,4 mln. W 2011 roku przewieziono 38,5 mln osób - o ponad milion więcej niż rok wcześniej

Prąd stały (ang. direct current, DC) – w odróżnieniu od prądu zmiennego i przemiennego (ang. alternating current, AC) – prąd stały charakteryzuje się stałą wartością natężenia oraz kierunkiem przepływu.
Smętowo Graniczne – duża wieś kociewska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie starogardzkim, w gminie Smętowo Graniczne. Miejscowość leży na ważnej magistrali kolejowej Śląsk-Porty. Do momentu wstrzymania ruchu kolejowego na liniach do Opalenia i Skórcza stacja była ważnym węzłem kolejowym.

Spółka notuje zyski rzędu 2,5 mln rocznie wraz z subwencjami. W trójmiejskiej SKM nie są honorowane żadne bilety okresowe ani jednorazowe innych spółek PKP S.A. Kolej honoruje za to chipowe bilety metropolitalne, obowiązujące we wszystkich środkach komunikacji publicznej aglomeracji trójmiejskiej. W 2007 na przystankach SKM uruchomiono nowoczesne automaty do wydawania biletów.

Linia kolejowa nr 202 – to linia kolejowa łącząca Gdańsk ze Stargardem Szczecińskim przez Gdynię, Lębork, Słupsk, Koszalin, Białogard, Świdwin i Łobez. Położona w granicach dwóch województw: pomorskiego i zachodniopomorskiego oraz na obszarze Oddziałów Regionalnych PKP PLK: w Gdańsku i Szczecinie.
Wolne Miasto Gdańsk (niem. Freie Stadt Danzig) – istniejące w okresie międzywojennym autonomiczne miasto-państwo pod ochroną (protection) Ligi Narodów.

Lista prezesów PKP SKM w Trójmieście

2001-2006 - Mikołaj Segeń

2006-2009 - Andrzej Osipów

od 2009 - Maciej Lignowski

Historia

Osobny artykuł: Kolej w Gdańsku.

Początki kolei w Gdańsku

Kolej dotarła do Gdańska 19 lipca 1852 w ramach budowy sieci połączeń Pruskiej Kolei Wschodniej. Początkowo kończyła się tu jedyna linia, z Tczewa. Linia w stronę Sopotu i Wejherowa została zbudowana w 1870 i łączyła Stargard Szczeciński z Gdańskiem. Obecnie są to linie 9 i 202. Ponadto z Gdańska Wrzeszcza odchodziła linia do Starej Piły a stamtąd dalej do Kartuz, oraz sieć kolei wąskotorowych.

Tramwaje w Gdańsku – system komunikacji tramwajowej działający w Gdańsku i prowadzony przez Zakład Komunikacji Miejskiej, na zlecenie Zarządu Transportu Miejskiego.
II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

W 1912 rozpoczęto budowę osobnych torów położonych wzdłuż linii kolejowej Gdańsk - Wejherowo, przeznaczonych do ruchu podmiejskiego na odcinku Gdańsk Główny - Sopot. W tym celu dokonano rozbiórki szeregu położonych na planowanych torach lub w ich sąsiedztwie budynków oraz dokonano przebudowy stacji. Prace jednak przerwał wybuch pierwszej wojny światowej.

S-Bahn – nazwa systemów szybkiej kolei miejskiej i innych szynowych systemów komunikacji lokalnej w krajach niemieckojęzycznych. Nazwa S-Bahn wywodzi się ze skrócenia niemieckiego określenia Stadtschnellbahn (czyli właśnie szybka kolej miejska) i została po raz pierwszy nieformalnie użyta przez zawiadowcę stacji Berlin Bornholmer Straße około 1927. Analogicznie w Kopenhadze kolej miejska nazywa się S-tog.
Kolej wąskotorowa - kolej o prześwicie mniejszym niż określany w danym kraju jako normalny, czyli w większości krajów europejskich 1435 mm. Kolej wąskotorowa cechuje się mniejszą zdolnością przewozową od kolei normalnotorowej, jednak można na niej stosować większe pochylenia i łuki o mniejszym promieniu, dzięki czemu jest nawet kilkakrotnie tańsza w budowie. Koleje wąskotorowe, początkowo niemal wyłącznie konne, rozpowszechniły się w przemyśle wydobywczym, hutnictwie, leśnictwie. Od połowy XIX wieku zaznacza się zróżnicowanie funkcji kolei wąskotorowych w zależności od prześwitu, następuje także częściowa unifikacja standardów k.w. Od połowy XIX wieku na k.w. stosuje się powszechnie trakcję parową, od końca XIX wieku wprowadza się na niektóre k. w. trakcję elektryczną, od połowy XX wieku także spalinową. Najstarsza nieprzerwanie funkcjonująca kolej wąskotorowa na świecie istnieje w Polsce - są to Górnośląskie Koleje Wąskotorowe.

