|
|
|
Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku
 RSS
Dodaj do:
Warto przeczytać: W dniach 21-23 maja 2012 roku w Wilnie na Litwie odbędą się Pierwsze warsztaty nt. społeczno-biznesowych obliczeń komputerowych.
Media społeczne stworzyły przedsiębiorstwom znaczną liczbę wyzwań i możliwości. Społeczne strony internetowe do nawiązywania kontaktów, jak również op... Cykl cotygodniowych seminariów pt. "Filozofia procesu a podstawowe problemy metafizyczne" rozpocznie się 18 listopada na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim Jana Pawła II. Spotkania organizuje Koło Naukowe Filozofii Przyrody i Nauk Przyrodniczych KUL we współpracy z Towarzystwem... Efektywne gospodarowanie bogactwami naturalnymi będzie jednym z priorytetów polskiej prezydencji w Unii Europejskiej. Nowoczesna ochrona środowiska to m.in. edukacja społeczeństwa, wyzwania dla nauki i polityki. Musimy zdać sobie sprawę, że zużywamy zbyt wiele... Biblioteka kairskiego oddziału Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej Uniwersytetu Warszawskiego otrzymała w darze od dziedziczek Eustachego Seweryna Sapiehy 28 tomów książek o tematyce egiptologicznej. Eustachy Seweryn Sapieha był synem znanego polityka okresu międzywojennego, ministra spra... Chciałem życzyć następnym pokoleniom studentów UW, studentom wydziału historycznego, aby spotkali na swej drodze takich profesorów jak Henryk Samsonowicz - mówił prezydent Bronisław Komorowski podczas uroczystości odnowienia doktoratu prof. Samsonowicza na U...
Ostatnio na Forum:
Dyskusje
8
odp.
4
odp. Reklama:
 Pamiątki SoplicyCzy wiesz że...? Zygmunt Józef Erazm Kaczkowski herbu Pomian ps. Ein Pole (ur. 2 maja 1825 w Kamionce Wołoskiej, zm. 7 września 1896 w Paryżu) - polski powieściopisarz i poeta, działacz narodowowyzwoleńczy, szpieg austriacki. Gawęda szlachecka – odmiana prozy niefabularnej, wywodząca się z gawędy, której najpełniejszy rozwój przypada na I poł. XIX wieku. Gawęda szlachecka składała się z obrazków lub szkiców obyczajowych, połączonych postacią narratora, wywodzącego się ze środowiska szlacheckiego i będącego typowym jego reprezentantem. Miała swobodną kompozycję, zawierała liczne dygresje, mogła nie respektować chronologicznej kolejności wydarzeń, charakteryzowała się obecnością elementów typowych dla mowy potocznej. Gawęda szlachecka przedstawiała wydarzenia i postacie z okresu historii Polski pomiędzy połową XVII a początkiem XIX wieku. Opowiadała o znanych postaciach tego okresu (często pojawiali się np. Karol Stanisław Radziwiłł Panie Kochanku i Mikołaj Potocki) lub typowych elementach ówczesnego szlacheckiego życia, np. o sejmikach, szlacheckiej edukacji, sporach sąsiedzkich lub służbie wojskowej. Wydarzenia oświetlone były z perspektywy psychiki narratora, typowego przedstawiciela środowiska szlacheckiego, zazwyczaj charakteryzującego się przywiązaniem do tradycji i etosu szlacheckiego, poglądami konserwatywnymi i niechęcią wobec tego, co zagraniczne i nowe. Postać literacka (porte parole, bohater literacki) – fikcyjna osoba ukazana w świecie przedstawionym dzieła literackiego. Może być tożsama z podmiotem mówiącym dzieła (liryka, narratorzy pamiętników itp.), ale najczęściej jest od niego różna (epika, dramat). Jest uwidoczniana w tekście przez opis – cech wyglądu i charakteru oraz działań, a także może wyrażać w tekście swoje myśli i odczucia. Natomiast jej sposób zaistnienia w świecie przedstawionym jest uzależniony od motywacji i charakterystyki. 
 Pamiątki Soplicy, właśc. Pamiątki JPana Seweryna Soplicy, cześnika parnawskiego – zbiór gawęd szlacheckich autorstwa Henryka Rzewuskiego. Pierwsze 20 części cyklu wydanych zostało w latach 1839–1841 w Paryżu, a pięć kolejnych – w 1844–1845 w Wilnie. Henryk Rzewuski herbu Krzywda, pseudonim Jarosz Bejła (ur. 3 maja 1791 w miejscowości Sławuta na Wołyniu, zm. 28 lutego 1866 w Cudnowie na Wołyniu) – polski powieściopisarz i publicysta.
