Palmtop - Polski Serwis Naukowy

Palmtop Apple Newton Messagepad 100

Palmtop (także: PDA, Personal Digital Assistant, komputer kieszonkowy) – bardzo mały, przenośny komputer osobisty. Mniejszy od laptopa, czy też netbooka – z powodzeniem mieści się w dłoni lub w kieszeni (ang. palm – dłoń, top – na wierzchu). Palmtopy są komputerami programowalnymi – można w nich instalować oprogramowanie, np. pobrane lub zakupione w Internecie.

Pamięć jest to zdolność do rejestrowania i ponownego przywoływania wrażeń zmysłowych, skojarzeń czy informacji. Pamięć posiadają ludzie, niektóre zwierzęta oraz komputery. W każdym z tych przypadków proces zapamiętywania ma całkowicie inne podłoże fizyczne oraz podlega badaniom naukowym w oparciu o różne zestawy pojęć.

Microsoft (czytaj: firm branży komputerowej. Najbardziej znana jako producent systemów operacyjnych MS-DOS, Microsoft Windows i oprogramowania biurowego Microsoft Office.

Palmtopy obsługuje się między innymi rysikiem, gdyż wyposażone są w ekran dotykowy. Większość z nich rozpoznaje pismo odręczne (lub zbliżone do niego znaki graffiti), a niektóre posiadają także wbudowaną miniaturową klawiaturę .

Zastosowanie palmtopów jest bardzo szerokie. Mogą służyć zarówno w życiu prywatnym, jak i służbowym.

Podstawowe funkcje: kalendarz, terminarz, kalkulator, notatnik (także notatki odręczne), książka adresowa.

Dodatkowe funkcje: czytanie e-booków, przechowywanie/przeglądanie zdjęć oraz filmów, edycja tekstów, współpraca z urządzeniami GPS, wbudowany moduł GSM, dyktafon, wbudowany cyfrowy aparat fotograficzny oraz kamera, odtwarzanie muzyki (np. MP3), obsługa Internetu (WWW, e-mail, komunikatory internetowe, telnet, SSH), gry i wiele innych.

Łączność z innymi urządzeniami zapewniają palmtopom: porty podczerwieni (IrDA), Bluetooth oraz Wi-Fi. Do synchronizacji z komputerem stacjonarnym (celem zabezpieczenia przed utratą danych) oraz do instalowania programów, najczęściej wykorzystywane jest łącze szeregowe (np. USB) lub Bluetooth.

Laptop (ang. lap - kolana, top - na wierzchu) to mały, przenośny komputer osobisty. Inne zminiaturyzowane komputery (mniejsze od laptopów) to palmtopy (np. Palm lub PocketPC), netbooki, lub smartphone.

DIP-DOS – opracowany przez firmę Distributed Information Processing (DIP) system operacyjny, zainstalowany w pamięci ROM komputerów Atari Portfolio. System ten jest kompatybilny z MS-DOS-em 2.11, jednak posiada kilka cech, które różnią go od pierwowzoru, a wynikają ze specyfiki Portfolio, np. brak poleceń zewnętrznych (wszystkie komendy są wbudowane w pamięć ROM). Dodane też zostało polecenie app, pozwalające na wywoływanie wbudowanych w urządzenie aplikacji bezpośrednio z linii poleceń.

Najpopularniejsze palmtopy to urządzenia pracujące pod kontrolą systemów operacyjnych Windows Mobile, Palm OS i Nokia Internet Tablet OS. Coraz częściej można też spotkać MDA (Mobile Digital Assistant). Do zastosowań profesjonalnych produkowany jest sprzęt o zwiększonej odporności mechanicznej (jednym ze standardowych testów jest swobodny upadek z wysokości 1,5/1,8 m na betonowe podłoże). Są to urządzenia zdecydowanie droższe w zakupie, ale ich całkowity koszt eksploatacji (TCO) jest porównywalny ze sprzętem "domowym". Dodatkowo, producenci sprzętu profesjonalnego oferują pakiety serwisowe gwarantujące bardzo szybką naprawę (często wymianę na podstawie telefonicznego zgłoszenia awarii), a nawet wymianę urządzenia uszkodzonego mechanicznie.

Komputer osobisty (ang. personal computer) – mikrokomputer przeznaczony przede wszystkim do użytku osobistego, spotyka się je zarówno w domach, jak i biurach. Mają zazwyczaj postać desktopów albo notebooków. Służą głównie do uruchamiania oprogramowania biurowego, dostępu do zasobów Internetu, prezentacji treści multimedialnych (tekst, obrazy, dźwięki, filmy i inne), jak i gier.