Kolej w Wolnym Mieście Gdańsk

W Wolnym Mieście Gdańsk połączenia kolejowe były realizowane przez Polskie Koleje Państwowe.

Po II Wojnie Światowej, początki SKM

Powstanie SKM

EW90-12 znajdujący się obecnie w Skansenie Parowozowni Kościerzyna

Podczas odbudowy Gdańska i Gdyni ze zniszczeń wojennych, wraz z odbudową infrastruktury portowej i stoczniowej, ze względu na słabość komunikacji miejskiej i sprzyjające warunki geograficzno-urbanistyczne, podjęto decyzję o stworzeniu linii kolei miejskiej łączącej Trójmiasto.

Polskie Koleje Państwowe Spółka Akcyjna (PKP S.A.) – powstała w wyniku komercjalizacji istniejącego od 1926 przedsiębiorstwa państwowego Polskie Koleje Państwowe. Ich jedynym akcjonariuszem jest Skarb Państwa, który reprezentuje obecnie Ministerstwo Infrastruktury. Spółka pełni dominującą rolę w Grupie PKP. Do jej podstawowych zadań należą:
Tabor kolejowy – wszelkie pojazdy szynowe, np. lokomotywa, wagon, drezyna. Tabor dzieli się na pojazdy trakcyjne, czyli lokomotywy, zespoły trakcyjne i wagony silnikowe, oraz tabor nie posiadający własnego napędu.

W ramach reparacji wojennych z Niemiec dostarczono do Polski elektryczne wagony berlińskiej S-Bahn, zasilane nietypowym na polskie warunki napięciem 800 V prądu stałego, za pomocą tzw. trzeciej szyny. Tabor ten stanowiły ET165, ET166 i ET167, które zostały wycofane z Berlina, przed bombardowaniem i znajdowały się na Dolnym Śląsku i Pomorzu. Było ich 189 szt., zwane były potocznie "Modrakami". Ze względu na nietypowość zasilania, wagony nie mogły zostać wykorzystane w zelektryfikowanym wcześniej warszawskim węźle kolejowym - wagony przeznaczono więc dla nowo budowanej linii w Trójmieście. Prace adaptacyjne przeprowadzono w Zakładach Naprawczych Taboru Kolejowego w Gdańsku.

Wejherowo (kaszb. Wejrowò lub Nowé Miasto, niem. Neustadt in Westpreussen, dawniej Weihersfrey), to miasto i gmina w województwie pomorskim, położone na pograniczu Pojezierza Kaszubskiego i Pradoliny Redy–Łeby, nad rzeką Redą. Stanowi element Małego Trójmiasta Kaszubskiego, jest również częścią aglomeracji gdańskiej. Siedziba powiatu wejherowskiego i gminy Wejherowo. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa gdańskiego, obszar bezpośrednio przylegający do niego tworzy gminę wiejską. Jako jedna z gmin wchodzi w skład Komunalnego Związku Gmin "Dolina Redy i Chylonki".
Tczew (kaszb. Dërszewò, koc. Derszewo, niem. Dirschau, łac. Trsovia) – miasto i gmina w województwie pomorskim, siedziba powiatu tczewskiego. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa gdańskiego.

