|
|
|
Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku
 RSS
Dodaj do:
Warto przeczytać: W dniach 8-10 września 2010 r. w Johannesburgu, Republika Południowej Afryki, odbędzie się konferencja nt. e-serwisów poświęconych rolnictwu, żywności, środowisku i naukom przyrodniczym w Afryce.
E-rolnictwo odgrywa kluczową rolę w zwiększaniu możliwości rolników na całym świecie poprzez procesy informacyjne i komunikacyjne, udzielając im wspa... W dniach 1 - 6 lipca 2012 r. w Ochrydzie, Była Jugosłowiańska Republika Macedonii, odbędzie się siódma konferencja nt. zrównoważonego rozwoju systemów energetycznych, wodnych i środowiskowych.
Najnowsze trendy skłaniają do zastanowienia się, czy dzisiejsze społeczności nie żyją być może na koszt przyszłych mieszkańców Ziemi. Innowacje technolo... Polityczna złożoność w społeczeństwie ewoluuje w małych, kumulujących się postępach według wyników nowych badań unijnych, które zostały opublikowane w czasopiśmie Nature. Naukowcy, których prace zostały wyróżnione na okładce czasopisma, wyciągnęli swoje wnioski korzystając... W tym roku belgijski profesor immunologii Michel Goldman został mianowany nowym dyrektorem wykonawczym wspólnej inicjatywy technologicznej Innovative Medicines Initiative (w skrócie IMI, czyli Innowacyjna Medycyna). Przed rozpoczęciem pracy na nowym stanowisku 16 września w wywiadzie dla serwisu CORDIS Wiadomoś... Reklama luksusowego zegarka będzie skuteczniejsza, gdy umieścimy ją obok reklamy mrożonki niż np. lodówki. Badania przeprowadzone w Instytucie Psychologii Ekonomicznej Szkoły Wyższej Psychologii Społecznej pokazały, że reklamy produktów drogich i luksuso...
Ostatnio na Forum:
Dyskusje
8
odp.
4
odp. Reklama:
 Państwowy Zarząd Polityczny przy NKWD RFSRRCzy wiesz że...? Michaił Trilisser właśc. Мейер Абрамович Трилиссер, Mejer Abramowicz Trilisser (ur. 1883 w Astrachaniu, zm. 2 lutego 1940) – działacz rosyjski narodowości żydowskiej. Policja polityczna – określenie przypisywane służbom specjalnym mającym monitorować zdarzenia ze sfery politycznej i badać, czy partie polityczne i inne organizacje działają w sposób legalny i zgodny z konstytucją, a zwłaszcza czy nie przygotowują zamachu stanu lub nie podejmują działań mających na celu godzenie w ekonomiczne interesy państwa. Kontrwywiad - działalność mająca na celu neutralizowanie działalności obcych służb wywiadowczych, jak też przeciwdziałanie szpiegostwu w ogólności. Często ujmuje się tu również działania mające na celu ochronę i obronę przed dywersją i sabotażem. Kontrwywiadem przeważnie zajmują się służby cywilne, policyjne i wojskowe, potocznie określane również mianem kontrwywiad. W Polsce kontrwywiadem cywilnym zajmuje się Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego, a wojskowym Służba Kontrwywiadu Wojskowego. Państwowy Zarząd Polityczny przy NKWD RFSRR: Państwowy Zarząd Polityczny przy Ludowym Komisariacie Spraw Wewnętrznych Rosyjskiej Socjalistycznej Federacyjnej Republiki Radzieckiej [GPU.NKWD.RFSRR] (ros: Государственное Политическое Управление при НКВД РСФСР – ГПУ.НКВД.РСФСР, Gosudarstwiennoje Politiczeskoje Uprawlenije pri Narodnom Komissariatie Wnutriennych Dieł RSFSR – GPU pri NKWD), – był to organ bezpieczeństwa państwowego Rosji Radzieckiej utworzony 6 lutego 1922 roku, na fundamentach rozwiązanej Czeki, pierwszej bolszewickiej policji politycznej. Rada Komisarzy Ludowych (ros. Сове́т наро́дных комисса́ров СССР, СНК, Совнарко́м) - rząd rewolucyjny, który powstał w czasie rewolucji październikowej w 1917 r. Jego przywódcą był Włodzimierz Iljicz Lenin - przywódca partii bolszewickiej. Rząd ten wydał wiele dekretów m. in.: o nadaniu ziemi, o pokoju oraz o prawach narodów Rosji. Nazwa Rada Komisarzy Ludowych została wymyślona przez Lwa Trockiego i zawierała odniesienie do instytucji komisarzy Konwentu funkcjonującej w czasie rewolucji francuskiej, jak i podkreślała zerwanie z "burżuazyjnym" tytułem ministra.
