Palatynat saski - Polski Serwis Naukowy

Palatynat saski – istniejące w średniowieczu jedno z państw Rzeszy, położone na terenie centralnych Niemiec, w rejonie Soławy i Unstruty. Został utworzony przez cesarza Ottona I w 965 r. w południowej części ówczesnego księstwa saskiego. W 1180 r. dostał się pod berło landgrafów Turyngii z dynastii Ludowingów. Po śmierci ostatniego z nich, antykróla Niemiec Henryka Raspe w 1247 r. godność palatynów saskich przeszła w ręce Wettynów. Utracona przez nich pod koniec XIII w. została odzyskana w 1423 r. i palatynat saski połączony z Saksonią-Wittenbergią, Miśnią i Turyngią stał się częścią elektoratu saskiego.

Święte Cesarstwo Rzymskie Narodu Niemieckiego , (niem.) Heiliges Römisches Reich Deutscher Nation, łac. Sacrum Romanum Imperium Nationis Germanicæ ,Sacrum Imperium 1157 , Sacrum Romanum Imperium - pierwsza wzmianka 1254, do 1512 Święte Cesarstwo Rzymskie, niem. Heiliges Römisches Reich , (łac.) Sacrum Romanum Imperium , nazwa odwołująca się do idei jak i tworu politycznego średniowiecznej i wczesnonowożytnej Europy.

Henryk Dziwak, niem. Heinrich der Wunderliche (ur. 1267 r., zm. 7 września 1322 r.) – wspólnie z braćmi książę Brunszwiku od 1279 r., po podziale w 1286 r. samodzielny książę na Grubenhagen, z dynastii Welfów.

Palatyni sascy

965–982 Adalbert (hrabia Hessengau i Liesgau)

982–995 Dytryk (być może syn Adalberta)

995–1003 Fryderyk (hrabia Harzgau i Nordthüringgau)

1003–1017 Burchard I z Goseck (hrabia Hassegau i Merseburga)

do 1038 Zygfryd

1038–1042 Fryderyk I z Goseck (syn Burcharda I, hrabia Hassegau)

od 1042 Wilhelm IV (hrabia Weimar-Orlamünde)

1043–1056 Dedo z Goseck (syn Fryderyka I)

1056–1088 Fryderyk II z Goseck (syn Fryderyka I)

Fryderyk III z Goseck (syn Fryderyka II, zm. 1085)

Fryderyk IV z Goseck (syn Fryderyka III, zm. 1125)

1111–1121 Fryderyk V z Sommerschenburga (wnuk Fryderyka I)

1121–1162 Fryderyk VI z Sommerschenburga (syn Fryderyka V)

1129–1130 Herman II z Winzenburga

1162-1179 Adalbert z Sommerschenburga (syn Fryderyka VI)

Ludowingowie:

Albrecht II Wyrodny, Albrecht Zwyrodniały niem. Albrecht II. der Entartete (ur. ok. 1240, zm. 20 listopada 1314 lub w 1315) – landgraf Turyngii od 1265 do 1294, palatyn saski od 1265 do 1281 i margrabia Miśni od 1288 do 1292 z dynastii Wettinów.

Fryderyk I Kłótnik (ur. 11 kwietnia 1370 r., zm. 4 stycznia 1428 r. w Altenburgu) – palatyn saski od 1381 r., margrabia Miśni (jako Fryderyk IV) od 1407 r., książę saski i elektor Rzeszy Niemieckiej od 1423 r. z dynastii Wettinów.

1180–1181 Ludwik III Pobożny (landgraf Turyngii)

1181–1217 Herman I (landgraf Turyngii, brat Ludwika III)

1217-1227 Ludwik IV Święty (landgraf Turyngii, syn Hermana I)

przed 1231–1247 Henryk Raspe (landgraf Turyngii, antykról Niemiec, syn Hermana I)

Wettynowie:

1247–1265 Henryk III Dostojny (margrabia Miśni, landgraf Turyngii)

1265–1281 Albrecht II Wyrodny (margrabia Miśni, landgraf Turyngii, syn Henryka III)

1281–1291 Fryderyk I Dzielny (margrabia Miśni, landgraf Turyngii, syn Albrechta II)

od 1291 Henryk Dziwak (książę Brunszwiku-Grubenhagen)

...

Otton I Wielki (ur. 23 listopada 912, zm. 7 maja 973 w Memleben) – książę Saksonii 936–961, król niemiecki od 936 i cesarz rzymsko-niemiecki od 962, z dynastii Ludolfingów.

Ludowingowie, niem. Ludowinger – średniowieczna dynastia książęca w I Rzeszy, której przedstawiciele w XII i XIII w. stworzyli znaczące państwo z centrum w Turyngii.

od 1423 Fryderyk I Kłótnik (elektor saski)