Władysław Łoziński, pseudonimy Wojtek ze Smolnicy, Władysław Lubicz (ur. 29 maja 1843 w Oparach pod Samborem, zm. 25 maja 1913 we Lwowie) – polski powieściopisarz i historyk, badacz przeszłości kultury polskiej, sekretarz Ossolineum, kolekcjoner dzieł sztuki. Narratorem gawęd jest fikcyjny bohater Seweryn Soplica, cześnik parnawski, opowiadający o osobach lub zdarzeniach z czasów Konfederacji barskiej i panowania króla Stanisława Augusta Poniatowskiego. Soplica jest typowym przedstawicielem swojego środowiska, kieruje się typowym dla szlachty etosem, światopoglądem i poczuciem honoru. Te wartości są w gawędach rozumiane jako gwaranty ładu świata, który zagrożony może być jedynie przez to, co zagraniczne i obce. Szlachta (z niem. Geschlecht - ród) – wyższa warstwa społeczna, wywodząca się ze stanu rycerskiego w społeczeństwie feudalnym. Szlachta posiadała zespół przywilejów społecznych, z których najbardziej podstawowym był przywilej posiadania ziemi. Przynależność do szlachty łączyła się z obowiązkiem służby wojskowej.
Władysław Syrokomla, właśc. Ludwik Władysław Franciszek Kondratowicz herbu Syrokomla (ur. 29 września 1823 w Smolhowie, zm. 15 września 1862 w Wilnie) – polski poeta i tłumacz epoki romantyzmu. Nazywany często lirnikiem wioskowym, autor ironicznych wierszy stylizowanych na XVIII-wieczną sielankę oraz przyśpiewek ludowych. Język utworu stylizowany jest na mowę potoczną, zawiera ponadto elementy charakterystyczne dla konwencjonalnej retoryki oraz makaronizmy. Zdania są rozbudowane, w toku opowiadania pojawiają się liczne dygresje oraz dążenie do jak najdokładniejszego zapoznania odbiorcy z omawianymi sytuacjami i postaciami. Makaronizm – pochodzący z języka obcego (w wąskim znaczeniu tego terminu tylko z łacińskiego) zwrot lub forma gramatyczna wplatany do języka ojczystego. Ich używanie jest zazwyczaj przejawem mody, charakterystycznej dla pewnych grup, wyróżniających się tym samym spośród innych.
Cześnik – w średniowiecznej Polsce (XIII wiek) urzędnik królewski dbający o "piwnicę" monarchy, a podczas biesiady podający mu puchary z winem. Od XIV w. urząd ten stał się honorowym (cześnik koronny, cześnik wielki litewski oraz cześnik ziemski) a więc nie pociągającym za sobą żadnych obowiązków. W Rzeczypospolitej Szlacheckiej był niższym urzędem ziemskim (w hierarchii urzędów (1768) w Koronie przed łowczym i za podstolim, na Litwie przed horodniczym i za podczaszym). Utwór Rzewuskiego odwoływał się do tęsknoty za utraconymi czasami i pragnienia zachowania pamięci o przodkach i tradycjach narodowych, dlatego zdobył sobie znaczną popularność i entuzjazm odbiorców. Poskutkowało to powstaniem szeregu utworów naśladujących utwór Rzewuskiego i popularyzacją gawędy szlacheckiej jako formy literackiej. Wpływy Rzewuskiego odnajdujemy u Ignacego Chodźki, Władysława Syrokomli, Zygmunta Kaczkowskiego, Władysława Łozińskiego czy Józefa Ignacego Kraszewskiego. Dygresja - w literaturze lub retoryce odejście od głównego tematu narracji lub wypowiedzi. Dygresja polega na okresowym wprowadzeniu wątków luźno lub wcale nie związanych z podstawową treścią utworu lub wypowiedzi.
