|
|
|
Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku
 RSS
Dodaj do:
Warto przeczytać: Ostatnie sześć miesięcy upłynęło pod znakiem dobrej passy polskich archeologów prowadzących badania w kraju i za granicą. Oprócz spektakularnych odkryć podsumowano kilka dużych, wieloletnich projektów badawczych. Do najistotniejszych wydarzeń polskiej archeolo... Nowoczesny, "inteligentny" budynek dydaktyczno-laboratoryjny, wykorzystujący energię odnawialną, powstanie na Politechnice Świętokrzyskiej w Kielcach. Władze uczelni podpisały umowę na realizację przedsięwzięcia z wykonawcą inwestycji. Projekt "Ener... Nowoczesne systemy pozwalają na przestrzenną lokalizację w czasie rzeczywistym. Dzięki nim można zapewnić bezpieczeństwo ludziom, a także lepiej zorganizować procesy logistyczne i produkcyjne. Nad hybrydowym systemem lokalizacji wewnątrz budynków, m.in. dla szpitali i ... Nowy budynek Śląskiego Centrum Chorób Serca oficjalnie otwarto w czwartek w Zabrzu. Zbudowany za 103 mln zł obiekt o powierzchni ok. 12 tys. m kw. powstał, by poprawić warunki, a także uzupełnić i częściowo rozwinąć działalność zabrzańskiej placówki. Pierws... Ekspozycję prezentującą 100 barwnych fotografii ilustrujących polsko-egipskie wykopaliska archeologiczne w Sakkarze, które znajdują się obok piramidy schodkowej wzniesionej ok. 4600 lat temu przez faraona Dżesera (Neczericheta), można będzie obejrzeć od...
Ostatnio na Forum:
Dyskusje
8
odp.
4
odp. Reklama:
 Palestyna pod panowaniem ArabówCzy wiesz że...? Wezyr (arab. وزير)) – w monarchiach muzułmańskich tytuł będący odpowiednikiem ministra, przynależny wysokiemu rangą doradcy politycznemu i religijnemu sułtana. Z kolei wielki wezyr to odpowiednik stanowiska premiera. Po wezyrach w hierarchii stał bejlerbej (gubernator), następnie sandżakbej, Spahisi (rycerstwo). Królestwo Jerozolimskie – państwo założone przez krzyżowców podczas I wyprawy krzyżowej (1096-99) na terenie Syrii i Palestyny. Było ono lennem Stolicy Apostolskiej. Umar ibn al-Chattab, także Omar (arab. عمر بن الخطاب; ur. ok. 591, zm. 3 listopada 644 w Medynie) - od 634 drugi kalif, drugi z czterech zwanych później sprawiedliwymi, jeden z twórców potęgi imperium arabsko-muzułmańskiego. Panowanie Arabów
Panowanie Arabów
Inne artykuły
Starożytna Palestyna pod panowaniem Arabów przebywał w okresie od 637 do 1079 i od 1187 do 1517. Pierwsze panowanie (637-1079)W latach 636-640 bizantyjska Palestyna została podbita przez arabską armię kalifa Umar ibn al-Chattab (591-644), jednego z twórców potęgi imperium arabsko-muzułmańskiego. Kalifat za czasów Umar ibn al-Chattaba obejmował tereny Półwyspu Arabskiego, Palestynę, Syrię, Egipt, Mezopotamię i większość Persji. Stolica znajdowała się w Medynie. Jesziwa (hebr. ישיבה - "posiedzenie"; jeszywa, jeszybot) - rodzaj wyższej szkoły talmudycznej dla nieżonatych studentów. Dawniej pobierali w niej nauki chłopcy w wieku od 13-14 do dwudziestu kilku lat, absolwenci chederu lub szkoły zwanej Talmud-tora. Po ukończeniu jesziwy niektórzy otrzymywali smichę, która uprawniała do objęcia stanowiska rabina.