Port szeregowy (ang. Serial Port) – port komputerowy, przez który dane są przekazywane w formie jednego ciągu bitów. Port ten jest zwykle zaopatrzony w specjalny układ o nazwie UART, który tłumaczy ciągi bitów na bajty i na odwrót.

Producenci

Główni producenci sprzętu dla systemu Microsoft Windows Mobile (w kolejności alfabetycznej):

ETEN

Fujitsu Siemens Computers

Hewlett-Packard

HTC

Intermec (sprzęt profesjonalny)

Motorola (d. Symbol – sprzęt profesjonalny)

Mitac MIO

Nokia

TomTom

Samsung

Główni producenci sprzętu dla systemu Palm OS:

Palm, Inc. (dawniej przejściowo zwany "palmOne")

Sony – urządzenia Sony Clié

Handspring – do 2004 r. (wchłonięty przez palmOne)

Tapwave

Historia palmtopa

Atari Portfolio

Pierwszym urządzeniem mogącym przypominać dzisiejsze palmtopy był Psion Organizer, który powstał w 1984 r. Wyglądem i funkcjonalnością przypominał rozbudowany kalkulator. W 1989 r. powstały dwa urządzenia: Atari Portfolio oraz Poqet PC (nie mający nic wspólnego z urządzeniami Pocket PC pracującymi pod kontrolą systemu Windows Mobile).

Acer – tajwańskie przedsiębiorstwo zajmujące się produkcją i dystrybucją sprzętu komputerowego dla użytkowników indywidualnych oraz przedsiębiorstw. Drugi co do wielkości producent komputerów osobistych na świecie (za HP i przed Dellem). Posiada przeszło 13% udział światowego rynku, 15,6 % rynku USA i 19,9 % na obszarze Europy, Bliskiego Wschodu oraz krajów Afryki należących do EMEA.

Pocket Excel - mobilna wersja popularnego arkusza kalkulacyjnego obecnego w systemach z rodziny Windows Mobile. Doskonale nadaje się do podstawowych operacji na liczbach gdy nie mamy dostępu do biurkowej wersji Microsoft Excela. Jest on po części kompatybilny z wersją programu zawartego w pakiecie Microsoft Office dla komputerów PC.

Portfolio był rozmiarów kasety wideo. Posiadał 63 klawisze oraz ekran o rozdzielczości 240x60 pikseli, co dawało w trybie tekstowym 40x8 znaków tekstu. Pracował pod systemem DIP-DOS 2.11. Posiadał procesor 80C88 pracujący z częstotliwością 4,91 MHz. Miał 128 KB pamięci RAM rozszerzalnej do 1 MB oraz 256 KB ROM, na której znajdowały się: edytor tekstów, arkusz kalkulacyjny, alarm, schowek na dane, książka adresowa.

Dyktafon – to przenośny magnetofon lub urządzenie cyfrowe z wbudowanym mikrofonem, umożliwiające nagrywanie dźwięku. Nośnikiem dźwięku może być kaseta magnetofonowa o różnym czasie nagrania i wielkości lub układ elektroniczny zapisujący w formie cyfrowej skompresowany dźwięk. Dyktafon może być wykorzystywany do:

World Wide Web (ang. ogólnoświatowa sieć) (w skrócie określany jako WWW lub Web) – hipertekstowy, multimedialny, sieciowy (TCP/IP) system informacyjny oparty na publicznie dostępnych, otwartych standardach IETF i W3C. Pierwotnym i w chwili obecnej nadal podstawowym zadaniem WWW jest publikowanie informacji. WWW jest często błędnie utożsamiane z całym Internetem, w rzeczywistości stanowi tylko jedną z jego najpopularniejszych usług.

Bardziej zaawansowanym palmtopem w porównaniu do Atari Portfolio był Poqet PC, który miał prawie 2 razy szybszy procesor, 640 KB pamięci i ekran o rozdzielczości 640x200 pikseli. Pracował pod DOS-em w wersji 3.3. Dzięki złączu PCMCIA możliwe było rozszerzenie pamięci oraz podłączenie modemu czy karty sieciowej. Zarówno Atari Portfolio jak i Poqet PC był kompatybilny z IBM PC.

MP3 ((ang.) MPEG-1/MPEG-2 Audio Layer 3) – algorytm kompresji stratnej dźwięku, przetworzonego uprzednio na sygnał cyfrowy. Popularnie zwany formatem MP3 lub standardem MP3. Jest zdefiniowany przez IETF w dokumencie RFC 5219.

Symbian to nazwa systemu operacyjnego open source, dołączonych do niego bibliotek, rozwiązań interfejsu użytkownika oraz specyfikacji dla programów narzędziowych wyprodukowanych przez konsorcjum Symbian, w skład którego wchodzą najwięksi producenci telefonów komórkowych (Nokia, Samsung, Motorola, Siemens, Sony Ericsson). Symbian został stworzony w oparciu o system EPOC, wykorzystywany w PDA firmy Psion PLC.

