Pałac w Wilanowie - Polski Serwis Naukowy

Pałac w Wilanowie – pałac królewski w Warszawie, na Wilanowie Królewskim, barokowy, wzniesiony w latach 1681–1696 dla króla Jana III Sobieskiego i Marii Kazimiery według projektu Augustyna Locciego, skrzydła boczne dobudowano w latach 1723–1729.

W 1994 zespół pałacowy w Wilanowie Królewskim wraz z Morysinem został uznany za pomnik historii.

Pałac, wraz z otaczającym go parkiem i zabudowaniami przetrwał czasy zaborów, wojen i okupacji, zachowując swoje walory historyczne i artystyczne.

Kolekcja wilanowska - zbiory sztuki zgromadzone w pałacu w Wilanowie, udostępnione publiczności w 1805 r. przez Stanisława Kostkę Potockiego, eksponowane i katalogowane przez jego następców (Aleksandra Potockiego, Augusta Potockiego i jego żonę Aleksandrę) oraz ród Branickich (który w 1892 r. nabył je drogą spadku), nieprzerwanie, po nacjonalizacji w 1945 r., do dnia dzisiejszego. Dłuższe przerwy w ekspozycji ziorów miały miejsce jedynie w czasie pierwszej wojny światowej, kiedy częściowo ewakuowano je do Warszawy i w czasie II wojny światowej, kiedy rozgrabili je okupacyjni urzędnicy, Wehrmacht i sprzymierzone z Niemcami wojska węgierskie. Generalnie rewindykacja zbiorów zakończyła się w 1956 r., chociaż wiele dzieł sztuki figuruje wciąż na liście zaginionych. Obecnie kolekcja wilanowska jest własnością Muzeum Pałacu w Wilanowie - narodowej instytucji kultury.
Wilanów Królewski to rejon MSI, którego granice określono w uchwale Nr 152 Rady Dzielnicy Wilanów m. st. Warszawy z dnia 26 września 2006 r: od Al. Wilanowskiej na przedłużeniu ul. Obornickiej, ul. Obornicką do ul. Biedronki, ul. Biedronki do ul. Łuczniczej, ul. Łuczniczą do ul. Trójpolowej, ul. Trójpolową do rzeki Wilanówki, wzdłuż rzeki Wilanówki do ul. Vogla, ul. Vogla do ul. Przyczółkowej, ul. Przyczółkową do Al. Wilanowskiej, al. Wilanowską do granicy z obszarem Wilanów Wysoki.

Osobne artykuły: Ogród w Wilanowie i Rezerwat przyrody Morysin.

Zespół pałacowo-parkowy w Wilanowie jest również miejscem wydarzeń kulturalnych, koncertów i spotkań. Do najbardziej znanych imprez należą: Letnie Koncerty Królewskie w Ogrodzie Różanym oraz Międzynarodowa Letnia Akademia Muzyki Dawnej.

Ogród w Wilanowie (znany także jako Park Wilanowski) to ogród wchodzący w skład zespołu pałacowo-parkowego w warszawskim Wilanowie, obok pierwotnie podmiejskiej rezydencji króla Jana III Sobieskiego, zajmujący powierzchnię 45 ha (razem z Jeziorem Wilanowskim i Kanałem Sobieskiego). Jest to część obszaru podległego Muzeum Pałacowi w Wilanowie, obejmującego ogółem 89 ha.
Morysin to obszar leżący w granicach nowoutworzonego rejonu MSI Wilanowa Królewskiego pomiędzy Kanałem Sobieskiego i Jeziorem Wilanowskim na zachodzie, a rzeczką Wilanówką na wschodzie.

Architektura i wystrój pałacu

Pałac w Wilanowie, elewacja wschodnia

Pałac w Wilanowie, Pokój Wielki Karmazynowy

Architektura pałacu jest oryginalna – jest to efekt połączenia sztuki europejskiej ze staropolską tradycją budowy. Zachowany wystrój malarsko-rzeźbiarski elewacji i wnętrz pałacowych, który w nawiązaniu do symboliki antycznej głosi apoteozę rodu Sobieskich i gloryfikację sukcesów militarnych króla.

Muzeum Plakatu w Wilanowie – mieści się przy ul. Stanisława Kostki Potockiego 10/16 Wilanowie na terenie zespołu pałacowo-ogrodowego w Wilanowie w miejscu dawnej ujeżdżalni pałacowej, po której pamiątką jest elewacja frontowa budynku muzeum. Zostało otwarte w 1968, stanowi oddział Muzeum Narodowego.
Barok (z por. barroco – "perła o nieregularnym kształcie", lub z fr. baroque – "bogactwo ozdób") – główny kierunek w kulturze środkowo i zachodnioeuropejskiej, którego trwanie datuje się na zakres czasowy od końca XVI wieku do XVIII wieku. Barok obejmował wszystkie przejawy działalności literackiej i artystycznej, a także filozofię i architekturę. U jego podstaw leżał sprzeciw wobec renesansowego klasycyzmu, głęboka religijność, mistycyzm i egzystencjalny niepokój.

Wystrój sztukatorski i malarski pałacu jest dziełem takich twórców jak Józef Szymon Bellotti, Jerzy Siemiginowski-Eleuter, Michelangelo Palloni, Claude Callot, Jan Samuel Mock (obrazy Augusta II Mocnego w Gabinecie Holenderskim). Dekoracje w tarczach elewacji wykonał Francesco Fumo. Ornamentyka regencyjna (lata 20. i 30. XVIII w.) jest dziełem Pietro Innocente Comperetiego. Autorem rzeźby gabinetowej jest pochodzący z płd.-wsch. Polski (Puławy) z rodziny rzeźbiarzy działających dla Lubomirskich – Eliasz Hofmann.

August II Mocny (niem. August II der Starke ur. 12 maja 1670 w Dreźnie (wg kalendarza juliańskiego), zm. 1 lutego 1733 w Warszawie) – król Polski i wielki książę litewski w latach 1697-1706 i 1709-1733, elektor Saksonii 1694-1733 jako Fryderyk August I (Friedrich August I.). Pierwszy władca dynastii saskiej Wettynów. Jego przydomek jest zazwyczaj wiązany z jego nieprzeciętną siłą.
Pomnik Historii to szczególna forma ochrony najcenniejszych zabytków w Polsce. Tytuł Pomnika Historii może otrzymać zabytek nieruchomy o szczególnej wartości historycznej, naukowej i artystycznej, utrwalony w powszechnej świadomości i mający duże znaczenie dla dziedzictwa kulturalnego Polski.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)