Naszywka GROM-u

Polski Kontyngent Wojskowy w Wielonarodowych Siłach w Republice Haiti (PKW Haiti) - wydzielony kontyngent wojsk podległych MSW i MON, przeznaczony do wsparcia procesów przemian demokratycznych na Haiti po inwazji amerykańskiej w 1994 roku.

Historia

W 1991 prezydent Jean-Bertrand Aristide został obalony przez wojsko. Rada Bezpieczeństwa ONZ nałożyła na Haiti embargo ekonomiczne. W jego wyniku, to jedno z najbiedniejszych państw Ameryki pogrążyło się w nędzy i chaosie, które próbowała zwalczyć utworzona w 1993 Misja ONZ na Haiti (UNMIH). Poniosła jednak klęskę, zmuszając RB ONZ do wydania rezolucji, wzywającej do utworzenia Wielonarodowych Sił (Multinational Forces - MNF), nad którymi dowodzenie objęły Stany Zjednoczone. 19 września 1994 21000 żołnierzy MNF wylądowało na Haiti, zmuszając juntę do ucieczki. Ich następne zadanie polegało na przywróceniu tam stabilizacji.

Wcześniej, 14 września prezydent Bill Clinton zaproponował prezydentowi Lechowi Wałęsie wysłanie na Haiti grupy polskich komandosów, mających uczestniczyć w odbudowie kraju. 3 października Rada Ministrów podjęła decyzję o utworzeniu polskiego kontyngentu, składającego się z m.in. 51 komandosów GROM-u, którzy na czas misji przeszli spod kontroli MSW pod MON, dowodzonym (ze względu na skomplikowaną sytuację międzyresortową formalnie etat brzmiał dyrektor - był to jedyny taki przypadek w historii wszystkich PKW) przez płk. Kazimierza Giłeja (lecz kierownictwo jednostką specjalną utrzymał płk Sławomir Petelicki).

17 października, pierwszy raz publicznie ujawnieni komandosi uroczyście odlecieli z lotniska Okęcie (zadając tym samym kłam plotkom, głoszącym, że kontyngent składa się z żandarmów MSW lub innych żołnierzy NJW). Lecz pierwszą akcję rozpoczęli dopiero 15 listopada, po dwutygodniowym szkoleniu na Portoryko pod okiem amerykańskich instruktorów - była to pierwsza zagraniczna operacja Grupy Reagowania Operacyjno-Manewrowego, przy tym wykonywana w trudnych warunkach klimatycznych i społecznych.

Podstawowe zadanie GROM-u polegało na ochronie ważnych osobistości wizytujących Haiti. Wśród nich byli: Sekretarz Generalny ONZ Boutros Boutros-Ghali, przedstawicieli amerykańskiej administracji i sił zbrojnych (doradca prezydenta USA ds. bezpieczeństwa narodowego Anthony Lake, sekretarz obrony William Perry, dowódcy: United States Army, sił USA w Stanach Zjednoczonych i sił USA na Atlantyku, członkowie senackiej komisji obrony), delegaci sił zbrojnych państw karaibskich oraz szczególnie poszukiwany specjalny wysłannik ONZ ds. Haiti Lehtar Brahimi (za którego głowę lokalne bojówki zaoferowały 150000 $). Mimo tak dużej presji Polacy bardzo dobrze wykonywali wykonywali postawione im zadania, wzbudzając podziw i respekt Amerykanów, co miało wpływ na polskie starania akcesji do NATO.

Ponadto komandosi pomagali też Haitańczykom - pomagali poszkodowanym udzielając pomocy medycznej, wspierali miejscowe placówki humanitarne, także uniemożliwili dokonania samosądu i uwolnili chłopca z rąk porywaczy, co wraz z patrolowaniem terenu bez hełmów i kamizelek kuloodpornych zapewniło szacunek u Haitańczyków.

13 grudnia GROM opuścił swój ufortyfikowany obóz w hotelu w Mariani na zachód od stolicy i odleciał do Polski - jedynie czterech oficerów (w tym dyrektor PKW płk Giłej) pozostało do stycznia 1995. Planowana II zmiana kontyngentu, składająca się z oddziałów wystawionych przez Żandarmerię Wojskową ostatecznie pozostała w kraju, gdyż sytuacja na Haiti była już ustabilizowana.

Bibliografia