Pałac Pod Blachą - Polski Serwis Naukowy

Pałac Pod Blachą w Warszawie – późnobarokowy pałac, zbudowany w latach 1720-1730 przez Jakuba Fontanę u podnóża Zamku Królewskiego w Warszawie.

W 1980 pałac Pod Blachą wraz ze Starym Miastem w Warszawie został wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO.

Historia

W XVI wieku stała tu kamienica, w II poł. XVII wieku przebudowana przez podkomorzego wielkiego koronnego Jerzego Dominika Lubomirskiego na pałac z dodaniem południowego skrzydła na nasypie, potem dodanie północnego skrzydła i wiele kolejnych przebudów, m.in. dodawanie i odejmowanie pięter w skrzydłach, czy obniżanie lub podwyższanie dachu w części centralnej. Pałac praktycznie cały czas podlegał poważnym przemianom, także w XIX wieku i dwudziestoleciu międzywojennym. Trudno więc mówić o jakiejś podstawowej bryle, do której można by odnieść współczesną odbudowę po II wojnie światowej, będącej stylizacją na czasy stanisławowskie.

Joachim Murat (ur. 25 marca 1767 w Labastide-Fortunière (ob. Labastide-Murat), Francja, zm. 13 października 1815 w Pizzo, Włochy) – marszałek Francji, książę Bergu, król Neapolu 1808-1815. Syn oberżysty. Do wojska wstąpił w 1787, służył w czasie rewolucji francuskiej. Zasłużył się Napoleonowi w Paryżu w 1795, gdzie pomógł mu stłumić bunt rojalistów. Był jego adiutantem od 1796 i służył pod nim we Włoszech i w Egipcie. W 1799 został generałem dywizji. Wróciwszy z Napoleonem do Francji, poparł go w zamachu 9 listopada 1799.

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

Obecnie pałac wyróżnia się wąską białą fasadą oraz długimi skrzydłami. Swą nazwę zawdzięcza nietypowemu w dawniejszych czasach pokryciu blachą miedzianą, aczkolwiek wcześniej w II poł. XVIII wieku był pokryty dachówką co uwiecznił na swoim obrazie Barnado Belotto zwany Canaletto [1]. Od roku 1798 mieszkał w nim m.in. książę Józef Poniatowski, któremu pałac podarował Stanisław August Poniatowski. Przynajmniej raz był w pałacu Napoleon Bonaparte, a przez kilka miesięcy książę Józef Poniatowski gościł w nim swojego przyjaciela marszałka Francji Joachima Murata.

Barok (z por. barroco – "perła o nieregularnym kształcie", lub z fr. baroque – "bogactwo ozdób") – główny kierunek w kulturze środkowo i zachodnioeuropejskiej, którego trwanie datuje się na zakres czasowy od końca XVI wieku do XVIII wieku. Barok obejmował wszystkie przejawy działalności literackiej i artystycznej, a także filozofię i architekturę. U jego podstaw leżał sprzeciw wobec renesansowego klasycyzmu, głęboka religijność, mistycyzm i egzystencjalny niepokój.

Stare Miasto w Warszawie – najstarsze osiedle miejskie Warszawy będące zwartym zespołem architektury zabytkowej, przeważnie z XVII i XVIII wieku o średniowiecznym układzie zabudowy, otoczone pierścieniem murów obronnych z XIV–XVI wieku.

W czasie II wojny światowej pałac został przez Niemców spalony w 1944. Odbudowany tuż po wojnie w latach 1948-1949.

Ta barokowa budowla ma bardzo ciekawy układ pionowy: od strony zamku budynek posiada dwie kondygnacje, natomiast od strony skarpy wiślanej aż cztery.

W latach 2004-2008 pałac poddany został remontowi, konserwacji, rewitalizacji i dostosowany został do funkcji muzealnych i edukacyjnnych. Stałymi ekspozycjami jest wystawa kobierców Fundacji Teresy Sahakian oraz wnętrza poświęcone ks. Józefowi Poniatowskiemu.

Bernardo Bellotto (zw. Canaletto lub Canaletto młodszym, ur. 30 stycznia 1721 w Wenecji, zm. 17 listopada 1780 w Warszawie) ojciec: Lorenzo Antonio, matka Fiorenza Domenica ur. Canal – przedstawiciel weneckiego malarstwa wedutowego.

Język polski (polszczyzna) należy wraz z językiem czeskim, słowackim, pomorskim (kaszubskim), dolnołużyckim, górnołużyckim oraz wymarłym połabskim do grupy języków zachodniosłowiańskich, stanowiących część rodziny języków indoeuropejskich.

W 2011 na I piętrze pałacu Pod Blachą otwarto Apartament księcia Józefa Poniatowskiego, w którym książę mieszkał w latach 1798–1813.

Przypisy

Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych - Warszawa (pol.). 2011-12-31.
Michał Mórawski: Bedeker Warszawski. Warszawa: Iskry, 1996, s. 77. ISBN 83-207-1525-3.
Remont pałacu Pod Blachą. Zamek Królewski. [dostęp 23/04/2010].
Monika Kuc. W apartamencie księcia Józefa. „Rzeczpospolita”, 13 lipca 2011. ISSN 0208-9130.

Linki zewnętrzne

Pałac Pod Blachą

Historia remontu i przebudowy pałacu Pod Blachą

Widok z pl. Zamkowego

Stanisław August Poniatowski (właściwie Stanisław Antoni Poniatowski) herbu Ciołek (ur. 17 stycznia 1732 w Wołczynie, zm. 12 lutego 1798 w Petersburgu) – ostatni władca Rzeczypospolitej Obojga Narodów, król Polski i wielki książę litewski w latach 1764–1795, jako Stanisław II August; przedtem stolnik wielki litewski od 1755, starosta przemyski od 1753. Od 1777 należał do masonerii.

Józef Antoni Poniatowski książę herbu Ciołek (ur. 7 maja 1763 w Wiedniu, zm. 19 października 1813 pod Lipskiem) – polski generał, minister wojny i Wódz Naczelny Wojsk Polskich Księstwa Warszawskiego, marszałek Francji.

Elewacja południowa

Elewacja wschodnia

Pokój sypialny księcia Józefa Poniatowskiego.