Talmud (hebr. תלמוד talmud = nauka) – jedna z podstawowych (choć nie jest uznawana za świętą) ksiąg judaizmu. Został napisany językiem judeo-aramejskim. Talmud jest komentarzem do biblijnej Tory, w którym wyjaśniono jak przestrzegać prawa zawartego w Torze w warunkach, jakie zapanowały wśród Żydów wypędzonych z Palestyny w II w. n.e. Można powiedzieć, że Talmud jest czymś w rodzaju katechizmu obowiązującego wyznawców tradycyjnego judaizmu. W 637 roku kalif Umar ibn al-Chattab zajął bez walki Jerozolimę. Według relacji, Umar wjechał do miasta skromnie, siedząc na ośle prowadzonym przez sługę. Ortodoksyjny chrześcijański Patriarcha Jerozolimy Sophronius zawarł z nim traktat pokojowy (Traktat Umara) i wręczył klucze do miasta. Na mocy zawartego porozumienia, Umar zapewnił ochronę i bezpieczeństwo kościołów oraz chrześcijan, natomiast z miasta wypędzono wszystkich Żydów. Żydzi mieli zakaz sprawowania urzędów, sądzenia muzułmanów, jeżdżenia konno, budowania nowych synagog oraz odnawiania starych. Dodatkowo Żydzi musieli nosić odrębny strój, odróżniający ich od reszty ludności. Bitwa pod Hittin (zwana też bitwą pod Hattin oraz bitwą pod Rogami Hittinu) miała miejsce 4 lipca 1187 roku, pomiędzy wojskami Królestwa Jerozolimskiego pod wodzą króla Gwidona z Lusignan a wojskami muzułmańskimi sułtana Saladyna.
Chrześcijaństwo, chrystianizm ( ludzi (1/3 ludności świata), biorąc pod uwagę wszystkie odłamy wchodzące w jej skład. Zgodnie z Dziejami Apostolskimi (11,26) "W Antiochii po raz pierwszy nazwano uczniów chrześcijanami" (gr. Χριστιανός). Kalif Umar nakazał oczyścić teren Wzgórza Świątynnego i wybudował drewniany meczet, dokładnie w tym miejscu, gdzie obecnie stoi Meczet Al-Aksa. Palestyna w kalifacie UmmajjadówW 661 Palestyna weszła w skład kalifatu Ummajjadów. Dynastia Umajjadów z powodów politycznych posłużyła się Jerozolimą, aby pomniejszyć znaczenie Arabii. Kalif Omar zmienili nazwę miasta na Al-Quds i ogłosił Jerozolimę trzecim, co do ważności (po Mekce i Medynie) świętym miastem muzułmanów. Żydzi cieszyli się w tym okresie względnie dużą wolnością wśród Arabów. Żydzi bardzo szybko przyswoili sobie język arabski i częściowo asymilowali się z lokalną ludnością. Iran (pers. ايران – Īrān), (w języku polskim dawniej używano także formy Persja) pełna nazwa: Islamska Republika Iranu (pers. جمهوری اسلامی ايران – Dżomhuri-je Eslâmi-je Iran) – państwo na Bliskim Wschodzie, leżące nad Morzem Kaspijskim, Zatoką Perską i Zatoką Omańską.
Osioł – ssak z rodziny koniowatych. Charakteryzuje się dużą głową, długimi uszami, cienkim ogonem z kitą na końcu, małymi wymaganiami pokarmowymi i odpornością na brak wody. Palestyna w kalifacie Abbasydów
 Rok 750 to początek rządów Abbasydów w Palestynie. Wraz z upadkiem Umajjadów, Jerozolima popadła niemal zupełnie w zapomnienie. Miasto popadło w ruinę. Meczet (arab. مسجد masdżid; l.mn. مساجد masadżid) to miejsce kultu muzułmańskiego. Słowo meczet oznacza dowolny budynek, w którym oddaje się cześć Allahowi, niezależnie od jego architektury.