Stanisław Redens, ros. Станислав Францевич Реденс (ur. 17 maja 1892 w Mińsku Mazowieckim, zm. 21 stycznia 1940 w Moskwie) – radziecki działacz ruchu robotniczego, wysoki funkcjonariusz radzieckich organów bezpieczeństwa, komisarz bezpieczeństwa państwowego I rangi (26 listopada 1935), członek Centralnej Komisji Kontroli WKP(b) na XV i XVI Zjeździe, członek Centralnej Komisji Rewizyjnej WKP(b) na XVII Zjeździe, deputowany do Rady Najwyższej ZSRR I kadencji. Utworzenie GPUZe względu na wrogość społeczeństwa Rosji sowieckiej wobec CzeKa, tzw. Czieriezwyczajki, ustabilizowanie władzy bolszewików i stopniową pacyfikację sytuacji wewnętrznej w kraju, na IX Wszechrosyjskim Zjezdzie Rad, 28 grudnia 1921 roku, ogłoszono decyzję o rozwiązaniu Nadzwyczajnej Komisji do Walki z Kontrrewolucją i Sabotażem czyli Czeki. Kontrrewolucja - określenie działań stanowiących reakcję w stosunku do rewolucji. Pierwszy raz użyte podczas rewolucji francuskiej, rozpowszechnione także podczas rewolucji w Rosji.
Główny Zarząd Bezpieczeństwa Państwowego NKWD (GUGB - Gławnoje Uprawlenije Gosudarstwiennoj Bezopastnosti), jeden z czołowych zarządów Ludowego Komisariatu Spraw Wewnętrznych NKWD, odpowiedzialny m.in. za bezpieczeństwo wewnętrzne, ochronę rządu, wywiad zagraniczny i kontrwywiad. Po zlikwidowaniu Czeki, bolszewicy potrzebowali nadal prężnie działającej policji politycznej, więc 6 lutego 1922 roku Ogólnorosyjski Centralny Komitet Wykonawczy Rad wydał dekret, na mocy którego powołany został Państwowy Zarząd Polityczny i włączony w struktury istniejącego już Ludowego Komisariatu Spraw Wewnętrznych RFSRR. Solomon Grigoriewicz Mogilewskij, ros. Соломон Григорьевич Могилевский (ur. 1885, zm. 22 marca 1925) – funkcjonariusz radzieckich organów bezpieczeństwa i wywiadu.
Komunistyczna Partia Związku Radzieckiego (KPZR, ros. Коммунистическая партия Советского Союза - КПСС) - ostatnia nazwa założonej w 1898 r. partii komunistycznej, rządzącej w Rosji i ZSRR od 1917 do 1991 roku (1898-1912 SDPRR, Socjaldemokratyczna Partia Robotnicza Rosji; 1912-1918 SDPRR(b), Socjaldemokratyczna Partia Robotnicza Rosji (bolszewików); 1918-1925 RPK(b), Rosyjska Partia Komunistyczna (bolszewików); 1925-1952 WKP(b), Wszechzwiązkowa Partia Komunistyczna (bolszewików)). Centralną instancją partii był Komitet Centralny (KC), największą zaś realną władzę posiadało jego Biuro Polityczne. Generalny sekretarz KC był przywódcą całej partii. W okresie istnienia ZSRR partia miała też swoje republikańskie platformy w każdej z republik radzieckich z wyjątkiem (do 1990 r.) Rosji. Kontrolowała też większość innych partii komunistycznych na świecie, zarówno formalnie poprzez organizacje międzynarodowe (np. Komintern, Kominform), jak i nieformalnie w wyniku faktycznego zwierzchnictwa ZSRR nad częścią z państw oraz sponsorowanie i utrzymywanie kontaktów w pozostałych przez Wydział Zagraniczny i radziecki wywiad. Administracja i zadania GPUMimo, iż Państwowy Zarząd Polityczny (GPU) formalnie usytuowany był pod struktury NKWD RFSRR, to była to jedynie podległość organizacyjna, gdyż zachował on bardzo dużą samodzielność działania. Wynikało to z objęcia dwóch stanowisk kierowniczych przez jednego człowieka Feliksa Dzierżyńskiego. Dzierżyński był jednocześnie ludowym komisarzem spraw wewnętrznych i przewodniczącym GPU, przykładając więcej sił i uwagi na piony bezpieczeństwa państwowego, wywiadu i kontrwywiadu czyli GPU, wywodzącego się z jego byłej organizacji Czeki, niż do reszty NKWD, spełniającego wówczas rolę resortu porządku i ładu publicznego i gospodarczo-administracyjnego. Johannes ("Jan") Wilhelmus Peters (ur. 18 sierpnia 1954 w Groesbeek) – były piłkarz holenderski grający na pozycji środkowego pomocnika. Podczas kariery piłkarskiej mierzył 172 cm wzrostu, ważył 69 kg. Nosił przydomek "Jantje Breed".