Prace projektowe były nadzorowane przez wydzielone w 1947 z Ministerstwa Komunikacji Biuro Elektryfikacji Kolei. Pierwotny projekt SKM, opracowany przez prof. Romana Podoskiego, zakładał wykorzystanie istniejącego od XIX torowiska wspólnego z linią dalekobieżną. Do realizacji zatwierdzono jednak śmiały jak na ówczesne czasy projekt budowy wydzielonego torowiska dla kolei miejskiej na odcinku Gdańsk Główny - Gdynia Główna, opracowany przez Okręgową Dyrekcję Kolei Państwowych w Gdańsku, zarządzaną przez mgr inż. Zbigniewa Modlińskiego, późniejszego ministra komunikacji.

Gdynia Orłowo - stacja z peronem dla Szybkiej Kolei Miejskiej leżąca w gdyńskiej dzielnicy Orłowo. Jest jedną z trzech stacji w tym mieście, które mają więcej niż jeden peron. Z dalekobieżnego korzystają tylko Przewozy Regionalne oraz pociągi Trójmiejskiej SKM z kategorii "Sprinter".
Polska, oficjalnie Rzeczpospolita Polska – państwo położone w Europie Środkowej nad Morzem Bałtyckim. Graniczy z Niemcami (na zachodzie), Czechami i Słowacją (na południu), Ukrainą i Białorusią (na wschodzie), na północnym wschodzie z Litwą oraz na północy z Rosją (obwód kaliningradzki). Ponadto polska granica wyłącznej strefy ekonomicznej na Bałtyku graniczy ze strefami Danii i Szwecji.

Lata 50. XX wieku

Pierwsza linia Gdańsk Główny - Gdańsk Nowy Port

Jako pierwszą do ruchu oddano lokalną linię Gdańsk Główny - Gdańsk Nowy Port, po której przed wojną kursowały pociągi z Pruszcza Gdańskiego przez Gdańsk Główny do Nowego Portu. Pomimo braku wykwalifikowanych kadr oraz problemów z zaopatrzeniem w urządzenia niezbędne do eksploatacji trakcji elektrycznej, linia rozpoczęła funkcjonowanie 4 marca 1951. W początkowych miesiącach funkcjonowania linii wykorzystywane były prostowniki odzyskane z okrętów podwodnych. Zainstalowana sieć trakcyjna przygotowana była od razu do późniejszego przejścia na standardowe napięcie 3000 V.

Elektrownia Jądrowa Żarnowiec – polska elektrownia jądrowa budowana w latach 1982–1990 w miejscu zlikwidowanej wsi Kartoszyno nad Jeziorem Żarnowieckim.
Parowóz (lokomotywa parowa) – lokomotywa napędzana maszyną parową lub turbiną parową. Para pochodzi z kotła opalanego węglem i drewnem, rzadziej ropą czy mazutem, a w parowozach bezogniowych z zasobnika pary.

Druga linia Gdańsk Główny - Sopot

2 stycznia 1952, uruchomiono regularne pociągi elektryczne na trasie do Sopotu, na odcinku od stacji Wrzeszcz na linii jednotorowej. 15 maja 1952 drugi tor sięgał stacji Oliwa, a 22 czerwca ruch na całej ówczesnej linii odbywał się po obu torach. Aż do 1953, ze względu na opóźnienia w dostawach brytyjskiego wyposażenia podstacji elektrycznych, odcinek ten zasilano z wykorzystaniem podstacji przeznaczonej dla gdańskich tramwajów, oraz elementów z odzysku, a także wypożyczonych.

Okręt podwodny – klasa okrętów przystosowanych do pływania pod wodą (potoczne, błędnie używane, określenie łódź podwodna jest rusycyzmem od Подводная лодка podwodnaja łodka).
Rumia (kaszb.: Rëmiô, niem.: Rahmel) – miasto i gmina w województwie pomorskim, w powiecie wejherowskim nad Zagórską Strugą; stanowi zaplecze mieszkaniowe dla Gdyni. Z miastami Wejherowem i Redą tworzy zespół trzech miast zwany Małym Trójmiastem Kaszubskim. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa gdańskiego.