Etos (z gr. εθος zwyczaj lub ηθος usposobienie) - realizowany i obowiązujący w grupie społecznej, społeczności czy kategorii społecznej zbiór idealnych wzorów kulturowych (ideałów), jasno określonych. Dzięki zaangażowaniu w realizację tych wzorów zachowań uwidaczniają się wartości danej grupy oraz kształtuje się oraz odtwarza styl życia. Tytuły opowiadańPrzypisy
BibliografiaStanisław August Poniatowski (właściwie Stanisław Antoni Poniatowski) herbu Ciołek (ur. 17 stycznia 1732 w Wołczynie, zm. 12 lutego 1798 w Petersburgu) – ostatni władca Rzeczypospolitej Obojga Narodów, król Polski i wielki książę litewski w latach 1764–1795, jako Stanisław II August; przedtem stolnik wielki litewski od 1755, starosta przemyski od 1753. Od 1777 należał do masonerii.
Seweryn Soplica, cześnik parnawski - postać literacka stworzona przez Henryka Rzewuskiego, narrator gawęd zebranych w powieści-gawędzie szlacheckiej Pamiątki JPana Seweryna Soplicy, cześnika parnawskiego z 1839 r. oraz Uwag o dawnej Polsce przez starego Szlachcica Seweryna Soplicę Cześnika Parnawskiego napisane 1832 r..
Czy wiesz że...? beta Ignacy Chodźko (ur. 29 września 1794 w Zabłoczynie, zm. 1 sierpnia 1861 w Dziewiętnii) – polski powieściopisarz i sławny gawędziarz, napisał m.in. serię Obrazy Litewskie. Całe prawie swe życie przepędził w ziemi Oszmiańskiej, w rodzinnym majątku Dziewiętniach, gdzie wzrósł w atmosferze dawnych tradycji i obyczajów szlacheckich. Uczęszczał do szkoły bazylianów w Borunach, później studiował w Wilnie. Niemal do roku 1840 wierny pozostał ideologii Wieku Oświecenia i pseudoklasycznym upodobaniom w literaturze, pisząc w tym duchu słabe wiersze i wcale bystre szkice satyryczne, oraz refleksje moralne. Pod wpływem wspomnień, spisanych przez stryja Jana, ogłosił w 1838 „Domek mojego dziadka”, a niebawem (1840) rozpoczął cykl „Obrazów litewskich” (wydane w V seriach, 1840-1850), szereg gawęd zaczerpniętych z życia szlachty miejscowej w XVIII. i pierwszej ćwierci XIX. wieku, z których na pierwszy plan wysuwa się seria III („Pamiętniki kwestarza”, 1844), skupiająca się dokoła postaci kwestarza Bernardyna. W odleglejsze czasy sięgają „Podania litewskie” (4 serie, 1852-1860), dowodzą jednak, że brak było w nim materiału na powieściopisarza historycznego. Celując w przedstawianiu codziennego życia szlachty litewskiej, w tym ciasnym zakresie wyróżniał się Chodźki werwą dialogu, darem potoczystej narracji, plastyką scen zbiorowych, prawdą charakterystyki, nie stało mu natomiast twórczej wyobraźni i zdolności kompozycyjnych, popadał też często w moralizowanie, nużące tym bardziej, że głębią i oryginalnością myśli w ujmowaniu ogólniejszych zagadnień Chodźko się nie odznaczał.
Józef Ignacy Kraszewski (ur. 28 lipca 1812 w Warszawie, zm. 19 marca 1887 w Genewie) – polski pisarz, publicysta, wydawca, historyk, działacz społeczny i polityczny, autor z największą liczbą wydanych książek i wierszy w historii literatury polskiej. Pseudonimy literackie: Bogdan Bolesławita, Kaniowa, Dr Omega, Kleofas Fakund Pasternak, JIK, B.B. i inne
Konfederacja barska (1768-1772) – zbrojny związek szlachty polskiej utworzony w Barze na Podolu 29 lutego 1768 roku, z zaprzysiężeniem aktu założycielskiego w obronie wiary katolickiej i niepodległości Rzeczypospolitej, skierowany przeciwko: kurateli Imperium Rosyjskiego, królowi Stanisławowi Augustowi Poniatowskiemu i popierającym go wojskom rosyjskim. Celem konfederacji było zniesienie ustaw narzuconych przez Rosję, a zwłaszcza dających równouprawnienie dysydentom. Przez niektórych historyków uważana jest za pierwsze polskie powstanie narodowe. Powyższa treść oraz zamieszczone w niej powiązane definicje/pojęcia - udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń.
Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania
Wszystkie hasła znajdujące się w naszym mirrorze Wikipedii mają znaczenie informacyjne i edukacyjne. Nie mogą być traktowane jako porady. |