Islam (arab. الإسلام ; al-islām) – religia monoteistyczna, druga na świecie pod względem liczby wyznawców po chrześcijaństwie Świętą księgą islamu jest Koran, a zawarte w nim objawienie ma stanowić ostateczne i niezmienne przesłanie Boga do ludzi. W 956 roku władzę w kalifacie złożono w ręce wezyrów, kalifom pozostawiono jedynie najwyższe dostojeństwo religijne. W tym okresie książęta dzielnicowi uzyskali niezależność w swych prowincjach. Żydom zamknięto w tym okresie dostęp do urzędów, zabroniono studiowania święte księgi, synagogi i kościoły przemianowano na meczety. Palestyna w kalifacie FatymidówW 978 wojska Fatymidów opanowały Palestynę. Egipt (arab. مصر Miṣr; dialekt egipski: Máṣr (/masˤɾ/); łac. Aegyptus, gr. Αίγυπτος Aígyptos), nazwa oficjalna Arabska Republika Egiptu (arab. جمهوريّة مصر العربيّة Dżumhurijjat Misr Al-Arabijja) – państwo położone w północno-wschodniej Afryce z półwyspem Synaj w zachodniej Azji. Egipt otoczony jest przez Morze Śródziemne na północy i Morze Czerwone na wschodzie; graniczy z Izraelem i Strefą Gazy na północnym wschodzie, Sudanem na południu i Libią na zachodzie.
Pierwsza wyprawa krzyżowa zapoczątkowała okres zbrojnych wypraw krzyżowych, rozpoczętych przez Papieża Urbana II od apelu na synodzie w Clermont 27 listopada 1095 roku. Wyprawa wyruszyła w 1096 roku, z podwójnie obranym celem – zdobycia Jerozolimy i Ziemi Świętej oraz uwolnienia wschodnich chrześcijan spod islamskiej władzy. Przez krótki okres społeczność żydowska w Palestynie przeżyła swoje małe odrodzenie. W Jerozolimie powstała uczelnia religijna jesziwa. Jednak już w 1008 roku kalif nakazał, aby wszyscy Żydzi nie wyznający Islamu szyickiego, nosili na szyi wizerunek cielęcia, na pamiątkę złotego cielca ich przodków na pustyni. Karą za nieposłuszeństwo było wygnanie. Wielcy Seldżucy, od: Seldżucy (tur. Selçuklular, aze. Səlcuqlar pers. سلجوقيان (Saldżughijân), arab. سلجوق (Saldżuk) / السلاجقة (al-Saladżika) – dynastia panująca w państwie założonym przez przywódców Turków Seldżuckich w XI wieku, albo nazwa tego państwa. Przymiotnik "wielcy" nadano jej, żeby odróżnić ją od innych dynastii wywodzących się z rodu Seldżukidów panujących w państwach powstałych w wyniku rozpadu sułtanatu Wielkich Seldżuków. Czasami określenie "Wielki Seldżuk" stosuje się jako nazwę własną, zastrzeżoną jedynie dla pierwszych trzech członków dynastii.