Przedłużenie linii do Gdyni Głównej

Do Gdyni Głównej linię SKM przedłużono 22 lipca 1953, lecz do 1 maja 1954 na odcinku od stacji Orłowo funkcjonował jeden tor. Także w 1953 powstał budynek elektrowozowni w Gdyni Chyloni, jednak elektryfikacja torów do elektrowozowni nastąpiła dopiero dwa lata później - do tego czasu do manewrów niezbędna była lokomotywa parowa.

Gdynia Główna, dawniej Gdynia Główna Osobowa – jedna z większych stacji kolejowych w Polsce, według kategoryzacji PKP oznaczona kategorią A. Znajduje się wzdłuż granicy dzielnic Śródmieście i Działki Leśne.
Sklejka (potocznie dykta) jest to materiał kompozytowy sklejony z krzyżujących się cienkich warstw drewna. Zwykle składa się z nieparzystej ilości warstw. Sklejki wytwarza się z różnych gatunków drewna. Najczęściej z brzozy, olchy, sosny, rzadziej z buku lub z drzew egzotycznych. Wewnętrzne warstwy sklejki często są z innego, tańszego gatunku niż zewnętrzne.

Przedłużenie linii do Wejherowa

Do stacji Gdynia Chylonia pociągi elektryczne kursowały od 15 stycznia 1956, a do Wejherowa dotarły 31 grudnia 1957. Na odcinku od Gdyni Głównej pociągi SKM nie miały już wydzielonego torowiska i korzystały z linii dalekobieżnej.

EN57 na stacji Gdańsk Wrzeszcz, 2007

Lata 60. XX wieku

W połowie lat 60. z usług SKM korzystało ponad 250 tys. osób dziennie. Problemem była ograniczona przepustowość linii, brak części zamiennych oraz malejąca liczba sprawnych poniemieckich składów dostosowanych do trakcji 800 V, których eksploatacja była przewidywana na 10 lat. W związku z tym podjęto decyzję o podziale trasy na dwa odcinki na przystanku Gdynia Stocznia. Odcinek do Wejherowa 20 października 1969 został przełączony na standardowe zasilanie 3000 V, dzięki czemu można było wprowadzić młodsze, trójwagonowe zestawy trakcyjne serii EN57, a starym pojazdom skrócić trasę o kilkanaście kilometrów. Wadą tego rozwiązania była konieczność przesiadki pasażerów na przystanku Gdynia Stocznia. Z kolei częstotliwość kursowania zwiększono dzięki zainstalowaniu w 1968 samoczynnej blokady liniowej, umożliwiającej takt sięgający 3 minut. W 1970 rozbudowano ponadto podstacje elektryczne, aby obsłużyć większy ruch pociągów.

Mistrzostwa Europy w Piłce Nożnej 2012 (ukr. Чемпіонат Європи з футболу 2012), oficjalnie UEFA EURO 2012 – czternasty turniej piłki nożnej o Mistrzostwo Europy mężczyzn. Organizowane wspólnie przez dwa państwa: Polskę i Ukrainę (po raz trzeci w dziejach tej imprezy – wcześniej: Belgia/Holandia w 2000 oraz Austria/Szwajcaria w 2008).
Elektryfikacja - proces, mający na celu rozprzestrzenić sieć elektroenergetyczną. Elektryfikuje się miejscowości lub fabryki, doprowadzając linie elektryczne ze stacji transformatorowych. Elektryfikacją nazywa się również zakładanie sieci trakcyjnej nad torami kolejowymi lub stawianie słupów podtrzymujących linię energetyczną i odprowadzanie przewodów elektrycznych ze słupów do domów.

EW58 na stacji Gdańsk Główny, 2009

Lata 70. XX wieku

Zmiana napięcia na 3000 V i wymiana taboru

Stare poniemieckie wagony ostatecznie wycofano 19 grudnia 1976 wraz z unifikacją systemów zasilania na linii SKM. Do eksploatacji na całej linii weszły wtedy zestawy trakcyjne EN57 oraz dysponujące znacznie większą mocą (lepsze przyspieszanie) i dodatkową parą drzwi (3 pary na jednym boku każdego członu), umożliwiającą szybszą wymianę pasażerów, trójczłonowe EW58. Wykorzystywane są do dnia dzisiejszego. Zmiana napięcia pochłonęła całą roczną produkcję EN57 z 1976.

