Państwa kandydujące do Unii Europejskiej

Unia Europejska i kandydaci do członkostwa

Unia Europejska

Oficjalni kandydaci

Potencjalni kandydaci

Złożenie podania o członkostwo jest możliwe

Członkiem Unii Europejskiej może zostać tylko wolne, niepodległe, suwerenne, demokratyczne państwo europejskie o rozwiniętej gospodarce rynkowej, zdolnej do konkurowania na jednolitym, wspólnym rynku wewnętrznym. Wymogi te zostały spisane przez przywódców ówczesnej dwunastki podczas szczytu Rady Europejskiej w Kopenhadze z 1993 roku i znane są dzisiaj jako kryteria kopenhaskie. Ponadto w Madrycie w 1995 Rada Europejska nakazała zaakceptować w pełni i bez zastrzeżeń acquis communautaire oraz posiadać sprawnie działającą administrację i sądownictwo zdolne wyegzekwować unijne i wspólnotowe akty prawne (kryteria madryckie). Podana kolejność nie jest przypadkowa i uwzględnia:

Międzynarodowy Trybunał Karny dla Byłej Jugosławii (ang.: International Criminal Tribunal for the former Yugoslavia, ICTY), hol.: Voormalig Joegoslavië Tribunaal) został utworzony w 1993 r. na mocy rezolucji 827 Rady Bezpieczeństwa ONZ.
Donald Franciszek Tusk (ur. 22 kwietnia 1957 w Gdańsku) – polski polityk, z wykształcenia historyk, Prezes Rady Ministrów od 16 listopada 2007, przewodniczący Platformy Obywatelskiej.

stan negocjacji o członkostwo,

negocjacji o stowarzyszenie - stowarzyszeniu z uwzględnieniem choćby minimalnej akceptacji prawa wspólnotowego i liberalizacji handlu; obecnie takie porozumienia są zawarte z państwami bałkańskimi i Turcją; odmienne porozumienia zawierane były z:

byłymi koloniami państw członkowskich - porozumienia AKP

państwami Basenu Morza Śródziemnego - proces barceloński

państwami WNP - Porozumienia o Partnerstwie i Współpracy

należy jednak zaznaczyć, że nie są to sensu stricto stowarzyszenia, gdyż nie ma w nich mowy o dostosowaniu prawa krajowego do acquis communautaire, zawierane były w różnych odstępach czasowych (poczynając od lat 70. do czasów obecnych) i przechodziły różne fazy intensywności - tzw. generacje umów - od umów jednie gospodarczych (pierwsza generacja) do umów obejmujących m.in.: wymianę kulturalną, szeroką liberalizację handlu (strefa wolnego handlu), prawa człowieka, programy pomocy gospodarczej MEDA, TACIS (trzecia generacja); obecnie jednym przykładem poza Bałkanami i Turcją jest Ukraina (rozpoczęte negocjacje ws. stowarzyszenia); dla Norwegii, Liechtensteinu i Islandii stowarzyszenie zastąpiono Europejskim Obszarem Gospodarczym, zupełnie inne rozwiązania przyjęto dla Szwajcarii

i szereg innych czynników takich jak:

Wielka Brytania (), Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (ang. United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) – unitarne państwo wyspiarskie położone w Europie Zachodniej. W skład Wielkiej Brytanii wchodzą: Anglia, Walia i Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania, Irlandia Północna leżąca w północnej części wyspy Irlandia. Guernsey, Jersey i Wyspa Man, posiadają odrębny status dependencji Korony brytyjskiej i nie wchodzą w skład Zjednoczonego Królestwa.
Unia Europejska (oficjalny skrót w Polsce: UE) – powstały . W określeniu europejskości Unii naczelną rolę odgrywają czynniki historyczne i kulturowe oraz wspólna tożsamość i identyfikacja z wartościami demokratycznymi.

członkostwo lub jego brak w pierwszej organizacji międzynarodowej stawiającej sobie za cel integrację państw europejskich, promującej m.in.: współpracę kulturalną, ochronę praw człowieka - Radzie Europy, art.6 Traktatu o Unii Europejskiej nawiązuje do Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, a nawet UE wyraziła chęć przystąpienia do tej konwencji, już teraz Trybunał Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich uznał ten dokument za wiążący go przy wydawaniu orzeczeń, tak więc członkostwo w Radzie Europy jest warunkiem niezbędnym;

członkostwo w Światowej Organizacji Handlu - organizacji mającej na celu liberalizację handlu międzynarodowego, członkostwo w tej organizacji jest warunkiem koniecznym, gdyż każde państwo członkowskie Wspólnoty Europejskiej musi także być członkiem WTO;

członkostwo w Środkowoeuropejskim Stowarzyszeniu Wolnego Handlu - organizacji, której członkowie za cel wyznaczyli sobie członkostwo w Unii Europejskiej, a pierwszym krokiem ku temu ma być liberalizacja handlu między krajami członkowskimi;

członkostwo w Europejskim Obszarze Gospodarczym;

udział w Europejskiej Polityce Sąsiedztwa, Unii na rzecz Regionu Morza Śródziemnego, Partnerstwie Wschodnim;

udział w strefie wolnego handlu, unii celnej, wspólnym rynku Wspólnoty Europejskiej

członkostwo w Organizacji Narodów Zjednoczonych- wyznacznik niepodległości, suwerenności i akceptacji na arenie międzynarodowej

członkostwo w Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie - organizacji monitorującej wolność wyborów, współpracę kulturalną, budowanie zaufania i bezpieczeństwa między członkami

członkostwo w Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju - skupiającej najbardziej rozwinięte państwa świata.

