Pacjent - Polski Serwis Naukowy

Pacjent – osoba korzystająca ze świadczeń opieki zdrowotnej niezależnie od tego czy jest zdrowa, czy chora (definicja Światowej Organizacji Zdrowia). Inna definicja za pacjenta uznaje:

osobę otrzymującą opiekę medyczną

klienta lekarza, dentysty itd.

niezależnie czy jest zdrowy czy chory.

Pacjent-klient

Pacjent-klient to zbitka pojęciowa określająca zmiany, jakie zaszły w postrzeganiu pacjenta pod wpływem procesu ekonomizacji opieki zdrowotnej. Jego efektem stało się przesunięcie zależności pomiędzy lekarzem a pacjentem w kierunku zależności rynkowych. Przejawami procesu ekonomizacji, niekiedy utożsamianego także z reformami New Public Management, stało się wprowadzenie do opieki zdrowotnej:

Psychiatria – subdyscyplina medycyny zajmująca się badaniem, zapobieganiem i leczeniem zaburzeń psychicznych. Bada ich uwarunkowania biologiczne, psychologiczne, rodzinno-genetyczne, społeczne, konstytucjonalne – sposoby powstawania i skutecznego zapobiegania.

Ludzki wirus niedoboru odporności, HIV (ang. human immunodeficiency virus) - wirus z rodzaju lentiwirusów, z rodziny retrowirusów. Atakuje głównie limfocyty T-pomocnicze (limfocyty Th). Wiriony mają budowę kulistą i otoczone są otoczką lipidową, zawierającą liczne białka (glikoproteiny: gp120 u HIV-1 i HIV-2 oraz gp41 u HIV-1 i gp36 u HIV-2). Pod osłonką znajduje się płaszcz białkowy, czyli kapsyd, kryjący materiał genetyczny wirusa (RNA) i enzymy: odwrotną transkryptazę, integrazę. Wywołuje AIDS. Dotychczas poznano 2 typy wirusa:

mechanizmu rynkowego (w tym rynków wewnętrznych)

mechanizmu konkurencji

swobody wyboru usługodawcy (dotyczy: ginekologa i położnika, stomatologa, dermatologa, wenerologa, onkologa, okulisty, psychiatry, świadczeń dla osób chorych na gruźlicę, świadczeń dla osób zakażonych wirusem HIV, świadczeń dla inwalidów wojennych, świadczeń dla osób uzależnionych od alkoholu, środków odurzających i substancji psychoaktywnych – w zakresie lecznictwa odwykowego, a także lekarza podstawowej opieki zdrowotnej).

Jak dowodzą badania – pacjenci rzadko korzystają z możliwości zmiany lekarza rodzinnego, szpitale natomiast „obsługują” tych samych pacjentów (konkurują na tym samym obszarze geograficznym). System nie pobudził także konkurencji międzysektorowej. Jeśli już to można raczej mówić o konkurencji wewnątrzsektorowej podmiotów o takim samym statusie prawnym. Formalnie ustawy wprowadziły więc rozwiązania quasi-rynkowe, które nie znajdują jednak odzwierciedlenia w zachowaniach podmiotów opieki zdrowotnej i pacjentów w takim zakresie, aby można było mówić o spełnieniu zamierzeń ustawodawcy. Z tego względu pacjenta/klienta należy definiować jako pacjenta obdarzonego atrybutami rynkowymi.

Dermatologia – dziedzina medycyny zajmująca się schorzeniami skóry i jej przydatków (włosów, paznokci) oraz niektórymi chorobami ogólnoustrojowymi, ujawniającymi się przede wszystkim na skórze (np. łagodne i złośliwe nowotwory jak czerniak złośliwy) lub rumień guzowaty.

Wenerologia - dziedzina medycyny zajmująca się rozpoznawaniem i leczeniem chorób (np. kiła, rzeżączka) przenoszonych drogą płciową. Związana z dermatologią.

Zobacz też

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
Pacjent

e-pacjent

makdonaldyzacja

prawa pacjenta

Przypisy

cyt. za I. Rudawska, Marketing w nowoczesnej opiece zdrowotnej. Wybrane aspekty, Wydawnictwo Uniwersytetu Szczecinskiego, Szczecin 2005, s. 50
tłumaczenie własne na podstawie: The New Lexicon Webster's Encyklopedic Dictionary of The English Language, Deluxe Edition, 1991 Edition, Lexicon Publications, INC New York
I. Rudawska, Ekonomizacja relacji pacjent - usługodawca w opiece zdrowotnej, Wydawnictwo Uniwersytetu Szczecińskiego, Szczecin 2006
10 miljoen extra voor positie patiënt/cliënt (nl)
art. 118 Ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz. U. z 2003 r. Nr 45, poz. 391)
I. Rudawska, ibidem, s.104-108, także M. Ciszewska, A. Kuśmierz, Inwentaryzacja badań w sektorze zdrowia w latach 1999-2002 [w:] Strategie szpitali w warunkach reform, K. Obłój, M. Ciszewska, A. Kuśmierz, Wydawnictwo Wyższej Szkoły Przedsiębiorczości i Zarządzania, Warszawa 2004, s. 20
R. Dudek, Chory jako klient i e-pacjent, Politicus – Pismo Koła Młodych Politologów, Wrocław 2008, por. także: L. Dziewięcka-Bokun, Systemowe determinanty polityki społecznej, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław 1999
Patiënt / cliënt / klant (nl)
Verstreking kliëntenperspectief (nl)

Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.

Lekarz – osoba posiadająca właściwe kwalifikacje, potwierdzone wymaganymi dokumentami, do udzielania świadczeń zdrowotnych, w szczególności do: badania .

Położnictwo - dziedzina medycyny zajmująca się fizjologicznym okresem ciąży, porodu i połogu. Ściśle związana z ginekologią. W starożytności położnictwo opierało się wyłącznie na intuicji. Współczesne położnictwo oparte jest na podstawach naukowych rozpoczętych w XVI w. dzięki pracom, m.in. A. Parégo i jego ucznia J. Guillemea