Skansen Parowozownia Kościerzyna znajduje się w Kościerzynie, w bezpośrednim sąsiedztwie dworca kolejowego przy ulicy Towarowej. Otwarcie skansenu nastąpiło w listopadzie 1992 po uprzednim (w 1991) zniesieniu funkcji lokomotywowni. Od 1885 na obszarze skansenu znajdowała się parowozownia, której rola znacząco wzrosła po wybudowaniu magistrali węglowej Maksymilianowo-Kościerzyna-Gdynia. Widniejąca na budynku parowozowni data 1929 jest datą powstania obecnego budynku parowozowni.
SBL, Samoczynna Blokada Liniowa to zespół urządzeń zabezpieczenia ruchu kolejowego, zwiększających przepustowość szlaku i zapewniających bezpieczeństwo kilku pociągom znajdującym się w tym samym czasie na szlaku.

W 1976 wprowadzono również do ruchu niewielką ilość czterowagonowych EN71.

Stare składy SKM można obecnie zobaczyć: w Skansenie Parowozownii Kościerzyna i na stacji Gdynia Cisowa Postojowa.

Lata 80. XX wieku

Wyświetlacz systemu ESKD, informujący ile minut pozostało do przyjazdu pociągu

W 1981 zelektryfikowano odcinek wydzielonego torowiska pomiędzy Gdynią Główną a Chylonią, a ostatni jak dotąd odcinek wydzielony z sieci PKP - od Chyloni do Rumi oddano do użytku w 1985.

W 1988 wprowadzono Elektroniczny System Kontroli Ruchu Pociągów (ESKD), dzięki któremu informacje o ruchu pociągów są przekazywane do dyspozytora. System ten umożliwił również budowę wyświetlaczy informujących podróżnych ile orientacyjnie minut minie do przyjazdu pociągu z danego kierunku.

Rumia - stacja kolejowa w Rumi leżąca na linii Gdańsk Główny - Stargard Szczeciński. Obsługuje połączenia trójmiejskiej SKM, a także międzymiastowe w obrębie północno-zachodniej części województwa pomorskiego.
Przewozy Regionalne Sp. z o.o. – spółka transportowa należąca do samorządów województw, organizująca kolejowe pasażerskie przewozy regionalne, powstała dzięki formalnemu wydzieleniu przez prywatyzację z Polskich Kolei Państwowych.

Lata 90. XX wieku

W latach 90. nastąpił spadek liczby pasażerów w trójmiejskiej SKM. Jednakże SKM nadal pozostała podstawowym środkiem transportu publicznego, zwłaszcza pomiędzy Gdańskiem a Gdynią.

12 lutego 1993 do służby weszły dwie jednostki EW60 i pracowały do 2000, kiedy zostały odstawione do naprawy głównej. Jednakże zamiast wykonać naprawę dokonano kanibalizacji tych pojazdów wykorzystując wiele części do naprawy innych EZTów, szczególnie EW58. W 2005 oba pojazdy bardzo niekompletne sprzedano Kolejom Mazowieckim.

Denominacja złotego w 1995 – reforma rozpoczęta 1 stycznia 1995, wprowadzająca w Polsce nową jednostkę pieniężną. Od tego dnia obowiązuje nowa jednostka pieniężna o nazwie "złoty" (PLN), która zastąpiła tzw. "starego złotego" (PLZ). W przeliczeniu 1 nowy złoty odpowiada 10 000 starych złotych.
Podstacja trakcyjna to stacja elektroenergetyczna, zasilana z krajowego systemu elektroenergetycznego, której podstawowym zadaniem jest zasilanie sieci trakcyjnej na określonym odcinku linii pojazdów o trakcji elektrycznej jak kolej, tramwaje, metro czy trolejbusy.

22 grudnia 1997 oddano do użytku przystanek Gdynia Cisowa, przez co wydłużono część relacji z Gdyni Chyloni do Gdyni Cisowej.