W 1991 firma HP wydała model 95LX. Rozdzielczość ekranu to 128x240, a liczba znaków to 16x40. Mimo upływu lat procesor był słabszy od Poqet PC. Był taktowany z częstotliwością 5.37 MHz. Dane standardowo były przechowywane w 512 Kb lecz było możliwe dołączanie kart rozszerzających o pojemnościach 1 MB, 2 MB a nawet na 4 MB. Takie rozwiązanie nie było zbyt dobre ponieważ pod odłączeniu kart zawartość na nich była kasowana. HP95 LX posiadał port podczerwieni, dzięki czemu mógł pracować jako pilot do telewizora.

Sony – przedsiębiorstwo japońskie założone 7 maja 1946 roku przez Masaru Ibukę i Akio Moritę w Tokio jako Tokyo Telecommunications Engineering Company; obecnie jeden z największych światowych producentów elektroniki użytkowej. Spółka publiczna notowana na giełdach tokijskiej (TSE) i nowojorskiej (NYSE) (NYSE: SNE).

Motorola jest międzynarodową firmą telekomunikacyjną założoną w 1928 roku, z siedzibą w Schaumburgu na przedmieściach Chicago (USA). Jest spółką publiczną notowaną na giełdzie nowojorskiej (NYSE) (od 26 maja 1946) (symbol giełdowy: MOT), a w przeszłości także tokijskiej (od października 1988 do czerwca 2005) i Chicago Stock Exchange.

W tym samym roku Psion wydał palmtop z serii 3. Sercem był procesor Nec V30 4.7 MHz, co nie było rewolucyjnym rozwiązaniem. Zasilały go dwie baterie AAA lub bateria litowa. Rozdzielczość ekranu to 240x80. Bardzo ważnym rozwiązaniem było zainstalowanie systemu EPOC, który wyewoluował w Symbiana, stosowanego w telefonach komórkowych.

Newton Message Pad - jeden z pierwszych komputerów typu PDA oraz pierwszy taki komputer produkowany przez firmę Apple Computer (obecnie Apple Inc.). Był sprzedawany w latach 1993-1998. Nazwa "Newton" nawiązuje do osoby Sir Isaaca Newtona. Apple Newton był wielkości kasety VHS. Zastosowano w nim system operacyjny Newton OS, który został przystosowany do operowania za pomocą rysika i ekranu dotykowego. Od sierpnia 1993 r. do lutego 1998 r. pojawiło się 7 modeli Apple Newton, a od marca 1997 r. do lutego 1998 r. w sprzedaży był eMate 300, który swoją formą odbiegał od pozostałych modeli Newtona bardziej przypominając małego laptopa. Wbrew oczekiwaniom Apple Computer, seria Newton nigdy nie odniosła przewidywanego sukcesu rynkowego, głównie ze względu na duże rozmiary urządzeń oraz ich wysoką cenę, sięgającą $1000.

HP 95LX (inaczej Projekt Jaguar) – pierwszy palmtop oparty na systemie MS-DOS, wprowadzony w 1991 roku przez Hewlett-Packard we współpracy z Lotus Development Corporation.

W roku 1993 firma Apple wydała palmtop o nazwie Newton Original MessagePad (OMP), a następnie Message Pad 100. Cechował go szybki jak na tamte czasy procesor ARM 610 o częstotliwości taktowania 20 MHz. Posiadał 4 MB pamięci ROM oraz 640 KB RAMU. Urządzenie posiadało port PCMCIA. W przeciwieństwie do innych urządzeń tego typu nie posiadał klawiatury. Tekst pisało się na ekranie, a następnie program rozpoznający tekst wprowadzał go do pamięci. Nie było to dobre rozwiązanie ponieważ MessagePad M100 rozpoznawał tylko angielskie słowa. Słownik mieścił 13000 słów, a użytkownik mógł dodać jeszcze 1000 własnych. Aplikacje wybierało się klikając na ikonę. Urządzenie było wyposażone w port podczerwieni oraz port szeregowy, co umożliwiało komunikację z komputerami kompatybilnymi z IBM PC. W tym samym roku pierwsze polskie firmy z branży FCMG zaczęły korzystać z urządzeń mobilnych do wspomagania prowadzenia sprzedaży – na przykład przy pomocy terminala Symbol PDT3300 (ekran znakowy, system operacyjny DR-DOS).

Grupa Samsung (kor. Samseong – trzy gwiazdy) – jedna z największych południowokoreańskich grup biznesowych zrzeszających firmy produkcyjne i usługowe działające w wielu branżach, oraz instytucje finansowe. Założona w 1938 roku przez Lee Byung-Chula jako firma eksportowa, wkrótce rozszerzyła swą działalność także na inne dziedziny.

Tapwave Zodiac – to Palmtop oparty na Palm OS 5, stworzone przez Tapwave. Jest to pierwsza przenośna konsola do gier i multimediów, oparta na palmtopie.

Rok 1996 przyniósł PalmPilota 1000 wyprodukowanego przez firmę US Robotics. Wyposażony był w procesor DragonBall firmy Motorola z częstotliwością taktowania zaledwie 16 MHz. Ten palmtop posiadał 128 KB pamięci RAM i wyświetlacz o rozdzielczości 160x160, co też nie było imponujące. Pracował pod systemem Palm OS 1.0. To oprogramowanie było bardzo funkcjonalne i do dnia dzisiejszego jest modernizowane.

Klawiatura komputerowa – uporządkowany zestaw klawiszy służący do ręcznego sterowania urządzeniem lub ręcznego wprowadzania danych. W zależności od spełnianej funkcji klawiatura zawiera różnego rodzaju klawisze – alfabetyczne, cyfrowe, znaków specjalnych, funkcji specjalnych, o znaczeniu definiowanym przez użytkownika.

Global Positioning System (GPS) - właściwie GPS-NAVSTAR (ang. Global Positioning System – NAVigation Signal Timing And Ranging) – jeden z systemów nawigacji satelitarnej, stworzony przez Departament Obrony Stanów Zjednoczonych, obejmujący swoim zasięgiem całą kulę ziemską. System składa się z trzech segmentów: segmentu kosmicznego - 31 satelitów orbitujących wokół Ziemi na średniej orbicie okołoziemskiej; segmentu naziemnego - stacji kontrolnych i monitorujących na ziemi oraz segmentu użytkownika - odbiorników sygnału. Zadaniem systemu jest dostarczenie użytkownikowi informacji o jego położeniu oraz ułatwienie nawigacji po terenie.

Odpowiednikiem Palm OS napisanym przez Microsoft był Windows CE. Prace nad tym systemem zapoczątkowano w roku 1992, jednak urządzenia nie były w stanie zapewnić płynnej pracy programów. Postanowiono prace nad projektem powierzyć grupie Pegasus co zaowocowało w roku 1996 podpisaniem przez firmy Casio, HP, LG, NEC i Philips umowy, która umożliwiała zastosowanie systemu Windows CE w palmtopach tych firm.

Pocket PC jest przenośnym komputerem mieszczącym się w dłoni, działającym pod kontrolą systemu operacyjnego Microsoft Windows Mobile (opartego na Windows CE z .NET).

NEC Corporation (jap. 日本電気株式会社, Nippon Denki Kabushiki Gaisha?) (NASDAQ: NIPNY) - międzynarodowe konsorcjum z dziedziny informatycznej z siedzibą w Minato w Japonii. Firma produkuje sprzęt komputerowy, telekomunikacyjny, urządzenia elektroniczne i oprogramowanie, między innymi notebooki Versa oraz Lavie (na rynek japoński). Firma NEC stworzyła Earth Simulator, najszybszy superkomputer na świecie w tym czasie. NEC jest częścią Sumitomo Group oraz spółka publiczną notowaną na giełdach tokijskiej, NASDAQ i londyńskiej.

W roku 1997 jako jeden z pierwszych z systemem Microsoftu powstał komputer naręczny firmy HP o symbolu 300LX. Napędzał go procesor SH3 44 MHz. Posiadał on 2MB RAM i 5 MB ROM, który był uaktualniany. Urządzenie posiadało wyświetlacz o rozdzielczości 640x240, dotykowy ekran klawiaturę i głośnik. Oprogramowanie zawierało takie aplikacje jak: Pocket Word, Pocket Excel, Pocket Inbox, Pocket Internet Explorer.

SuperH (znany także jako SH) jest architekturą mikroprocesorów typu RISC przeznaczoną do zastosowań wbudowanych. Rodzina SH została początkowo zaprojektowana w firmie Hitachi jako następca rodziny H8.

TCO (Total Cost of Ownership) - zgodnie z Gartner Group, jest to całkowity koszt pozyskania, instalowania, użytkowania, utrzymywania i w końcu pozbycia się aktywów w firmie na przestrzeni określonego czasu.

W roku 1999 firma HP wypuściła na rynek model Jornada 420. Ten palmtop posiadał kolorowy wyświetlacz, co było przełomowym rozwiązaniem.

Zobacz też

Laptop

Osaris