Najbliższa członkostwu jest Islandia i Chorwacja - ciesząca się największym poparciem społecznym Polaków. Najmniej prawdopodobne wydaje się perspektywa członkostwa dla Rosji, Białorusi i Kazachstanu. Unijne państwo najbardziej sceptyczne wobec szybkiego rozszerzenia: Holandia.

Wspólnota Europejska (WE; fr. Communauté Européenne - CE, ang. European Community - EC) - istniejąca do 30 listopada 2009 r. organizacja międzynarodowa będąca podstawą współpracy w ramach Unii Europejskiej. Do 1 listopada 1993 r. nosiła nazwę Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej (EWG).
Niepodległość – niezależność państwa od formalnego wpływu innych jednostek politycznych. Niepodległość można również określić jako suwerenność potencjalną.

Proces rozszerzania Unii Europejskiej jest procesem ściśle powiązanym z rozwojem procesu integracji i dorobku prawnego. Obecnie obowiązujący Traktat z Nicei nie przewiduje możliwości rozszerzania Unii. Przyjęcie nowego członka wymagało będzie istotnych zmian w systemie instytucjonalnym i decyzyjnym, stąd ogromne znaczenie w tej kwestii ma sprawa ratyfikacji Traktatu z Lizbony.

Unia na rzecz Regionu Morza Śródziemnego (ang. Union for the Mediterranean, fr. Union pour la Méditerranée), wspólnota państw członkowskich Unii Europejskiej i państw położonych nad Morzem Śródziemnym, powołana oficjalnie w czasie konferencji w Paryżu w dniach 13-14 lipca 2008. Siedziba: Barcelona.
Kolonializm - polityka państw rozwiniętych gospodarczo polegająca na utrzymywaniu w zależności politycznej i ekonomicznej krajów słabo rozwiniętych, wykorzystywaniu ich zasobów ludzkich i surowcowych. Początki kolonializmu wiążą się z okresem wielkich odkryć geograficznych przełomu XV i XVI wieku.

W strategicznym dokumencie przyjętym przez Komisję Europejską dnia 5 listopada 2008 roku czytamy: Rozszerzenie służy realizacji strategicznych interesów UE dotyczących stabilności, bezpieczeństwa i zapobiegania konfliktom. Przyczynia się ono do zwiększenia dobrobytu i możliwości wzrostu gospodarczego, do poprawiania połączeń z ważnymi szlakami transportowymi i energetycznymi, a także do umacniania pozycji UE na świecie. W świetle wyzwań związanych ze stabilnością, przed jakimi stanęły niedawno państwa wschodniej części UE, konsekwentna realizacja polityki rozszerzenia staje się ważniejsza niż kiedykolwiek przedtem. Obecny program rozszerzenia obejmuje Bałkany Zachodnie i Turcję.

Europa Środkowo-Wschodnia – nazwa stosowana[potrzebne źródło] dla określenia europejskich państw powstałych w wyniku rozpadu bloku socjalistycznego. Jest to zbitek dwóch określeń tej części Europy – geograficznego (środkowa) i politycznego (Wschodnia).
Niemcy (Republika Federalna Niemiec, RFN; do traktatu pomiędzy RFN a Polską Rzecząpospolitą Ludową (1970) w Polsce stosowana była oficjalnie nazwa Niemiecka Republika Federalna, NRF; niem.: Deutschland lub Bundesrepublik Deutschland, BRD) – państwo federacyjne położone w Europie, będące członkiem Unii Europejskiej (UE), Unii Zachodnioeuropejskiej (UZE), G8, ONZ oraz NATO. Stolicą Niemiec jest Berlin (przed połączeniem z NRD – Bonn, obecnie noszące tytuł miasta federalnego). Językiem oficjalnym jest język niemiecki.

Kraje stowarzyszone i kandydujące

Kandydaci

Albania, Bośnia i Hercegowina, Chorwacja, Macedonia, Serbia biorą udział w Procesie stabilizacji i stowarzyszenia, porównywalnym do Układów Europejskich zawieranych w latach 90. z państwami Europy Środkowo-Wschodniej. W proces ten wchodzi zawarcie Układu Stowarzyszeniowego.

Prawa człowieka to koncepcja, według której każdemu człowiekowi przysługują pewne prawa, których źródłem obowiązywania jest przyrodzona godność ludzka. Prawa te mają charakter:
Julia Wołodymyriwna Tymoszenko z domu Hryhian, ukr. Юлія Володимирівна Тимошенко (ur. 27 listopada 1960 w Dniepropetrowsku) – ukraińska polityk, doktor ekonomii, była wicepremier, premier Ukrainy od 24 stycznia do 8 września 2005 oraz ponownie od 18 grudnia 2007 do 11 marca 2010. Jest liderką partii Batkiwszczyna oraz Bloku Julii Tymoszenko.

Kraje oficjalnie uznane za kandydatów

Chorwacja

Osobny artykuł: Stosunki Chorwacji z Unią Europejską.

Unia Europejska i Chorwacja.

Argumenty zwolenników: rozszerzenie Unii na Zachodnie Bałkany przyczyni się do stabilizacji i rozwoju tego regionu, podjęte reformy demokratyzacji i reformy gospodarcze, członkostwo w ONZ, NATO, Radzie Europy, OBWE, WTO oraz CEFTA, położenie na kontynencie europejskim, silny związek i utożsamianie się z kulturą europejską, bardzo dobrze rozwinięta turystyka, stosunkowo dobra kondycja gospodarki – lepsze wskaźniki statystyczne (gospodarcze) niż Bułgaria, która przystąpiła do UE w 2007 roku.

Naddniestrze (Pridniestrowie, oficjalnie Naddniestrzańska Republika Mołdawska lub Mołdawska Republika Naddniestrza; mołd. Република Молдовеняскэ Нистрянэ, Republica Moldovenească Nistreană, Stânga Nistrului, ros. Приднестровская Молдавская Республика, ukr. Придністровська Молдавська Республіка) – region autonomiczny Republiki Mołdawii. De facto od 2 września 1990 niepodległy, na arenie międzynarodowej uznawany jedynie przez Abchazję i Osetię Południową. Obejmuje znajdujące się na lewym brzegu Dniestru tereny republiki oraz prawobrzeżne miasto Bendery (Tighina). Jest to pas ziemi o długości około 200 km i średniej szerokości około 12-15 km.
Organizacja Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie, OBWE (ang. Organization for Security and Co-operation in Europe, OSCE) – organizacja międzynarodowa uznawana za organizację regionalną w rozumieniu rozdziału VIII Karty Narodów Zjednoczonych. Jej celem jest zapobieganie powstawaniu konfliktów w Europie. Oprócz państw europejskich jej członkami są także Stany Zjednoczone i Kanada. OBWE powstała 1 stycznia 1995 w wyniku przekształcenia Konferencji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie w organizację.

Argumenty przeciwników: duża mniejszość serbska, brak polityki tolerancji, pojednania i ochrony mniejszości etnicznych i narodowych, silne nastroje nacjonalistyczne, duży opór przed wydaniem zbrodniarzy wojennych, duży opór przed wspólną polityką rybołówstwa na Adriatyku, spór graniczny ze Słowenią.

Zapoznaj się również z: Unia na rzecz Regionu Morza Śródziemnego.

Negocjacje miały się rozpocząć 17 marca 2005 roku, ale UE uznała, że Chorwacja ukrywa Ante Gotovinę i rozpoczęcie negocjacji zostało wstrzymane do 3 października 2005. Chorwacja i Słowenia od momentu rozpadu Jugosławii w 1991 roku prowadzą spory graniczne. Pierwszy z nich dotyczy rozgraniczenia wód Zalewu Pirańskiego na północnym Adriatyku, drugi zaś o przynależność niewielkich obszarów przygranicznych w pobliżu rzeki Mura w północno-wschodniej Słowenii. W ubiegłym roku, premierzy obydwu krajów porozumieli się, że sprawę sporu przekażą do Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości w Hadze. Do tej pory jednak ani razu nie zebrała się mieszana komisja słoweńsko-chorwacka, która miała sporządzić protokół rozbieżności mający być następnie przekazany międzynarodowemu wymiarowi sprawiedliwości. Ostatecznie negocjacje akcesyjne zakończyły się w 2011 roku, a podpisanie traktatu akcesyjnego miało miejsce 9 grudnia 2011 w Brukseli. Zgodnie z tym dokumentem, po jego ratyfikowaniu przez wszystkie kraje - sygnatariuszy, akcesja Chorwacji do Unii Europejskiej nastąpi dnia 1 lipca 2013r. Główny zwolennik: Austria, inne państwa popierające: Węgry, Czechy, Słowacja, Polska.

Norweska Partia Centrum, (Senterpartiet, Sp), norweska partia agrarystyczna o poglądach centrowych. Założona w 1920 roku. Do 1959 partia nosiła nazwę Bondepartiet (Partia Chłopska). Obecnym liderem partii jest Liv Signe Navarsete (od 2003 roku).
Chrześcijaństwo, chrystianizm ( ludzi (1/3 ludności świata), biorąc pod uwagę wszystkie odłamy wchodzące w jej skład. Zgodnie z Dziejami Apostolskimi (11,26) "W Antiochii po raz pierwszy nazwano uczniów chrześcijanami" (gr. Χριστιανός).

Czarnogóra

Unia Europejska i Czarnogóra.

Argumenty zwolenników: rozszerzenie Unii na Zachodnie Bałkany przyczyni się do stabilizacji i rozwoju tego regionu, członkostwo w ONZ, członkostwo w Radzie Europy, członkostwo w OBWE, członkostwo w CEFTA, położenie na kontynencie europejskim, silny związek i utożsamianie się z kulturą europejską, członkostwo w strefie euro

Sahara Zachodnia – dawna kolonia hiszpańska (jako Sahara Hiszpańska) w północnej Afryce nad Oceanem Atlantyckim, obecnie okupowana przez Maroko, które nazywa ją Prowincją Południową. Sahara Zachodnia graniczy z Marokiem, Algierią i Mauretanią. Do dzisiaj nie zostały rozstrzygnięte spory o przynależności lub samodzielności tego terytorium.
Włochy (Republika Włoska, wł. Italia, Repubblica Italiana) – państwo położone w Europie Południowej, na Półwyspie Apenińskim, będące członkiem wielu organizacji, m.in.: UE, NATO, należące do ośmiu najbardziej uprzemysłowionych i bogatych państw świata – G8.

Argumenty przeciwników: słaba gospodarka, prawdopodobnie nie wytrzymałaby konkurencji wolnego, jednolitego rynku, brak członkostwa w WTO, wysoka przestępczość, korupcja, dyskryminacja, brak pełnej wolności prasy.

Zapoznaj się również z: Unia na rzecz Regionu Morza Śródziemnego.

W dniu 9 grudnia 2011 Rada Europejska zdecydowała o rozpoczęciu negocjacji akcesyjnych z Czarnogórą w czerwcu 2012 roku.

Islandia

Osobny artykuł: Akcesja Islandii do Unii Europejskiej.

Unia Europejska i Islandia.

Argumenty zwolenników: bardzo wysoki poziom rozwoju gospodarczego, członkostwo w ONZ w Radzie Europy, OECD, OBWE, WTO a także w NATO, położenie na kontynencie europejskim, silny związek i utożsamianie się z kulturą europejską, członkostwo w strefie Schengen, przewidywana obniżka cen żywności związana z otwarciem rynku na żywność z UE, 14. miejsce we wskaźniku wolności gospodarczej

Finlandia, Republika Finlandii (fiń. Suomi, Suomen Tasavalta; szw. Finland, Republiken Finland) – państwo w Europie Północnej, powstałe po odłączeniu od Rosji w 1918. Członek Unii Europejskiej. Graniczy od zachodu ze Szwecją i z Bałtykiem, od północy z Norwegią i od wschodu z Rosją.
Bank Światowy (ang.: World Bank) rozpoczął działalność jako efekt postanowień konferencji w Bretton Woods z lipca 1944 roku. Główną przesłanką dla jego stworzenia była przede wszystkim chęć odbudowy zniszczonych II wojną światową krajów Europy i Japonii. Istotnym celem statutowym było również wsparcie dla rozwijających się krajów Azji, Ameryki Łacińskiej i Afryki. Obecnie zrzesza on 186 krajów członkowskich. Siedzibą Banku Światowego jest Waszyngton.

Argumenty przeciwników: sprawa połowów ryb, sprawa oszczędności holendersko-brytyjskich w Icesave.

Badanie Gallupa z 2007 wskazało, że 48% Islandczyków jest za członkostwem, 34% przeciwnych. Zwolennicy: Sojusz – partia socjaldemokratyczna, Halldór Ásgrímsson. Valgerður Sverrisdóttir wyraziła chęć przystąpienia do strefy euro bez wchodzenia do UE. Ocenia się, że Islandia przystąpi do UE, jeżeli uczyni to Norwegia. Zagorzały dotychczasowy przeciwnik islandzkiego członkostwa w UE - minister rybołówstwa Einar Gudfinnsson - zapowiedział, że Islandia w obliczu kryzysu ekonomicznego powinna rozważyć przystąpienie do Unii. Były premier G. Haarde zapowiedział powstanie specjalnej komisji mającej przygotować Islandię do członkostwa w UE. Komisarz ds. rozszerzenia Olli Rehn zasugerował, w przypadku oficjalnej chęci wstąpienie, że takowe członkostwo mogłoby nastąpić razem z Chorwacją. 25 maja 2009 islandzki rząd formalnie przedstawił parlamentowi wniosek o zezwolenie na rozpoczęcie rozmów członkowskich z Unią Europejską. 17 lipca 2009 ambasador Islandii w Szwecji (państwu sprawującemu ówcześnie prezydencję w UE) przekazał na ręce szwedzkiego ministra spraw zagranicznych oficjalny wniosek parlamentu Islandii o przystąpienie do Unii. Następnie o tej decyzji poinformował islandzki ambasador przy Komisji Europejskiej. Państwo to dołączy do Unii najwcześniej w 2014.

Ratko Mladić, (serb. Ратко Младић, ur. 12 marca 1942 w Božinovići) – serbski generał, dowódca Serbskiej Armii w Bośni podczas wojny w latach 1992-1995.
Madryt (hiszp. Madrid) – stolica i największe miasto Hiszpanii, położony w środkowej części kraju u podnóża Sierra de Guadarrama (Wyżyna Kastylijska) nad rzeką Manzanares.

Macedonia

Osobny artykuł: Stosunki Macedonii z Unią Europejską.

Unia Europejska i Macedonia.

Argumenty zwolenników: rozszerzenie Unii na Zachodnie Bałkany przyczyni się do stabilizacji i rozwoju tego regionu, dobra (stabilna) sytuacja gospodarcza, duże reformy gospodarcze i demokratyzacja, rozwiązanie problemu mniejszości albańskiej, członkostwo w ONZ, członkostwo w Radzie Europy, członkostwo w OBWE, członkostwo w WTO, członkostwo w CEFTA, położenie na kontynencie europejskim, silny związek i utożsamianie się z kulturą europejską. Komisja Europejska zarekomendowała wyznaczenie daty rozpoczęcia negocjacji z powodu postępów Macedonii na drodze do członkostwa. Z powodu sprzeciwu Grecji nie zdecydowano się na wyznaczenie konkretnej daty rozpoczęcia rozmów.

Konflikt grecko-macedoński – konflikt rozpoczęty odmową uznania przez Grecję państwa o nazwie Republika Macedonii. Konflikt ten jest ważnym problemem greckiej i macedońskiej polityki zagranicznej od roku 1992, rzutującym także na proces rozszerzenia NATO i Unii Europejskiej.
Fundamentalizm - rygorystyczne trzymanie się zasad i norm wyznaczonych przez daną religię (fundamentalizm religijny), doktrynę polityczną (fundamentalizm polityczny) lub ideologię (np. fundamentalizm "światopoglądu naukowego" w komunizmie).

Argumenty przeciwników: kwestia nazwy państwa – Grecja i Cypr zapowiedziały, że zablokują wejście Macedonii do UE, jeżeli ta będzie stać przy nazwie "Republika Macedonii", Grecja nie zawahała się tego dokonać podczas szczytu NATO w sprawie członkostwa Macedonii w tejże organizacji, w przeszłości Bułgaria nazywała Macedonię "zachodnią Bułgarią", Serbia "południową Serbią"; mniejszość albańska – zagrożona jedność kraju, niski przyrost naturalny – wg badań ONZ, za ok. 40 lat Macedończycy staną się mniejszością we własnym kraju, duża przestępczość, korupcja, silne struktury mafijne, gospodarka prawdopodobnie nie wytrzymałaby konkurencji wolnego, jednolitego rynku, problem z dialogiem politycznym, brak reformy policji, brak walki z korupcją, brak reformy sądownictwa i administracji publicznej, zła polityka państwa w dziedzinie zatrudnienia, przypadki łamania prawa podczas wyborów, na terenach zamieszkanych przez mniejszość albańską.

Cypr (Republika Cypryjska) – państwo położone we wschodniej części Morza Śródziemnego u wybrzeży Turcji, Syrii i Libanu. Od 1 maja 2004 roku jest członkiem Unii Europejskiej. Nazwa wyspy pochodzi od łacińskiej nazwy miedzi (cuprum), której Cypr był w starożytności głównym dostawcą[potrzebne źródło].
Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich, Związek Radziecki, skrót ZSRR (ros. Советский Союз, Союз Советских Социалистических Республик, СССР, trb. Sowietskij Sojuz, Sojuz Sowietskich Socyalisticzeskich Riespublik, SSSR trl. Sovetskij Soûz, Soûz Sovetskih Socialističeskih Respublik, SSSR) – historyczne państwo socjalistyczne w Europie północnej i wschodniej oraz Azji północnej i środkowej.

Zapoznaj się również z: konflikt grecko-macedoński i porozumienie z Ochrydy.

Państwa popierające europejskie aspiracje: Polska.

Serbia

Unia Europejska i Serbia

Zapoznaj się również z: Stosunki Serbii z Unią Europejską.

Islam (arab. الإسلام ; al-islām) – religia monoteistyczna, druga na świecie pod względem liczby wyznawców po chrześcijaństwie Świętą księgą islamu jest Koran, a zawarte w nim objawienie ma stanowić ostateczne i niezmienne przesłanie Boga do ludzi.
Serbia, Republika Serbii (serb. Република Србија) – państwo w południowej Europie, powstałe 5 czerwca 2006 roku po rozpadzie państwa Serbii i Czarnogóry. Stolicą jest Belgrad. Serbia graniczy z Węgrami na północy, Rumunią i Bułgarią na wschodzie, Macedonią i Albanią na południu oraz z Czarnogórą, Chorwacją i Bośnią i Hercegowiną na zachodzie.

Argumenty przeciwników: słaba gospodarka, prawdopodobnie nie wytrzymałaby konkurencji wolnego, jednolitego rynku, wyjątkowe ubóstwo jej południowej części Prowincji Autonomicznej Kosowo i Metochia, pogorszenie stosunków z krajami, które uznały niepodległość Kosowa i żądanie od UE jasnego stanowiska, czy uznaje Serbię w jej dotychczasowych, potwierdzonych międzynarodowo granicach z Kosowem, brak członkostwa w WTO

Po uzyskaniu przez Białoruś niepodległości, kraj ten otrzymywał dużą pomoc ze strony Unii Europejskiej. 6 marca 1995 roku podpisano układ o partnerstwie i współpracy, jednak nie wszedł on w życie. Powodem ochłodzenia wzajemnych stosunków było dojście do władzy Aleksandra Łukaszenki i ograniczenie przez niego demokracji na Białorusi. W listopadzie 1996 roku zmienił on konstytucję, znacznie wzmacniając swoją pozycję i ograniczając wolność mediów. Spowodowało to sankcje ze strony UE: zawieszono część układu o partnerstwie i współpracy, która dotyczyła handlu, wstrzymano techniczną pomoc ze strony UE oraz zamrożono kontakty na szczeblu ministerialnym.
Rada Najwyższa Ukrainy (ukr. Верховна Рада України, "Werchowna Rada") to jednoizbowy parlament Ukrainy. Nazwa ta jest typowa dla krajów post-radzieckich, których parlamenty często noszą nazwę "Rad Najwyższych" (ros. Верховный Совет). Nazwę taką nosi również parlament Autonomicznej Republiki Krymu. Obecna Rada Najwyższa Ukrainy jest bezpośrednią następczynią Rady Najwyższej Ukraińskiej SRR, która w 1991 ogłosiła niezależność kraju i odłączenie się od Związku Radzieckiego.

UE 3 maja 2006 r. zawiesiła rozmowy stowarzyszeniowe jeszcze wtedy z Serbią i Czarnogórą z powodu niespełnienia przez nią warunku, jakim było aresztowanie do końca kwietnia Ratko Mladicia. Serbia jest kontynuatorem Serbii i Czarnogóry. Jednak w maju 2007 roku Unia Europejska zaznaczyła, że widzi zachodzące w Serbii zmiany pozwalające na wznowienie rozmów stowarzyszeniowych.23 grudnia 2009 w Sztokholmie, serbski prezydent Boris Tadić złożył oficjalny wniosek o członkostwo w Unii Europejskiej. 1 marca 2012 roku Serbia otrzymała status państwa kandydującego do członkostwa w Unii Europejskiej. Państwa popierające: Grecja, Wielka Brytania, Polska, Węgry, Hiszpania. Państwa niechętne członkostwu: Holandia i Rumunia.