Początek XXI wieku

Elektroniczny automat do sprzedaży biletów - pulpit dotykowy

1 lipca 2001 powstała samodzielna spółka PKP Szybka Kolej Miejska w Trójmieście Sp. z o.o, przejmując mienie, pracowników, zadania oraz tradycje Zakładu Szybkiej Kolei Miejskiej w Trójmieście.

15 grudnia 2002 lub w 2003 skrócono linię Gdańsk Główny - Gdańsk Nowy Port, do przystanku Gdańsk Brzeźno.

Kilometr na godzinę – powszechnie stosowana jednostka prędkości, oznaczana km/h. W języku angielskim używane są również oznaczenia kph oraz kmph (przez analogię do mph). Obiekt poruszający się z prędkością 1 km/h w ciągu 1 godziny przebędzie drogę 1 kilometra.
Linia kolejowa Gdańsk Wrzeszcz - Stara Piła – linia kolejowa ze stacji Gdańsk Wrzeszcz do stacji Stara Piła, obecnie istnieje tylko na odcinku Kokoszki – Stara Piła, pozostała część została rozebrana.

24 czerwca 2005 ostatecznie zlikwidowano linię Gdańsk Główny - Gdańsk Nowy Port. O 18:55 odjechał ostatni pociąg z Gdańska Brzeźna. Przyczyną likwidacji tej linii była niska frekwencja, spowodowana konkurencją ze strony komunikacji miejskiej, a zwłaszcza tramwajów linii 10, 13 i 15

EN57 po modernizacji, 2008

W styczniu 2007 w Trójmiejskiej SKM pojawiły się pierwsze elektroniczne automaty do sprzedaży biletów SKM. Początkowo automaty zostały zainstalowane na stacjach Gdańsk Główny, Gdańsk Oliwa, Sopot, Gdynia Główna oraz przystankach Gdańsk Zaspa, Sopot Kamienny Potok. Automaty te, w przeciwieństwie do automatów sprzedających napoje, przyjmują zarówno monety jak i banknoty. Obecnie na stacjach i przystankach SKM znajduje się 21 takich automatów.

Pruszcz Gdański (kasz. Pruszcz, Pruszcz Gduńsczi, niem. Praust) – miasto i gmina w województwie pomorskim, w powiecie gdańskim, nad rzeką Radunią, należące do aglomeracji gdańskiej, przylega od południa do Gdańska.
Gdynia Cisowa Elektrowozownia – przystanek służbowy SKM w Trójmieście. W rzeczywistości są to dwa krótkie, drewniane perony wybudowane po przeciwległych stronach elektrowozowni, oddalone od siebie o kilkaset metrów.

W listopadzie 2007 w ruchu zadebiutowały 4 EN57, odnowione w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego Transport (SPOT), za około 18 mln zł. Jednostki te zostały zmodernizowane przez ZNTK "Mińsk Mazowiecki". Jednostka po przebudowie zwana jest turbojamnikiem, z powodu krótszych postojów na przystankach (dzięki przyspieszonej wymianie pasażerów po przebudowie wnętrza) i lepszemu przyspieszaniu (nowe silniki i system zasilania) - pociąg rozpędza się do 100 km/h w 30 sekund.

