Pałac Raczyńskich w Warszawie - Polski Serwis Naukowy

Pałac Raczyńskich: widok od strony ulicy Długiej

Pałac Raczyńskich: fronton

Pałac Raczyńskich – mieści się na Nowym Mieście w Warszawie przy ul. Długiej 7.

Na początku XVIII wieku na tym terenie znajdował się budynek (najprawdopodobniej zbudowany według projektu Tylmana z Gameren), należący do członka rady miejskiej Jakuba Schulzendorfa. Budowla została w 1717 zakupiona przez biskupa kujawskiego Konstantego Felicjana Szaniawskiego, który przebudował ją na pałac barokowy. Wkrótce właścicielem został Jan Szembek, a następnie Stanisław Mycielski.

Joachim Murat (ur. 25 marca 1767 w Labastide-Fortunière (ob. Labastide-Murat), Francja, zm. 13 października 1815 w Pizzo, Włochy) – marszałek Francji, książę Bergu, król Neapolu 1808-1815. Syn oberżysty. Do wojska wstąpił w 1787, służył w czasie rewolucji francuskiej. Zasłużył się Napoleonowi w Paryżu w 1795, gdzie pomógł mu stłumić bunt rojalistów. Był jego adiutantem od 1796 i służył pod nim we Włoszech i w Egipcie. W 1799 został generałem dywizji. Wróciwszy z Napoleonem do Francji, poparł go w zamachu 9 listopada 1799.

Powstanie warszawskie () – wystąpienie zbrojne przeciwko okupującym Warszawę wojskom niemieckim, zorganizowane przez Armię Krajową w ramach akcji "Burza", połączone z ujawnieniem się i oficjalną działalnością najwyższych struktur Polskiego Państwa Podziemnego.

W 1787 właścicielem pałacu został generał Filip Raczyński. Niebawem oddał go swojemu teściowi, staroście wielkopolskiemu Kazimierzowi Raczyńskiemu. Od 1786 pałac był przebudowywany w stylu klasycystycznym według projektu Jana Chrystiana Kamsetzera. Najbardziej udekorowanym pomieszczeniem stała się Sala Balowa, zajmująca dwa piętra. Po ucieczce Kazimierza Raczyńskiego w 1794 w pałacu działała Najwyższa Rada Narodowa. Później zaś urządzono w nim kwatery dla francuskich oficerów (budynek przez pewien czas zamieszkiwali Louis Nicolas Davout i Joachim Murat). W 1827 spadkobierca sprzedał pałac rządowi Królestwa. Stał się wtedy siedzibą Komisji Rządowej Sprawiedliwości (w 1876 – Sądu Handlowego, następnie Izby Sądowej). W czasie dwudziestolecia międzywojennego w pałacu działało Ministerstwo Sprawiedliwości.

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

Barok (z por. barroco – "perła o nieregularnym kształcie", lub z fr. baroque – "bogactwo ozdób") – główny kierunek w kulturze środkowo i zachodnioeuropejskiej, którego trwanie datuje się na zakres czasowy od końca XVI wieku do XVIII wieku. Barok obejmował wszystkie przejawy działalności literackiej i artystycznej, a także filozofię i architekturę. U jego podstaw leżał sprzeciw wobec renesansowego klasycyzmu, głęboka religijność, mistycyzm i egzystencjalny niepokój.

W czasie wojny, podczas okupacji pałac stał się siedzibą sądu niemieckiego dla zagarniętych polskich ziem. Podczas powstania warszawskiego powstańcy zdobyli ten budynek i utworzyli w nim szpital. Po opuszczeniu Starego Miasta przez siły powstańcze Niemcy zajęli szpital i w dniu 2 września 1944 rozstrzelali większość przebywających tam rannych (ok. 430 osób, o czym informuje tablica pamięci narodowej na zewnętrznej ścianie pałacu).

Konstanty Felicjan Szaniawski herbu Junosza (ur. 24 listopada 1668, zm. 2 lipca 1732 w Lipowcu) – biskup włocławski od 1705, przeniesiony do Krakowa 3 lipca 1720, scholastyk wileński, kanonik warmiński, regent kancelarii większej koronnej, duchowny referendarz wielki litewski w 1703 roku.

Likwidacja powstańczych szpitali na Starówce – wymordowanie przez oddziały Reinefartha i Dirlewangera rannych powstańców warszawskich, wziętych do niewoli na Starym Mieście. Masakra powstańczych szpitali miała miejsce 2 września 1944 r., a jej ofiarą padło blisko 1000 rannych jeńców oraz kilka tysięcy osób cywilnych (razem nawet do 7000 ludzi). W tym samym czasie, wśród mordów, gwałtów i grabieży oddziały niemieckie wypędziły ze Starówki ocalałą ludność cywilną.

Pałac został odbudowany w latach 1948-1950 według projektu Władysława Kowalskiego i Borysa Zinserlinga. Sala Balowa została odnowiona w latach 1972-1976. Obecnie znajduje się w nim Archiwum Główne Akt Dawnych.

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
Pałac Raczyńskich w Warszawie