Det norske Arbeiderparti (DnA) zwana też Arbeiderpartiet (Ap) - norweska partia socjaldemokratyczna, założona w 1887 roku. Od 2005 główna siła centrolewicowej koalicji rządzącej krajem.
Partnerstwo Wschodnie – program określający wymiar wschodni polityki Unii Europejskiej w ramach Europejskiej Polityki Sąsiedztwa. Projekt Partnerstwa został zapoczątkowany działaniami dyplomacji polskiej, wspieranymi przez Szwecję. Program zainaugurowano w Pradze w 2009 roku, podczas prezydencji czeskiej.

Turcja

Osobny artykuł: Turcja a Unia Europejska.

Unia Europejska i Turcja.

Argumenty zwolenników: kraj, który najdłużej czeka na decyzję Europy w sprawie członkostwa (od 1963 roku - kiedy to w Układzie Stowarzyszeniowym zapowiedziano jej wejście do ówczesnej EWG), aż 85% społeczeństwa popiera integrację Turcji z UE, silna westernizacja modelu życia i laicyzacja życia politycznego, szansa na demokratyzację tego kraju jak i szansa na demokratyzację Unii, szansa na wyjście poza krąg cywilizacji chrześcijańskiej i budowanie zgody chrześcijańsko-muzułmańskiej, dzięki czemu Unia miałaby szansę stworzyć wielką, różnorodną kulturowo przestrzeń, przyczyni się również do stabilizacji w obszarze basenu mórz: Śródziemnego i Czarnego oraz na Zakaukaziu, dobra kondycja gospodarcza, reformy gospodarcze, duża liczba ludności – wielki rynek zbytu, duża liczba Turków w krajach europejskich – przez to silne i długie związki kulturowe z Zachodem, nawiązanie do tradycji bizantyjskiej i do połączenia obu części dawnego Imperium rzymskiego, członkostwo w ONZ, członkostwo w Radzie Europy (od 9 sierpnia 1949), członkostwo w OECD, członkostwo w OBWE, członkostwo w WTO, członkostwo w NATO (od 1952 roku) - sojusznik militarny wielu krajów członkowskich, druga co do wielkości armia NATO – możliwość wniesienia ogromnego potencjału do dorobku militarnego UE, członkostwo stowarzyszone w Unii Zachodnioeuropejskiej, członkostwo w G20 – chęć odgrywania większej roli na arenie międzynarodowej, aspiracje do bycia regionalnym mocarstwem, ważne położenie geostrategiczne (przez co umocnienie geostrategicznego położenia Unii Europejskiej) - szczególnie przy projektach energetycznych związanych z południowym Kaukazem i na Bliskim Wschodzie oraz procesach pokojowych w tym rejonie świata, przyjęcie prawa o fundacjach, reforma kodeksu karnego w zakresie wolności wypowiedzi, zapisanie w nowej tureckiej konstytucji pełnego poszanowania praw człowieka i wolności podstawowych, zapewnienia rozdziału władz oraz demokratycznego i świeckiego charakteru Państwa Tureckiego

Strefa wolnego handlu – obszar wewnątrz którego zniesiono cła i inne opłaty na wszystkie lub niektóre towary. Utworzenie strefy wolnego handlu, w przeciwieństwie do unii celnej, nie pociąga za sobą określenia wspólnej zewnętrznej taryfy celnej, wymaga więc utrzymania kontroli celnej na granicach podmiotów tworzących strefę w celu zbadania pochodzenia towaru.
Stosunki dwustronne Szwajcaria – Unia Europejska. Szwajcaria jest jednym z najważniejszych partnerów handlowych Wspólnoty Europejskiej, współpracuje z nią w wielu kwestiach, ale konsekwentnie, zgodnie z polityką neutralności, a nawet izolacjonizmu, odrzuca możliwość członkostwa w Unii Europejskiej czy nawet w Europejskim Obszarze Gospodarczym. Rozwój wzajemnych stosunków stanowi przykład postępów w dziedzinie europeizacji życia społecznego. Zgodnie z umowami z 1999 roku Szwajcaria zobowiązała się do minimalnego wprowadzania postanowień acquis communautaire. Od 1960 roku jest również członkiem Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu, a od 1963 członkiem Rady Europy.

Argumenty przeciwników: spór z Armenią (nieuznawanie zbrodni ludobójstwa Ormian i teraźniejsze utrzymywanie embarga gospodarczego, zamknięcie granicy i stosowanie gróźb wobec sąsiadów), niestabilne relacje z Grecją – nieuznawanie ludobójstwa Greków z początku XX wieku, kwestia mniejszości kurdyjskiej, spór z Cyprem o Turecką Republikę Cypru Północnego (nieuznawanie Cypru, jednego z członków UE), de iure Turcja okupuje część terytorium UE, tylko nieco ponad 3% terytorium leży na kontynencie europejskim, przez większość swojej historii Turcja była w opozycji do Europy, duże wpływy wojska i ekstremalnych środowisk islamskich, niski poziom rozwoju gospodarczego – niemożność poradzenia sobie na rynku wewnętrznym, duża liczba ludności – możliwa duża fala emigracji w poszukiwaniu pracy, Turcja uzyskałaby ogromną możliwość blokowania procesu decyzyjnego, byłaby drugim krajem wg liczby ludności (po Niemczech) – praktycznie żadna decyzja nie byłaby podjęta bez jej zgody, duża liczba Turków w krajach europejskich – trudności w odnalezieniu się w zachodnim świecie, przyjęcie Turcji może doprowadzić do rozluźnienia więzi kulturowych i spowolnienia procesów integracyjnych (obawy do cofnięcia integracji do strefy wolnego handlu, nieufność (niechęć) krajów arabskich związana z przeszłością i dominacji Osmanów, niezakończone problemy dotyczące wolności religijnej wyznań niemuzułmańskich, ingerencja w działania Patriarchatu Ekumenicznego, łamanie praw kobiet (w tym prawo do popełniania tzw. honorowe zabójstwa), wyjątkowo niski procent kobiet obecnych na rynku pracy, łamanie prawa związków zawodowych, opieszałość śledztwa w sprawie zabójstwa armeńskiego pisarza Hranta Dinka oraz trzech chrześcijan w Malatayi, morderstwo chrześcijańskiego księdza Andrei Santoro, dla Polski ważną kwestią pozostaje sprawa zatuszowania morderstwa w 2002 roku studenta UJ Rafała Jędraszyka, który miał realizować film o ludobójstwie Ormian, ograniczany sądowo dostęp do portalu youtube.com i worldpress.com