EW58 (typ 3WE i 3WEa, typ członów 401B+301B+401B) – polski trójczłonowy elektryczny zespół trakcyjny. Podobnie jak zespół EW55, ma wejścia przystosowane do wsiadania z wysokich peronów stacyjnych, także po sześć wejść dla pasażerów w każdym członie (trzy na każdej ścianie bocznej). Odbieraki prądu znajdują się na dachu wagonu środkowego, natomiast silniki trakcyjne w wagonach skrajnych. Jednostka została zaprojektowana z myślą o zastosowaniu rozruchu impulsowego produkcji krajowej, jednak nigdy takiego nie wykonano, więc producent musiał zastosować klasyczny rozruch oporowy. Zastosowanie 8 silników trakcyjnych znacząco poprawiło przyspieszenie pojazdu (co jest szczególnie ważne na obszarach aglomeracji o krótkich odległościach między przystankami), ale jednocześnie znacznie zwiększyło energochłonność zespołu. Właśnie to zdecydowało o wstrzymaniu zakupów kolejnych pojazdów tej serii. EW58 wyprodukowane zostały początkowo z przeznaczeniem do ruchu na Warszawskim Węźle Kolejowym, lecz niedługo potem zostały przekazane Szybkiej Kolei Miejskiej w Trójmieście, na której w 1976 przebudowano system zasilania z 800 V na napięcie 3000 V (które jest używane w całej sieci PKP). Dzisiaj zaledwie kilka sztuk EW58 jest zdolnych do jazdy, ponieważ większość serii spaliła się w latach dziewięćdziesiątych. Na podstawie doświadczeń z budowy i eksploatacji EW58 zbudowano w roku 1992 dwie sztuki EZT EW60. EW 58-001 jest obecnie pociągiem "sieciowym" i stacjonuje w Działdowie.
ET 166 (oznaczenie na PKP EW92) – elektryczne zespoły trakcyjne produkowane w roku 1936 i eksploatowane na liniach S-Bahn w Berlinie. Wyprodukowano 34 jednostki. 6 z nich zostało odbudowanych w latach 1961-1963 w Polsce, w zakładach ZNTK Gdańsk i były eksploatowane na liniach SKM w Trójmieście do czasu zmiany napięcia sieci trakcyjnej na 3 kV..

Przebudowano też przystanek Sopot Kamienny Potok i Gdańsk Politechnika oraz stacje Gdynia Główna i Gdańsk Oliwa. W ramach modernizacji wstawiono windy, wymieniono krawędzie peronowe i położono kostkę brukową. Na stacji Gdynia Główna dodatkowo zamiast schodów do głównej hali dworca zrobiono niezbyt strome podejście i postawiono zadaszenie na peronie.

Polska - piosenka zespołu Kult nagrana w 1987. Z początku znana tylko z koncertów, ponieważ została odrzucona przez cenzurę przed zamieszczeniem na płycie. Po raz pierwszy opublikowana w 1989 pod nazwą "Mieszkam w Polsce" na koncertowej płycie Tan. Następnie w 1992 wydana na reedycji płyty Posłuchaj to do Ciebie, już pod właściwą nazwą "Polska".
Letnica (Lewen Thal, Lowenthal, Lówenthal, niem. Lauenthal, błędnie nazywana: Letniewem) - przemysłowa dzielnica Gdańska położona po zachodniej części Martwej Wisły. Od północy graniczy z Nowym Portem, od południa z dzielnicą Młyniska, a od zachodu z Brzeźnem i Wrzeszczem.

Przyszłość

Osobny artykuł: Pomorska Kolej Metropolitalna.

Bardzo pobieżny schemat tras wraz z planowaną rozbudową sieci.

Euro 2012 i plan budowy nowej linii SKM w Trójmieście

Elektroniczny wyświetlacz, podający godziny odjazdu pociągów

W związku z ogłoszeniem planów przeprowadzenia Euro 2012 w planowanym stadionie w Gdańsku Letnicy powstała koncepcja budowy drugiej linii kolei miejskiej pod nazwą Pomorska Kolej Metropolitalna, która miałaby za zadanie połączenie nowego stadionu poprzez reanimowaną trasę do Nowego Portu z odbudowaną przedwojenną trasą do Kokoszek, łącznie z przystankiem w porcie lotniczym, a dalej istniejącą trasą Gdynia - Kościerzyna aż do lotniska w Kosakowie, planowanego do wykorzystania w ruchu cywilnym. Opublikowana została informacja o możliwości przyznania przez rząd pół miliarda złotych na sfinansowanie nowej linii.

Metropolitalny Związek Komunikacyjny Zatoki Gdańskiej (MZKZG) jest to związek 13 gmin, leżących nad Zatoką Gdańską i w jej pobliżu, powołany 16 marca 2006 przez przedstawicieli samorządów, a zarejestrowany w dniu 5 czerwca 2007 przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji.
Reda (kaszb. Réda, niem. Rheda) – miasto i gmina w północnej Polsce, w województwie pomorskim, w powiecie wejherowskim, położone w Pradolinie Redy-Łeby nad rzeką Redą. Należy do aglomeracji gdańskiej. Tworzy też zespół trzech miast zwany Małym Trójmiastem Kaszubskim.