Jakow Agranow, właśc. Jankiel Sodersohn (1893-1938) – komisarz bezpieczeństwa państwowego 1 rangi, wysoki funkcjonariusz radzieckich organów bezpieczeństwa, m.in. zastępca komisarza spraw wewnętrznych ZSRR, naczelnik Głównego Zarządu Bezpieczeństwa Państwowego NKWD. Rozstrzelany w czasie wielkiej czystki w 1938. Państwowy Zarząd Polityczny przy NKWD RFSRR, odpowiedzialny był za : wykrywanie i zwalczanie działań kontrrewolucyjnych, zbrojnych grup antypaństwowych, ujawnianie kontrrewolucyjnych organizacji w gospodarce narodowej, chronienie tajemnic państwowych, walkę ze szpiegostwem, ochronę kolei i dróg wodnych, zabezpieczenie granic państwowych, prowadzenie wywiadu politycznego oraz realizacje innych zadań związanych z utrzymaniem porządku rewolucyjnego. Józef Unszlicht, ros. Иосиф Станиславович Уншлихт – inżynier, poch. żydowskiego ps. Jurowski, Leon (ur. 19 listopada 1879 w Mławie, zm. 29 lipca 1938) – polski i sowiecki działacz komunistyczny.
Gienrich Grigorjewicz Jagoda właściwie Herszel Jehuda (ros. Генрих Григорьевич Ягода), (1891–1938) – wysoki funkcjonariusz policji politycznej i bezpieczeństwa. Od 1934 szef OGPU. Po reorganizacji organów bezpieczeństwa szef NKWD w latach 1934–1936. Struktura OrganizacyjnaStruktura organizacyjna Głównego Zarządu Politycznego przy NKWD RFSRR składała się w większości z pionów przejętych z nieistniejącej już Czeki, takich jak Oddział Kontrwywiadowczy (KontRrazwiedywatielnyj Otdieł – KRO) Zarząd Tajno-Operacyjny (Siekrietno-Opieratiwnoje Uprawlenije – SOU, z którego wywodzi się Oddział Specjalny (Osobyj Otdieł – OO czyli kontrwywiad wojskowy a następnie sławny Smiersz oraz Oddział Tajno-Polityczny SPO, który w następnych latach rozrósł się do głównego pionu policji politycznej GUGB. NKWD a po kolejnych zmianach strukturalnych w radzieckich organach bezpieczeństwa NKGB). Z Czeki przeszedł pod kontrole GPU NKWD RFSRR, jeszcze młody ale sprawnie działający Oddział Zagraniczny (INostrannyj Otdieł – INO) czyli pion odpowiedzialny za wywiad zagraniczny, który w następnych latach odniósł znakomite sukcesy, za które należy uznać prowadzenie tzw. Pięciu Wspaniałych oraz penetrację amerykańskiego programu budowy bomby atomowej ps. Enormoz (Projekt Manhattan), a następnie powiększony do wielkości Zarządu, nazwę zmieniono na Inostrannoje Uprawlenije – INU, czyli Zarząd Zagraniczny. Szpiegostwo - forma działalności wywiadowczej polegająca na zdobywaniu informacji stanowiących tajemnice i przekazywaniu ich wywiadowi. W większości krajów świata szpiegostwo na rzecz obcego państwa jest przestępstwem kryminalnym zagrożonym najwyższymi karami.