Kalif (od arab. chalifa – następca) – tytuł następców Mahometa, czyli przywódców muzułmańskich społeczności państwowo-religijnych zwanych kalifatami. Pierwszym kalifem po śmierci Mahometa w 632 roku został Abu Bakr. Po zamordowaniu kalifa Alego w 661 roku doszło do rozłamu wewnątrz islamu w wyniku sporu o sukcesję na szyitów i sunnitów. Kalifowie szybko zaczęli tracić władzę polityczną nad rozrastającym się imperium muzułmańskim. W 909 r. powstał szyicki kalifat w Kairze, zniszczony przez Saladyna w 1171 r. W 929 roku emir Kordoby Abd ar-Rahman III ogłosił się kalifem, jednak już w 1031 kordobański kalifat rozpadł się. W 1009 roku kalif zburzył w Jerozolimie Bazylikę Grobu Świętego. Drugie panowanie (1187-1517)Drugi okres panowania Arabów nad Palestyną przypadł na lata 1187-1517. Rys ogólnyW 1079 roku wojska Turków Seldżuckich opanowały Palestynę, włączając ją do państwa Wielkich Seldżuków. Wieści o prześladowaniach i okrucieństwie Turków doprowadziły do wyruszenia z Europy I wyprawy krzyżowej. Fatymidzi na początku 1098 roku pokonali szybkim szturmem turecką załogę Jerozolimy i przejęli kontrolę nad tym miastem, ogłaszając jego ponowne otwarcie dla chrześcijan. Pomimo to, w 1099 roku Krzyżowcy zdobyli Jerozolimę i utworzyli Królestwo Jerozolimskie. Sułtan (tur. "władca", arab. as-sulṭān - "ten, który ma władzę") - tytuł władcy islamskiego, używany w wielu krajach muzułmańskich, m.in. w Turcji osmańskiej do 1922. Państwo rządzone przez sułtana to sułtanat.
Syria (arab. سوريا / سورية, transk. Sūriyya, nazwa oficjalna: Syryjska Republika Arabska الجمهورية العربية السورية Al-Dżumhurijja al-Arabijja as-Surijja) – arabskie państwo na Bliskim Wschodzie, graniczące z Turcją (822 km), Irakiem (605 km), Jordanią (375 km), Libanem (375 km) i Izraelem (76 km). W 1181 roku jeden z chrześcijańskich książąt samowolnie zerwał zawieszenie broni z muzułmanami i rozpoczął działania wojenne na Morzu Czerwonym, napadając na samo serce Islamu, na Mekkę. Wywołało to natychmiastową reakcję świata muzułmańskiego, który zjednoczył się pod wodzą sułtana Saladyna. Kurdowie – lud pochodzenia indoeuropejskiego, zamieszkujący przede wszystkim krainę zwaną Kurdystanem podzieloną pomiędzy Turcję, Irak, Iran i Syrię. Odosobnione enklawy Kurdów żyją także w tureckiej Anatolii, wschodnim Iranie (tzw. enklawa chorezmijska), w korytarzu oddzielającym Armenię od okręgu Górnego Karabachu (tzw. Czerwony Kurdystan) oraz Afganistanie. Spora diaspora kurdyjska rozsiana jest po świecie, większe skupiska znajdują się w Niemczech, Francji, Szwecji i Izraelu. Błędnie uważani są za największy naród bez własnej państwowości. Są inne większe narody bez własnych państw, jak choćby Tamilowie w Indiach i na Sri Lance. Kurdowie są jednak największym tak aktywnie działającym na rzecz separacji narodem.
Patriarcha – z jęz. gr. "praojciec"; w Nowym Testamencie określenie protoplastów Izraelitów (Abraham, Izaak, Jakub oraz dwunastu synów Jakuba), ale także protoplastów ludzkości, oraz protoplastów rodów, np. Dawid. Palestyna w Sułtanacie Egiptu
W 1187 roku Krzyżowcy ponieśli klęskę w bitwie pod Hittin i utracili Tyberiadę, Akkę i Jaffę. W 1187 roku sułtan Saladyn wkroczył do Jerozolimy. W ten sposób większość terytorium Palestyny weszło w skład sułtanatu Egiptu, w którym rządzili sułtani z dynastii Ajjubidów. Europa – część świata (określana zwykle tradycyjnym, acz nieścisłym mianem kontynentu), leżąca na półkuli północnej, na pograniczu półkuli wschodniej i zachodniej, stanowiąca wraz z Azją kontynent Eurazję.
