Pałac Dolmabahçe - Polski Serwis Naukowy

Jedna z głównych bram pałacu

Widok z lotu ptaka

Pałac Dolmabahçe (tur. Dolmabahçe Sarayı) – pałac w Stambule, w Turcji, położony po europejskiej stronie cieśniny Bosfor. Służył jako centrum administracyjne Imperium osmańskiego od 1853 do 1922 roku, z przerwą w latach 1889-1909.

Pałac ten był pierwszym pałacem w Stambule zbudowanym w stylu europejskim przez sułtana Abdulmecida I pomiędzy 1842 a 1853 rokiem. Architektem był Ormianin Karabet Balyan. Pałac kosztował równowartość 35 ton złota. W jego wnętrzu znajduje się kryształowy żyrandol o 750 lampach, ważący 4,5 tony, będący darem od królowej Wiktorii. W pałacu znajduje się również największa kolekcja bakaratowych żyrandoli na świecie, z tego szkła wykonano także jedne z poręczy schodów. W 1887 roku gościł tu cesarz Wilhelm II podczas wizyty w Stambule. Podczas prac renowacyjnych w 1910 pałac wyposażono w centralne ogrzewanie. Po powstaniu Republiki Tureckiej oddano go do dyspozycji Atatürka, który zatrzymywał się tu podczas letnich wizyt w mieście.

Wilhelm II (ur. 27 stycznia 1859 w Berlinie, zm. 4 czerwca 1941 w Doorn w Holandii) – ostatni niemiecki cesarz i król Prus, przedstawiciel dynastii Hohenzollernów.
Św. Mikołaj II Aleksandrowicz Romanow, ros. Николай II, Николай Александрович Романов, ur. 6 maja/18 maja 1868 w Petersburgu, zm. 16/17 lipca 1918 w Jekaterynburgu) – ostatni cesarz Rosji, panujący w latach 1894-1917. Koronowany w Moskwie 26 maja 1896; syn Aleksandra III z dynastii Romanowów i jego żony carycy Marii Fiodorowny. Święty prawosławny.

Budynek ma powierzchnię 45 000 m², posiada 285 pokoi, 46 korytarzy, 6 łaźni, 68 toalet i 1427 okien. Pałac miał z założenia sprawiać wrażenie na zagranicznych gościach, dlatego wzorowano go na Luwrze i Pałacu Buckingham. Marmur użyty przy budowie pałacu pochodzi z wyspy Marmara, alabaster z Egiptu, porfir z Pergamonu. Wnętrza pałacu pokrywają obrazy włoskich i francuskich mistrzów, sławnego rosyjskiego malarza Ajwazowskiego. Meble sprowadzono z Paryża, porcelanę z Sèvres, wyroby jedwabne z Hereke i Lyonu. Z Hereke pochodzą ręcznie tkane dywany: 131 dużych i 99 małych. Ich łączna powierzchnia to 4500 m². Od lądu i morza prowadzi do pałacu 12 bram. Obecnie jako brama jest używana Brama Skarbu, przy której znajduje się Wieża Zegarowa Dolmabahçe.

Sekwoja (Sequoia Endl.) – rodzaj olbrzymich drzew z rodziny cyprysowatych obejmujący obecnie tylko jeden gatunek: sekwoja wieczniezielona (Sequoia sempervirens). Kiedyś do tego rodzaju zaliczano także mamutowca (Sequoiodendron). Czasem mianem tym określa się również metasekwoję chińską (Metasequoia glyptostroboides), znacznie jednak mniejszą (do 35 m), występującą współcześnie jedynie w środkowych Chinach i charakteryzującą się opadającymi na zimę szpilkami.
Iwan Ajwazowski, orm. Հովհաննես Այվազովսկի, ros. Иван Константинович Айвазовский (ur. 29 lipca 1817 w Teodozji na Krymie, zm. 5 maja 1900, również w Teodozji) – rosyjski malarz-marynista ormiańskiego pochodzenia.

Projekty dekoracji i mebli są dziełem dekoratora wnętrz Sechana, autora wyposażenia Opery Paryskiej

Dla zwiedzających udostępnione są dwie części pałacu: Selamlık (część oficjalna) oraz Harem (część przynależna kobietom). Zwiedzanie obu części trwa dwie godziny.

Selamlık

Selamlık był miejscem, gdzie odbywały się oficjalne spotkania sułtana.

Secesja – styl w sztuce europejskiej ostatniego dziesięciolecia XIX wieku i pierwszego XX wieku, zaliczany w ramy modernizmu. Istotą secesji było dążenie do stylowej jedności sztuki dzięki łączeniu działań w różnych jej dziedzinach, a w szczególności rzemiosła artystycznego, architektury wnętrz, rzeźby i grafiki. Charakterystycznymi cechami stylu secesyjnego są: płynne, faliste linie, ornamentacja abstrakcyjna bądź roślinna, inspiracje sztuką japońską, swobodne układy kompozycyjne, asymetria, płaszczyznowość i linearyzm oraz subtelna pastelowa kolorystyka.
Egipt (arab. مصر Miṣr; dialekt egipski: Máṣr (/masˤɾ/); łac. Aegyptus, gr. Αίγυπτος Aígyptos), nazwa oficjalna Arabska Republika Egiptu (arab. جمهوريّة مصر العربيّة Dżumhurijjat Misr Al-Arabijja) – państwo położone w północno-wschodniej Afryce z półwyspem Synaj w zachodniej Azji. Egipt otoczony jest przez Morze Śródziemne na północy i Morze Czerwone na wschodzie; graniczy z Izraelem i Strefą Gazy na północnym wschodzie, Sudanem na południu i Libią na zachodzie.

Kryształowe schody

Wrota Mabeyn-i Hümayun oraz Medhal, czyli hol wejściowy. Jest to główne wejście do pałacu. Pieczęcie sułtana Abdülmecida I zdobią stoły, wazy oraz drzwi. Holl jest bogato zdobiony, by ukazać przybywającym potęgę imperium: kryształowe żyrandoly, oraz porcelanowy kominek. Jego zdobienia zostały wykonane przez angielskiego artystę Rogersa. Hol kończy się kryształowymi schodami.

Kryształowe schody. Ich nazwa pochodzi od kryształowych elementów balustrad schodów.

Hol Ambasadorów (Süfera). Był miejscem, gdzie ambasadorowie przybywających z listami do sułtana oczekiwali na przyjęcie u niego. Sufit jest dekorowany złotem, znajdują się tu wielki kryształowe żyrandole i świeczniki. Podobnie jak w Holu Wejściowym rzeźbienia kominka są dziełem angielskiego artysty Rogersa.

Süfera

Pokój przyjęć ambasadorów. Ambasadorowie byli tu przyjmowani przez sułtana i przedstawiali mu listy. Sufit jest wyłożony złotem, ściany ozdobione wielokolorowym grawerunkiem przypominającym materiał. Dominującym kolorem jet czerwony, dlatego pokój ten jest zwany również Czerwonym Pokojem. Znajduje się tutaj kryształowy kominek, z czerwoną dekoracją.

Hol Zülvecheyn. Jest połączeniem pomiędzy prywatnymi apartamentami a częścią oficjalną pałacu. Służył również podczas religijnych ceremonii, ślubów. Jest to jedyne miejsce w Selamlık, gdzie mogły przebywać kobiety z Haremu.

Biblioteka. Znajduje się obok Holu Zülvecheyn. Księgozbiór tworzą książki zebrane przez sułtana Abdülmecida, znacznie wzbogacona w czasach Atatürka i prezydenta Inönü.

Hamam- łaźnia. Sufity łaźni są zdobione malowidłami w stylu barokowym. Wyłożona jest alabastrem z Egiptu.

Hamam

Sala z Panoramą. Ma kształt litery 'T', złocone stiukowe sufity i parkiety tworzące kształty gwiazd. Po jednej stronie z okien rozpościera się widok na Bosfor, z drugiej widać lasy.

Sala Ceremonii (Muayede). Ponad środkową jej częścią wznosi się kopuła wysoka na 36 m, powieszono w niej żyrandol- prezent od królowej Wiktorii. W komnacie zastosowano system ogrzewania podłogowego. Na posadzce leży dywan z Hereke. Jest to drugi co do wielkości dywan w Turcji i mierzy 124 m².

Biblioteka

Luwr (fr. Louvre, Musée du Louvre) – dawny pałac królewski w Paryżu, obecnie muzeum sztuki. Jedno z największych muzeów na świecie, najczęściej odwiedzana placówka tego typu na świecie. Stanowi jeden z ważniejszych punktów orientacyjnych Paryża, położony jest przy prawym brzegu Sekwany w obrębie Pierwszej Dzielnicy. W kompleksie budynków o całkowitej powierzchni wynoszącej 60,600 metrów kwadratowych znajdują się zbiory liczące około 35,000 dzieł sztuki od czasów najdawniejszych po połowę wieku XIX, dzieła światowego dziedzictwa o największej sławie takie jak np. stela z kodeksem Hammurabiego, Nike z Samotraki, Mona Lisa pędzla Leonarda.
Alabaster - drobnoziarnista odmiana gipsu, zbita, dobrze przeświecająca, biała lub nieco zabarwiona (np. na żółtawo, zielonkawo, różowawo), wysoko ceniona jako kamień ozdobny i dekoracyjny.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)