Embargo – zakaz przywozu lub wywozu określonych towarów do lub z danego państwa, czyli ograniczenie handlu i innych stosunków z określonym państwem i jego bojkot na arenie międzynarodowej. Embargo jest instrumentem prawa administracyjnego. Nakładane przez rząd lub międzynarodowe organizacje, traktowane jako szczególny środek odwetowy.
Terytorium obecnej Turcji przed rokiem 2000 p.n.e. zamieszkiwały osiadłe plemiona, których członkowie trudnili się uprawą roli oraz pasterstwem. Plemiona te posiadały umiejętność wytapiania i obróbki metali. Około roku 1800 p.n.e. obszar ten opanowali Hetyci, przybysze ze wschodniej Europy, którzy założyli tu własne państwo ze stolicą w Hattusas. Hetyci przejęli i udoskonalili umiejętności miejscowych ludzi, zwłaszcza uprawę roli i obróbkę metali. Ich państwo zaczęło się rozrastać, sięgając swoimi granicami od Morza Egejskiego do Eufratu, granicząc między innymi z Egiptem. Państwo to upadło około XII wieku p.n.e. m.in. wskutek najazdów Ludów Morskich. Na jego gruzach pojawili się Frygowie, którzy założyli własne państwo ze stolicą w Gordion. Równocześnie na wybrzeżach pojawili się osadnicy greccy, którzy zakładali tam swoje kolonie. W VII wieku, po upadku państwa Frygów, obszar ten opanowali Lidyjczycy, zakładając potężne państwo ze stolicą w Sardes, które jednak w 546 roku p.n.e. zostało podbite przez Persję. W 334 roku p.n.e. terytorium dzisiejszej Turcji weszło w skład imperium Aleksandra Macedońskiego, a po rozpadzie tego imperium na tym terytorium powstał szereg państw sukcesyjnych: na zachodzie Pergamon i Rodos, na północy Pont i Bitynia, na północnym wschodzie Armenia i Partia, południowo-wschodnia część weszła w skład państwa Seleucydów z centrum w Mezopotamii. W II w. p.n.e. terytorium to weszło w skład imperium rzymskiego, a po jego rozpadzie – bizantyjskiego.

Zobacz też Rezolucję Parlamentu Europejskiego w sprawie stosunków Unii Europejskiej z Turcją [4]

Zapoznaj się również z: MEDA, Proces barceloński i Unia na rzecz Regionu Morza Śródziemnego.

Zwolennicy potencjalnego członkostwa Turcji: Wielka Brytania, Szwecja, Polska (w osobie prezydenta Lecha Kaczyńskiego i premiera Donalda Tuska) - państwa uznawane za eurosceptyczne, które w przyjęciu Turcji do UE widzą szansę na jej "rozwodnienie" i kryzys instytucjonalny. Przeciwnicy: Austria.

Wymiar Północny - koncepcja ta została zainicjowana w 1997 roku przez premiera Finlandii na konferencji Rady Regionu Morza Barentsa w Rovaniemi — Paavo Lipponena. Wymiar Północny jest inicjatywą Unii Europejskiej zajmującą się kształtowaniem polityki wobec Europy Północnej, która obejmującej Islandię, Norwegię, region Morza Bałtyckiego oraz północno-europejskie obszary Rosji. Poza państwami wymienionymi wyżej, zakładano również możliwość współpracy z USA i Kanadą.
Relacje pomiędzy Islandią, a Unią Europejską, obecnie, opierają się całkowicie na islandzkim członkostwu w Europejskim Obszarze Gospodarczym (EOG), który pozwala krajowi na dostęp do wspólnego rynku Unii Europejskiej (UE). 16 lipca 2009, po pięciu dniach debaty, Althing zagłosował za przystąpieniem do Wspólnoty.

Proces stabilizacji i stowarzyszenia Bałkanów Zachodnich

Albania

Unia Europejska i Albania.

Argumenty zwolenników: rozszerzenie Unii na Zachodnie Bałkany przyczyni się do stabilizacji i rozwoju tego regionu, członkostwo w ONZ, członkostwo w NATO, członkostwo w Radzie Europy, członkostwo w OBWE, członkostwo w WTO, członkostwo w CEFTA, położenie na kontynencie europejskim, silny związek i utożsamianie się z kulturą europejską.