Paweł Piotr Wieczorkiewicz (ur. ) – historyk, sowietolog. Profesor, pracownik naukowy Uniwersytetu Warszawskiego (Wydział Historyczny), wykładowca Akademii Humanistycznej w Pułtusku (Wydział Historyczny). Struktura Organizacyjna GPU przedstawiała się następująco:
Skład Kolegium GPU (na koniec 1922 roku) Manhattan Engineering District (MED) szerzej znany pod nazwą skróconą Manhattan Project (Projekt Manhattan) – amerykański program naukowo-badawczy i konstrukcyjny zmierzający do konstrukcji i produkcji bomby atomowej. Program zapoczątkowany został w 1942 roku na polecenie prezydenta F. D. Roosevelta, wykorzystano w nim jednak rezultaty przedwojennych amerykańskich prac zmierzających do wykorzystania energii jądrowej dla napędu okrętów, w tym metodę separacji izotopu U235. Badania prowadzono w 3 ośrodkach: w Columbia University w Nowym Jorku, uniwersytecie w Chicago i uniwersytecie kalifornijskim. Konstrukcję bomby opracowano w Los Alamos National Laboratory. Program miał też swoją część zmierzająca do opracowania sposobów niedestrukcyjnego użycia energii atomowej, dzięki czemu opracowano konstrukcje i wyprodukowano pierwsze reaktory jądrowe.
Autonomiczna Socjalistyczna Republika Radziecka, ASRR - jednostka podziału polityczno-administracyjnego ZSRR, stanowiąca formę autonomii przyznawanej narodom, których liczebność była zbyt niska, by utworzyć republikę związkową. GPU w terenie i zmiana na OGPUW terenie Państwowy Zarząd Polityczny posiadał swoje przedstawicielstwa, które działały w okręgach, republikach autonomicznych, guberniach i większych miastach na terenie Rosyjskiej Federacyjnej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej. Wiaczesław Rudolfowicz Mienżynski, (Mężyński) Вячеслав Рудольфович Менжинский (1874 - 10 maja 1934) - wysoki funkcjonariusz policji politycznej i bezpieczeństwa, zastępca szefa Czeka Feliksa Dzierżyńskiego, szef Zjednoczonego Państwowego Zarządu Politycznego OGPU w latach 1926 - 1934.
Maj – piąty miesiąc w roku, wg używanego w Polsce kalendarza gregoriańskiego, ma 31 dni. Nazwa miesiąca pochodzi od łacińskiej nazwy Maius (zobacz: kalendarz rzymski). Po utworzeniu Związku Radzieckiego pod koniec 1922 roku, kierownictwo zrozumiało, że potrzebuje organu aby scentralizować działania aparatu bezpieczeństwa państwowego działającego na całym odległym terytorium nowo powołanego państwa. W listopadzie 1923 roku, Państwowy Zarząd Polityczny (GPU) wyodrębniono ze struktur Ludowego Komisariatu Spraw Wewnętrznych RFSRR, i na jego bazie powołano Zjednoczony Państwowy Zarząd Polityczny (OGPU) i podporządkowano pod Radę Komisarzy Ludowych już ZSRR. ŹródłaBronisław Bortnowski ps. Bronkowski (ur. 8 kwietnia 1894 w Warszawie, zm. 1937 w ZSRR) – działacz komunistyczny, publicysta, wysoki funkcjonariusz INU OGPU/NKWD.
Czeka, CzK, WCzK (ros.: ЧК, ВЧК) - akronim nazwy radzieckiego organu czuwającego nad bezpieczeństwem państwa, odpowiedzialnego za represje w Rosji Sowieckiej w latach 1917 - 1922.
Czy wiesz że...? beta Ludowy Komisariat Bezpieczeństwa Państwowego ZSRR (NKGB ZSRR) - radziecka instytucja policji politycznej (skupiająca w sobie także pracę kontrwywiadu) i wywiadu zagranicznego, istniejąca od lutego do lipca 1941 roku, oraz od kwietnia 1943 do marca 1946 roku, następnie przekształcona w Ministerstwo Bezpieczeństwa Państwowego MGB.
Ogólnorosyjski Centralny Komitet Wykonawczy Rad, WCIK (ros. Всероссийский Центральный Исполнительный Комитет ВЦИК) pełna nazwa Ogólnorosyjski (Wszechrosyjski) Centralny Komitet Wykonawczy Rad deputowanych robotniczych, chłopskich, żołnierzy Armii Czerwonej i kozackich (Всероссийский Центральный Исполнительный Комитет Советов рабочих, крестьянских, красноармейских и казачьих депутатов)
I Zarząd Główny KGB, (ros. Первое Главное Управление ПГУ, Pierwoje Gławnoje Uprawlenije PGU), potoczne określenie radzieckiej służby wywiadu zagranicznego Komitetu Bezpieczeństwa Państwowego KGB ZSRR, powstałej po powołaniu KGB w marcu 1954 roku, następnie po rozwiązaniu Komitetu, przeformowanej na Centralną Służbę Wywiadu a następnie na działającą do dziś Służbę Wywiadu Zagranicznego Rosji (SWR).
Feliks Dzierżyński (ros. Феликс Эдмундович Дзержинский, Feliks Edmundowicz Dzierżyński; ur. 11 września (30 sierpnia według starego stylu) 1877 r., w Oziembłowie[1][2], (obecnie Dzierżynowo), w Puszczy Nalibockiej - zm. 20 lipca 1926 w Moskwie) – polski i rosyjski działacz socjalistyczny i komunistyczny (pseudonimy partyjne: Jacek, Jakub, Franek, Astronom, Józef, Domański), twórca i szef pierwszych sowieckich organów bezpieczeństwa - CzeKa, GPU i OGPU, symbol terroru w rewolucyjnej i porewolucyjnej Rosji, zyskał przez to miano "Żelazny Feliks", "Krwawy Feliks" i "Czerwony Kat". Uważany za jednego z twórców państwa radzieckiego.
Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich, Związek Radziecki, skrót ZSRR (ros. Советский Союз, Союз Советских Социалистических Республик, СССР, trb. Sowietskij Sojuz, Sojuz Sowietskich Socyalisticzeskich Riespublik, SSSR trl. Sovetskij Soûz, Soûz Sovetskih Socialističeskih Respublik, SSSR) – historyczne państwo socjalistyczne w Europie północnej i wschodniej oraz Azji północnej i środkowej.
NKWD – Ludowy Komisariat Spraw Wewnętrznych ZSRR (ros. НКВД – Народный комиссариат внутренних дел – [Narodnyj Komissariat Wnutriennich Dieł] posłuchaj ?/i) – centralny organ państwowy (ministerstwo) wchodzący w skład Rady Komisarzy Ludowych – rządu ZSRR, istniejący pod tą nazwą w latach 1917-1946. Zakres jego działalności zmieniał się na przestrzeni lat, początkowo NKWD zajmował się sprawami administracyjno-porządkowymi. Od 1934 r. rola komisariatu wzrosła po reorganizacji polegającej na wcieleniu do jego struktur OGPU i mianowania jego szefa Gienricha Jagody ludowym komisarzem spraw wewnętrznych (szefem NKWD), co było jednym z elementów przygotowań Stalina do Wielkiej Czystki lat 1936-1939. NKWD skupił więc cały aparat represji policyjnych ZSRR – od milicji kryminalnej poprzez wywiad (INO) i kontrwywiad, wojska ochrony pogranicza, administracyjne sądownictwo doraźne (trójki NKWD) po system obozów koncentracyjnych i pracy przymusowej Gułagu. Komisariat nadzorował również lokalne instytucje rządowe, następnie w 1946 r. przemianowany został na Ministerstwo Spraw Wewnętrznych ZSRR. Na terenie całego kraju NKWD działał zarówno bezpośrednio, jak i przez komisariaty spraw wewnętrznych poszczególnych republik, będące jego filiami.
OGPU (Objedinionnoje Gosudarstwiennoje Politiczeskoje Uprawlenije) (ros. ОГПУ - Объединённое государственное политическое управление при СНК СССР) - Zjednoczony Państwowy Zarząd Polityczny - policja polityczna, zajmująca się również wywiadem i kontrwywiadem, działająca w ZSRR w latach 1922 - 1934. Powyższa treść oraz zamieszczone w niej powiązane definicje/pojęcia - udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń.
Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania
Wszystkie hasła znajdujące się w naszym mirrorze Wikipedii mają znaczenie informacyjne i edukacyjne. Nie mogą być traktowane jako porady. |