Bazylika Grobu Świętego (inaczej Bazylika Bożego Grobu lub Bazylika Pańskiego Grobu) znajduje się w Dzielnicy Chrześcijańskiej na Starym Mieście Jerozolimy, w miejscu, gdzie znaleziono domniemany grób Jezusa Chrystusa. W latach 1229-1244 Krzyżowcy zdołali przejściowo opanować Jerozolimę. Palestyna pod panowaniem MamelukówMamelucy objęli władzę w sułtanacie Egiptu w 1250 roku, po obaleniu kurdyjskiej dynastii Ajjubidów. Tym samym Mamelucy rozpoczęli panowanie nad Jerozolimą. W następnych latach opanowali oni całą Palestynę. Synagoga, bożnica, bóżnica (z gr. συναγωγή synagoge: "zgromadzenie, miejsce zebrań") – żydowski dom modlitwy, miejsce zebrań religijnych i społecznych gminy żydowskiej.
Mamelucy (arab. mamlūk – niewolnik) – nie wyznający pierwotnie islamu (na ogół pogańscy, niekiedy chrześcijańscy) i pochodzący spoza świata islamu niewolnicy, którzy kupowani byli przez muzułmańskich władców, sprowadzani na ziemie islamu, nawracani na islam i szkoleni w walce, w celu uformowania z nich doborowych oddziałów wojskowych. Niekiedy, zwłaszcza na początku istnienia instytucji w kalifacie Abbasydów, ale i w sułtanacie mameluków, mamelukami zostawali również jeńcy wojenni. Do 1517 roku była ona częścią sułtanatu Egiptu. Zobacz też
Czy wiesz że...? beta Seldżukidzi (albo Seldżucy, od: Seldżuk – arab.: السلاجقة, tur: Selçuk) – dynastia panująca w różnych krajach Azji Zachodniej w okresie od XI do XIV wieku.
Sułtanat - wschodni, islamski ustrój polityczny państwa rządzonego przez sułtana. Odpowiednik innego wschodniego ustroju kaganatu lub zachodnioeuropejskiego cesarstwa.
Arabowie (arab.: عرب `Arab, w pierwotnym znaczeniu: "koczownicy") – grupa ludów pochodzenia semickiego zamieszkująca od czasów starożytnych Półwysep Arabski. Większość Arabów to ludzie biali, choć w Afryce spotkać też można Arabów o negroidalnym wyglądzie.
Wyprawy krzyżowe – łączna nazwa wszystkich krucjat prowadzonych od XI do XIII w. w celu odbicia, a następnie obrony miejsc związanych z religią chrześcijańską w Palestynie. Uczestników wypraw krzyżowych nazywa się zbiorczo krzyżowcami.
Meczet Al-Aksa, Al-Masğid al-Aqsà, (arab. المسجد الأقصى) jest jedną z najważniejszych świątyń muzułmańskich na świecie. Znajduje się w Jerozolimie na Wzgórzu Świątynnym (Al-Haram as-Sharif) - miejscu świętym zarówno dla wyznawców judaizmu, jak i muzułmanów (jest to trzecie najświętsze miejsce islamu po Mekce i Medynie).
Cesarstwo Bizantyńskie (w literaturze można też spotkać formę Cesarstwo Bizantyjskie) – termin , podczas gdy dla jego mieszkańców było to po prostu Cesarstwo Rzymskie (łac. Imperium Romanum, gr. Βασίλειον Ῥωμαίων), a jego cesarze kontynuowali nieprzerwaną sukcesję cesarzy rzymskich. Świat islamu znał Bizancjum pod nazwą Rûm (ar. روم, "ziemia Rzymian").
Język arabski – język należący do południowej grupy języków semickich, zapisywany alfabetycznym pismem arabskim od strony prawej do lewej. Kod ISO 639-3: ar/ara Powyższa treść oraz zamieszczone w niej powiązane definicje/pojęcia - udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń.
Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania
Wszystkie hasła znajdujące się w naszym mirrorze Wikipedii mają znaczenie informacyjne i edukacyjne. Nie mogą być traktowane jako porady. |
Osobny artykuł: