Państwo nowobabilońskie - Polski Serwis Naukowy

Państwo nowobabilońskie - starożytne państwo na Bliskim Wschodzie, pod panowaniem dynastii chaldejskiej ze stolicą w Babilonie. Istniało w latach 626 p.n.e.- 539 p.n.e.. Obejmowało tereny Mezopotamii, Syrii i Palestyny w większości pokrywającymi się z obszarem tzw. żyznego półksiężyca.

Bitwa pod Karkemisz miała miejsce w 605 roku p.n.e. Zakończyła się zwycięstwem wojsk babilońskich pod wodzą Nabuchodonozora II nad armią egipską dowodzoną przez Necho II.

Kaszaja (skt काषाय kāṣāya; Pali: kasāva; chin. jiasha ( 袈裟 ); kor. kasa (가사); jap. kesa (袈裟) wiet. Cà-sa) – szata w kolorze szafranowym, noszona przez hinduskich sannjasinów oraz mnichów buddyjskich. Szczegóły różnią się w zależności od sekty i regionu, ale zasadniczo W tradycji buddyjskiej składają się nań trzy elementy:

Historia

Powstanie państwa

Zapoznaj się również z: Bunt Chaldejczyków.

Po wiekach zależności Babilonii od Asyrii i ciągłego napływu plemion chaldejskich wytworzyła się w Babilonie nowa sytuacja polityczna. Śmierć Aszurbanipala i rozprężenie w asyryjskim imperium umożliwiła Chaldejczykowi Nabopolassarowi (626 - 605 p.n.e.) przechwycenie władzy w Babilonie w 626 p.n.e. Zapoczątkował tym samym panowanie dynastii chaldejskiej i odrodzenie polityczne, militarne i gospodarcze Babilonii.

Nanna, Nannar – sumeryjski bóg Księżyca. Nazywany też był Suen, Zuen (akad. Sin). Inne imiona: Aszimbabar, Namrasit, Inbu. Jego imię zapisywano również liczbą trzydzieści (tyle jest dni w miesiącu księżycowym).

Herodot z Halikarnasu (Ἡερόδοτος ὁ Ἁλικαρνασσεύς Herodotos ho Halikarnasseus) – historyk grecki ur. ok. 484 p.n.e. w Halikarnasie (w czasach rzymskich Peronium, obecnie Bodrum w Turcji), zm. ok. 426 p.n.e. prawdopodobnie w Turioj lub w Atenach, zwany "Ojcem historii". Można także nazwać go ojcem geografii. Jedynym zachowanym jego dziełem jest 9-księgowa relacja z wojen perskich, opisująca także geografię i historię Hellady, Persji i Egiptu oraz okolicznych krain, zatytułowana Dzieje (Ἱστορίαι Historiai, łac. Historiae). Jego relacje nie były zawsze dokładne, ale - w odróżnieniu od wielu innych historyków, aż po czasy dzisiejsze - zawsze opatrzone klauzulą "zgodnie z tym, czego się dowiedziałem" (Dzieje, I, 2).

Państwo nowobabilońskie (kolor ciemnozielony)

Umacnianie i rozkwit państwowości

Nabopolassar sprzymierzył się z Medami w r. 614 p.n.e. i w latach 612 p.n.e. (zburzenie Niniwy i Kalchu) i 610 p.n.e. (Zdobycie Harranu) dokonał systematycznego podboju odwiecznego wroga - Asyrii. Dzieło likwidacji resztek sił asyryjskich i sprzymierzonych z nimi Egipcjan powierzone zostało synowi i następcy króla, Nabuchodonozorowi II, który w bitwie pod Karkemisz w 605 p.n.e. pokonał faraona Necho II. Dzięki temu zwycięstwu możliwy stał się podbój Syrii, Fenicji i Judei. Jednak był on utrudniony przez Egipcjan, którzy nieustannie podburzali te kraje do oporu przeciw Babilończykom. W celu przeciwdziałania temu, Nabuchodonozor II wyprawił się do Egiptu, jednak w delcie Nilu nie odniósł większych sukcesów. Powiodło się za to ze sprzymierzeńcami faraona, bowiem Tyr po 13 latach oblężenia skapitulował, a Jerozolima w latach 598 i 587 p.n.e. została zdobyta. Ludność Judei została w tym czasie uprowadzona w niewolę babilońską.

Tyr (obecny Sur) to miasto w południowym Libanie na wybrzeżu Morza Śródziemnego. Jego nazwa znaczy "skała". W języku fenickim Ṣur, w akadyjskim Ṣurru, po hebrajsku צור Ṣōr, po grecku Τύρος Týros, po arabsku صور (as)-Ṣūr.

Bliski Wschód (arab. الشرق الأوسط, hebr. המזרח התיכון, przestarzałe Lewant) – obszar geograficzny leżący na styku trzech kontynentów: Europy, Azji i Afryki.