Acquis (fr. "dorobek", czyt. aki, przed Traktatem z Lizbony acquis communautaire - "dorobek wspólnotowy", czyt. aki komünoter) – dorobek prawny Wspólnot Europejskich i Unii Europejskiej, obejmujący wszystkie traktaty założycielskie i akcesyjne oraz umowy międzynarodowe je zmieniające (tzw. prawo pierwotne), przepisy wydawane na ich podstawie przez organy Unii (prawo wtórne), umowy międzynarodowe zawarte przez Wspólnoty i Unię Europejską, orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości, a także deklaracje i rezolucje oraz zasady ogólne prawa wspólnotowego. Obowiązkiem każdego państwa wstępującego do Unii Europejskiej jest wprowadzenie acquis do własnego systemu prawnego.
Uniwersytet Jagielloński (historyczne nazwy: łac. Studium Generale, Akademia Krakowska, Szkoła Główna Koronna, Szkoła Główna Krakowska, Uniwersytet Krakowski) (łac. Universitas Jagellonica Cracoviensis) – najstarsza polska szkoła wyższa, jeden z najstarszych uniwersytetów na świecie, mieszczący się w Krakowie.

Argumenty przeciwników: jeden z najbiedniejszych krajów Europy, słaba gospodarka, prawdopodobnie nie wytrzymałaby konkurencji wolnego jednolitego rynku, niestabilność polityczna, duża przestępczość, korupcja, silne struktury mafijne.

Zapoznaj się również z: Unia na rzecz Regionu Morza Śródziemnego.

Państwa popierające integrację Albanii z UE: Polska.

Bośnia i Hercegowina

Unia Europejska i Bośnia i Hercegowina.

Rozszerzanie najpierw Wspólnot Europejskich, a od 1992 roku Unii Europejskiej jest zjawiskiem dynamicznym, nieustannie trwającym. Do powołanej 1 stycznia 1958 roku na podstawie traktatów rzymskich Wspólnoty dołączały kolejne państwa Europy. Pierwszy etap rozszerzania Wspólnoty Europejskiej miał miejsce w 1973 r. i objął Danię, Irlandię oraz Wielką Brytanię. Podczas drugiego rozszerzenia, w 1981 r. do Wspólnoty dołączyła Grecja, podczas trzeciego w 1986 r. Hiszpania i Portugalia. Z chwilą podpisania przez dotychczasowe kraje członkowskie Traktatu o Unii Europejskiej kolejne państwa wstępowały już do Unii Europejskiej. W 1995 r. dołączyły Austria, Finlandia i Szwecja.
Kryteria kopenhaskie – zbiór kryteriów, które muszą spełnić nowo wstępujące do Unii Europejskiej państwa, by zostać przyjętymi. Kryteria te uchwaliła Rada Europejska na szczycie w Kopenhadze w czerwcu 1993 roku. Dzielimy je na kryteria polityczne i ekonomiczne.

Argumenty przeciwników: niestabilność polityczna, zagrożona jedność kraju (separatyzm części serbskiej), głębokie podziały etniczne duża przestępczość, korupcja, silne struktury mafijne, słaba gospodarka, prawdopodobnie nie wytrzymałaby konkurencji wolnego, jednolitego rynku, brak członkostwa w WTO, 121 miejsce we wskaźniku wolności gospodarczej

Konkurs Piosenki Eurowizji (ang. Eurovision Song Contest, fr. Concours Eurovision de la Chanson, potocznie Eurowizja) – organizowany od 1956, zwykle w maju, coroczny konkurs muzyczny, w którym udział biorą przedstawiciele publicznych stacji telewizyjnych zrzeszonych w Europejskiej Unii Nadawców (EBU).
Holandia (nid. Nederland) – europejska część Królestwa Niderlandów (nid. Koninkrijk der Nederlanden), tworzonego także przez Arubę i Antyle Holenderskie. Holandia jest członkiem Unii Europejskiej (UE), Unii Zachodnioeuropejskiej (UZE), ONZ oraz NATO. Holandia jest monarchią konstytucyjną położoną w zachodniej części Europy nad Morzem Północnym, które oblewa ją od północy i zachodu. Graniczy na południu z Belgią oraz na wschodzie z Niemcami. Obecne granice wytyczono w roku 1839.

Zapoznaj się również z: Wysoki Przedstawiciel dla Bośni i Hercegowiny, EUFOR Althea i Unia na rzecz Regionu Morza Śródziemnego.

W 2005 rozpoczęto negocjacje w sprawie stowarzyszenia. W czerwcu 2008 doszło do podpisania umowy o stabilizacji i stowarzyszeniu. Unia Europejska, w porozumieniu z Radą ds. Implementacji Pokoju, zamierza przejąć główną odpowiedzialność za stabilizację w Bośni. Państwa popierające aspiracje integracyjne: Polska

Białoruś, Republika Białorusi (również często niepoprawnie Republika Białoruś) (biał. Беларусь ?/i, Рэспубліка Беларусь ?/i, Biełaruś, Respublika Biełaruś ros. Беларусь, Республика Беларусь) – państwo w Europie Wschodniej. Graniczy z Polską (na zachodzie), Litwą, Łotwą (na północy), Rosją (na wschodzie) i Ukrainą (na południu). Nie posiada dostępu do morza.
Układ z Schengen – porozumienie, które znosi kontrolę osób przekraczających granice między państwami członkowskimi układu, a w zamian za to wzmacnia współpracę w zakresie bezpieczeństwa i polityki azylowej. Dotyczy również współpracy przygranicznej.

Potencjalni kandydaci

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)