Pamięć - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy zdolności. Zapoznaj się również z: Pamięć (utwór), pamięć człowieka, pamięć komputerowa i pamięć kształtu.

Pamięć jest to zdolność do rejestrowania i ponownego przywoływania wrażeń zmysłowych, skojarzeń czy informacji. Pamięć posiadają ludzie, niektóre zwierzęta oraz komputery. W każdym z tych przypadków proces zapamiętywania ma całkowicie inne podłoże fizyczne oraz podlega badaniom naukowym w oparciu o różne zestawy pojęć.

Zero (zapisywane jako 0) – element neutralny dodawania; najmniejsza nieujemna liczba. To, czy zero jest uznawane za liczbę naturalną, jest kwestią umowy – czasem włącza się, a czasem wyklucza się je z tego zbioru. Zero nie jest ani liczbą pierwszą ani liczbą złożoną.

Etologia (z gr. ήθος - obyczaj) - dziedzina zoologii, zajmująca się szeroko pojętymi badaniami zachowań zwierząt, zarówno dziedziczonych jak i nabytych, ich aspektem przystosowawczym, rozwojem osobniczym, orientacją przestrzenną, zachowaniami społecznymi.

Pamięć zwierzęca i ludzka

Pamięć ludzka podlega badaniom psychologii kognitywnej. Człowiek ma zdolność do zapamiętywania nie tylko wrażeń zmysłowych i symboli, ale również do przechowywania obrazu własnej świadomości. Pamięć zwierząt podlega badaniom etologii. Na najniższym poziomie zapamiętywanie przez ludzi jak i inne istoty żywe opiera się na reakcjach chemicznych zachodzących w neuronach. Jednak komplikacja ludzkiego mózgu powoduje, że rozważanie jego funkcjonowania wyłącznie w oparciu o kategorie stosowane do zwierząt jest niepełne. Zwierzęta mają zdolność do zapamiętywania prostych skojarzeń, lecz ich pamięć pozwala im na wyciąganie logicznych wniosków z nabytych doświadczeń jedynie w pewnym, ograniczonym zakresie.

Psychologia poznawcza, nazywana niekiedy kognitywną (. Aktywność poznawczą opisuje się także jako przetwarzanie informacji przez system poznawczy (umysł) i stąd też można powiedzieć, że psychologia poznawcza zajmuje się badaniem organizacji i funkcjonowania umysłu. Zagadnieniami podstawowymi dla psychologii poznawczej zajmuje się również kognitywistyka (ang. cognitive science).

DVD (Digital Video Disc lub Digital Versatile Disc) – standard zapisu danych na optycznym nośniku danych, podobnym do CD-ROM (te same wymiary: 12 lub 8 cm) lecz o większej pojemności uzyskanej dzięki zwiększeniu gęstości zapisu.

Pamięć komputerowa

Osobny artykuł: Pamięć komputerowa.

Pamięć komputerowa ma zupełnie inny charakter niż ta występująca u istot żywych i jej badaniem zajmuje się informatyka. Współczesne komputery zapamiętują wyłącznie binarne stany odpowiadające zerom i jedynkom. Fizycznie stany te odpowiadają napięciom w tranzystorach, polu magnetycznemu albo optycznej przezroczystości nośnika danych. Podstawą zapamiętywania w komputerach są często układy scalone. Złożone systemy informatyczne są w stanie przełożyć zera i jedynki na czytelną dla ludzi formę (tekst, obraz, dźwięk, itp.) korzystając z odpowiednich algorytmów. Na obecnym etapie rozwoju złożoność komputerów jest dużo mniejsza niż najprostszych zwierząt i dlatego nie mają one zdolności do wykorzystania pamięci do wnioskowania i kojarzenia. Zaletą pamięci komputerowej jest jej niezwykła trwałość oraz szybkość w przetwarzaniu pewnych typów informacji.

Nazwą magnetyzm określa się zespół zjawisk fizycznych związanych z polem magnetycznym, które może być wytwarzane zarówno przez prąd elektryczny jak i przez materiały magnetyczne.

Kresomózgowie (łac. telencephalon), inaczej mózg (łac. cerebrum) – część mózgowia obejmująca półkule mózgu, spoidła mózgu (w tym ciało modzelowate), blaszkę krańcową, jądra podstawne oraz węchomózgowie. Kresomózgowie nadzoruje większość czynności fizycznych i umysłowych. Różne obszary kresomózgowia są odpowiedzialne za rozmaite reakcje świadome.

Pamięć ludzka a komputerowa

Różnice pomiędzy działaniem mózgu i komputera są ogromne. Nie da się np. odpowiedzieć w sensowny sposób na pytanie ile gigabajtów danych mieści się w głowie człowieka. Jednak pewne podobieństwa można zauważyć na poziomie przetwarzania informacji z sensorów/zmysłów. Techniki stosowanie w komputerach są często wzorowane na tych, które zaobserwowano u ludzi czy zwierząt. Przykładem mogą być sztuczne sieci neuronowe, które mają właściwości podobne do prostych układów nerwowych. Prowadzone są też badania nad symulowaniem w komputerze ludzkiego sposobu wnioskowania. Jednak przeniesienie tych doświadczeń na poziom ludzkiej świadomości jest na razie niemożliwe. Praktycznym skutkiem takiego stanu rzeczy są trudności jakie mają komputery czy roboty w realizacji oczywistych dla ludzi zadań. Jednak badania nad zagadnieniami sztucznej inteligencji dają nadzieję na spotkanie się w przyszłości nauk zajmujących się pamięcią komputerową i ludzką.

Neuron – rodzaj komórek występujących w układzie nerwowym. Najwięcej neuronów znajduje się w ośrodkowym układzie nerwowym. Neurony składają się z ciała komórki (perikarion albo soma) oraz wypustek cytoplazmatycznych: dendryty i akson, za pomocą których wytwarzają połączenia z innymi neuronami, bądź komórkami efektorowymi (wykonawczymi). Połączenie między komórkami nerwowymi zwane jest synapsą.

ROM (ang. Read-Only Memory - pamięć tylko do odczytu) - rodzaj pamięci urządzenia elektronicznego, w szczególności komputera. Zawiera ona stałe dane potrzebne w pracy urządzenia - na przykład procedury startowe komputera, czy próbki przebiegu w cyfrowym generatorze funkcyjnym.