Do lipca 2011 miała zakończyć się trwająca od września 2008 modernizacja taboru oraz modernizacja i rozbudowa infrastruktury. Całkowity koszt przedsięwzięcia szacowano na 342,6 mln zł brutto. W jej ramach planuje się powstanie nowego przystanku o roboczej nazwie Gdańsk Śródmieście (pod wiaduktem na al. Armii Krajowej), w obrębie nowego węzła komunikacyjnego. Inwestycja wydłuży linię SKM o 1,8 km. W czerwcu 2011r. SKM przyznało jednak, że terminowe oddanie linii do Gdańska Śródmieścia nie jest możliwe. Ponadto modernizacji zostaną poddane przystanki: Wrzeszcz, Żabianka, Gdynia Wzgórze św. Maksymiliana, Politechnika, Sopot, Sopot Wyścigi (z czego trzy ostatnie są lub zostały już zmodernizowane) które dodatkowo będą wyposażone w monitoring i ciekłokrystaliczne, elektroniczne tablice informacyjne.

Słupsk (wymowa ?/i kasz. Stôłpsk lub Słëpsk, łac. Stolpa, niem. Stolp, , szw. Stölpe) – miasto w północnej Polsce, w województwie pomorskim, siedziba powiatów grodzkiego i ziemskiego oraz gminy Słupsk. Leży nad rzeką Słupią, na Pobrzeżu Koszalińskim, w odległości 18 km od Bałtyku. Jest to ośrodek przemysłu: drzewnego (meble), obuwniczego, maszynowego (głównie maszyny rolnicze), okiennego oraz samochodowego (autobusy i ciężarówki). Historycznie miasto należy do Pomorza Zachodniego.
Roman Podoski (ur. 15 sierpnia 1873 w Dąbrowicach k. Lwowa, zm. 23 listopada 1954) – polski uczony elektryk, pionier elektryfikacji polskich kolei, profesor Politechniki Warszawskiej, współzałożyciel Stowarzyszenia Elektryków Polskich.

Do końca 2011 zostaną zakończone prace przy systemie zdalnego sterowania ruchem kolejowym SRK, który umożliwi zwiększenie częstotliwości kursowania pociągów. Dyspozytorskie Centrum Sterowania całym ruchem na sieci SKM, znajdować się będzie w podziemiach Dworca Podmiejskiego na stacji Gdynia Główna.

Po 2013 planowana jest kompleksowa wymiana sieci trakcyjnej na nową.

Stargard Szczeciński (niem. Stargard in Pommern, Stargard an der Ihna, łac. Stargardia, ) – miasto i gmina w województwie zachodniopomorskim, w powiecie stargardzkim, na Równinie Pyrzycko-Stargardzkiej, nad Iną, trzeci ośrodek miejski województwa (pod względem liczby ludności). W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa szczecińskiego. Początki istnienia stałych osad ludzkich sięgają VI wieku, jest jednym z najstarszych miast Polski. Najstarsze (obok Szczecina) miasto na Pomorzu – prawa miejskie uzyskało w 1243. Rozwojowi osady sprzyjało położenie przy krzyżujących się szlakach handlowych, prowadzących z Santoka do Wolina i ze Szczecina do Kołobrzegu. Ważny węzeł komunikacyjny oraz ośrodek przemysłowy, usługowy i kulturalny. Miasto jest siedzibą powiatu stargardzkiego i gminy. Wraz ze Szczecinem, Świnoujściem, Policami, Goleniowem i Gryfinem tworzy aglomerację szczecińską. Jest trzecim miastem pod względem liczby ludności w województwie i 56. w Polsce.
Gdańsk Śródmieście – robocza nazwa znajdującego się w budowie, nowego przystanku Szybkiej Kolei Miejskiej w Gdańsku. Umiejscowiony będzie w dzielnicy Śródmieście, na południe od Dworca Głównego, na styku Starego Przedmieścia i Biskupiej Górki, pod wiaduktem w ciągu al. Armii Krajowej. Przystanek zostanie uruchomiony w 2014.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)