Państwowe Zakłady Inżynierii - Polski Serwis Naukowy

Państwowe Zakłady Inżynierii, w skrócie PZInż - to nazwa, jaką nadano Centralnym Warsztatom Samochodowym w 1928 roku.

Znak firmowy PZInż

Historia

PZInż - to nazwa utworzonego 19 marca 1928 r. przez ministra przemysłu i handlu, Eugeniusza Kwiatkowskiego, przedsiębiorstwa państwowego na bazie Centralnych Warsztatów Samochodowych (CWS), którego zadaniem, oprócz kontynuowania produkcji samochodów i motocykli na rynek cywilny, co czyniono w CWS, była produkcja na potrzeby Wojska Polskiego.

Eugeniusz Kwiatkowski (ur. 30 grudnia 1888 w Krakowie, zm. 22 sierpnia 1974 w Krakowie) – polski wicepremier, minister skarbu, przemysłu i handlu oraz menedżer II Rzeczypospolitej.

Samochód terenowy jest to pojazd samochodowy przystosowany do pokonywania przeszkód terenowych. Może być samochodem osobowym (łazik, samochód osobowo-terenowy), lub ciężarowym. Zazwyczaj jest zbudowany w oparciu o ramę, z napędem na wszystkie koła, specjalnymi oponami, skrzynią rozdzielczo-redukcyjną, zwiększonym prześwitem poprzecznym (190 - 400 mm) i zwiększoną zdolnością pokonywania wzniesień.

W 1930 roku firma Ursus ogłosiła bankructwo, po czym została upaństwowiona i włączona do Państwowych Zakładów Inżynierii, w których jej głównym zadaniem była produkcja na potrzeby wojska.

PZInż. zachował markę CWS dla samochodów i Sokół dla motocykli. Dotychczasowa produkcja motocykli Sokół została utrzymana aż do wybuchu drugiej wojny światowej, zaś produkcję samochodu CWS T-1 przerwano w 1932 roku.

Fiat 508 III Junak

Polski Fiat 508 I z Kielecką rejestracją

Na mocy umowy licencyjnej, podpisanej 21 września 1932 roku z włoską firmą FIAT, rozpoczęto montaż, a później produkcję małego samochodu osobowego Fiata 508 Balilla. Do września 1939 roku wyprodukowano około 10'000 sztuk tego pojazdu w różnych wersjach, m.in. dla wojska jako łazik.

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

Motocykl – jednośladowy pojazd samochodowy bez nadwozia, posiadający dwa (lub więcej) koła jezdne, wyposażony w silnik spalinowy o pojemności powyżej 50 cm³ (do II wojny światowej – powyżej 100 cm³), przeznaczony do przewozu jednej lub dwóch osób (niekiedy trzech, w przypadku zainstalowania wózka bocznego, tzw. kosza).

W latach 1933 - 1934, na terenie PZlnż przy ul. Terespolskiej 34/36 (obecnie ul. Chodakowska) wybudowano nowoczesną fabrykę samochodów licencyjnych, znaną pod nazwą Fabryka Samochodów Osobowych i Półciężarowych.

W 1933 r. nastąpiła reorganizacja Państwowych Zakładów Inżynierii i od tego momentu składały się one z następujących jednostek organizacyjnych:

Dyrekcja naczelna i Biuro Studiów w Warszawie

F 1 – Fabryka Samochodów Ciężarowych Ursus w Ursusie

F 2 – Fabryki Samochodów Osobowych i Półciężarowych w Warszawie

F 3 – Fabryki Silników i Armatur Ursus w Warszawie

F 4 – Odlewni Żeliwa i Metali Nieżelaznych w Ursusie

F 5 – Stoczni w Modlinie (w latach 1934-1936 zbudowano dwa minowce morskie Rybitwa i Czajka)

F 6 – Stacji Obsługi w Warszawie

Lekki czołg 7TP z PZInż

Ciężki motocykl Sokół 1000 z przyczepką z PZInż

Pojazdy produkowane i montowane w PZInż

C2P - gąsienicowy ciągnik artyleryjski,

C4P - półgąsienicowy ciągnik artyleryjski,

C7P - gąsienicowy ciągnik artyleryjski,

CWS T-1 (1925 - 1928 w CWS; 1928 - 1932 w PZInż) - samochód osobowy średniej wielkości,

Polski Fiat 508 (1932 - 1939) - mały samochód osobowy,

Polski Fiat 518 - samochód osobowy,

Polski Fiat 524 - duży samochód osobowy,

Polski Fiat 618 Grom (1937 - 1939) - samochód ciężarowy,

Polski Fiat 621 (1935 - 1939) - samochód ciężarowy,

Polski Fiat 621 C4P (1937) - ciągnik kołowo-gąsienicowy,

PZInż 7TP - lekki czołg,

PZInż 222 - samochód ciężarowy kołowo-gąsienicowy,

PZInż 302 (znany też jako Fiat 508/518) (1937 - 1938) - samochód terenowy dla wojska,

PZInż 703 (1939) - terenowy samochód ciężarowy,

Sokół 200 (M 411) (1939) - motocykl popularny, powstało około 78 sztuk,

Sokół 600 RT (M 211) (1935 - 1939) - motocykl turystyczny,

Sokół 1000 (M 111) (1933 - 1939) - ciężki motocykl,

Ursus Typ A (1928 - 1931) - samochód ciężarowy,

Ursus wz.29 (1929 - 1931) - samochód pancerny,

Ursus wz.34 (1933 - 1938) - lekki samochód pancerny,

Zawrat - autobus produkowany na licencji firmy Saurer w zakładach w Ursusie.

Prototyp czołgu 10TP z PZInż

Prototypy stworzone w PZInż

PZInż 4 TP,

PZInż 130 (1937) - pływający czołg rozpoznawczy,

PZInż 140 (1937) - lekki czołg rozpoznawczy,

PZInż 152 (1937) - ciągnik artyleryjski,

PZInż 160 (1937) - lekkie działo samobieżne,

PZInż 10 TP - czołg pościgowy,

PZInż 202 (1938?)- ciągnik kołowo-gąsienicowy,

PZInż 303 (1938) - samochód terenowy dla wojska,

PZInż 312 lub PZInż 322 (w zależności od źródła) (1937) - ciągnik kołowy,

PZInż 342 (1938?) - ciągnik szybkobieżny,

PZInż 343 (1938?)- samochód terenowy o ładowności 3t,

PZInż 403 Lux-Sport (1936) - prototyp siedmiomiejscowej limuzyny rządowej,

Sokół 500 RS (M 311) (1935 - 1937) - motocykl sportowy,

WM (1928) - prototyp małego samochodu osobowego, zaprojektowany przez inż. Władysława Mrajskiego.

Linki zewnętrzne

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
Państwowe Zakłady Inżynierii

Garaż Pełen Zabytków

Historia polskiej wojskowości XX wieku

Polska Motoryzacja 1918-1945