Wielkie przedsięwzięcia budowlane

Brama Isztar

Za panowania Nabuchodonozora II (605 - 562 p.n.e.) państwo nowobabilońskie osiagnęło apogeum swojej potęgi militarnej. Władca ten baczną uwagę zwrócił na gospodarkę, a dochody płynące z wojen umożliwiły mu podjęcie szeregu śmiałych i monumentalnych prac budowlanych w stolicy kraju, Babilonie. Miasto zostało otoczone podwójnym pasem murów, odbudowano ziggurat Etemenanki (jak podaje Herodot, wysoki na 90 metrów) i glazurowaną na niebiesko bramę Isztar. Powstały wiszące ogrody. Władca widział zagrożenie płynące ze strony plemion irańskich dlatego wybudował system umocnień między Eufratem a Tygrysem.

Nil () w środkowej i północno-wschodniej Afryce, przecinająca wszystkie strefy klimatyczne kontynentu. Płynie na obydwu półkulach; źródło znajduje się na 2°16′55.92″S, 29°19′52.32″E, a ujście na 31°N. Licząca prawie 3 mln km² powierzchnia dorzecza, na kontynencie afrykańskim ustępuje jedynie dorzeczu rzeki Kongo.

Walki babilońsko-egipskie - szereg wojen pod koniec VII wieku p.n.e. i w pierwszej połowie VI w. p.n.e. między Egiptem a Babilonią o podział imperium asyryjskiego (Syrię, Fenicję oraz Judę). Egipcjanie zgłaszali pretensje terytorialne do ziem rozciągających się do Eufratu, jak w czasach XVIII dynastii, natomiast Babilończycy rościli prawa do sukcesji po monarchii asyryjskiej.

Osłabienie państwa i perski podbój

Następcy Nabuchodonozora byli władcami nieudolnymi i słabymi. Po śmierci wnuka Labaszi-Marduk tron objął kapłan boga Sina z Harranu Nabonid (556 - 539 p.n.e.) niespokrewniony z dynastią chaldejską. Ten ostatni władca babiloński faworyzował boga księżyca Sina co spowodowało konflikt z kapłanami Marduka, którzy obawiali się utraty dochodów dla swoich świątyń. Nabonid bowiem dążył do ożywienia szlaków handlowych wiodących na północ do Harranu oraz przebywając w oazie Tema w Arabii chciał wyznaczyć nowe tereny ekspansji gospodarczej Babilonii co nie spotkało się ze zrozumieniem w kręgach kapłaństwa. Tę trudną sytuację wewnętrzną wyzyskał młody władca perski Cyrus II, który w 539 r. p.n.e. uderzył na Babilonię. Pod nieobecność starego króla obroną kraju kierował jego syn Bel-szar-usur (Baltazar), jednak został pobity pod Opis. Sam Babilon został zajęty bez walki, bowiem kapłani Marduka otworzyli bramy przed Persami dowodzonymi przez Gobryasza. W ten sposób zlikwidowane zostało ostatnie semickie państwo starożytnej Mezopotamii.

Baltazar (akad. Bel-šarra-usur, Belszarusur) - według Biblii regent Babilonu od 553 r. p.n.e. do 539 r. p.n.e. Pod nieobecność ojca, Nabonida, sprawował rządy w państwie. Znany głównie z Księgi Daniela, gdzie jest przedstawiony jako ostatni król babiloński przed podbojem perskim. Według Biblii popełnił świętokradztwo używając zrabowanych w świątyni jerozolimskiej przedmiotów w czasie uczty.

Brama Isztar – monumentalna brama w starożytnym Babilonie, wzniesiona za panowania Nabuchodonozora II, który panował w l. 605-562 p.n.e. i poświęcona była bogini Isztar. Była ona północną bramą miasta, otwierającą tzw. drogę procesyjną, która ciągnęła się aż do świątyni Marduka – Esagila.

Władcy państwa nowobabilońskiego (dynastia chaldejska)

Nabopolasar 626 p.n.e. - 605 p.n.e.- założyciel dynastii ~ NN

│     
└─>Nabuchodonozor II 605 p.n.e. - 562 p.n.e. 
     ~NN
    │   
    └─>Amel-Marduk 562 p.n.e. - 560 p.n.e.
    │     
    └─>Kaszaja + Nergal-szarra-usur 560 p.n.e. - 556 p.n.e.
                         ~NN 
                         │  
                         └─>Labaszi-Marduk  556 p.n.e.

Adad-guppi ~Nabu-balat-su-ikbi

Niewola babilońska – zwyczajowe określenie wygnania Żydów z Judy, trwającego od 587 do 539 roku p.n.e.. Termin "niewola" jest nieadekwatny, gdyż deportowani Żydzi nie byli traktowani jak niewolnicy[1].

Starożytna Syria zajmowała obszar między Morzem Śródziemnym, a rzeką Eufrat oraz między Azją Mniejszą (konkretnie górami Taurus) i Palestyną. Takie ramy terytorialnie przyjmuje się najczęściej w literaturze, z punktu widzenia geograficznego dla tego regionu. Nie są one tożsame z obecnymi granicami państwa syryjskiego.

│   
└─>Nabonid 556 p.n.e. - 539 p.n.e.
    ~NN
    │   
    └─>Baltazar (regent Babilonu)

Przypisy

Michael Roaf, Wielkie Kultury Świata – Mezopotamia, Świat Książki 1998, s.199.
op.cit.