Pamiętnik Literacki - Polski Serwis Naukowy

Pamiętnik Literacki – kwartalnik naukowy, w którym publikowane są prace z zakresu historii literatury polskiej, teorii literatury oraz krytyki literackiej. Jest to najstarsze czasopismo polonistyczne; powstało w 1902 roku we Lwowie jako kontynuacja Pamiętnika Towarzystwa Literackiego im. Adama Mickiewicza. Pierwszym wydawcą był Zakład Narodowy im. Ossolińskich; do 1939 roku drukowano Pamiętnik we Lwowie, potem w latach 1946-1950 w Warszawie, od 1950 we Wrocławiu. Jednocześnie czasopismo było organem Towarzystwa Literackiego im. Adama Mickiewicza. Zmiana nastąpiła w 1952 roku, kiedy to Pamiętnik Literacki przeszedł pod opiekę Instytutu Badań Literackich PAN (w latach 1950-1951 ukazały się tylko dwa numery). Od 2003 roku czasopismo publikuje Wydawnictwo Instytutu Badań Literackich PAN.

Grażyna Borkowska (ur. 1956) – profesor w Instytucie Badań Literackich PAN, zajmująca się przede wszystkim historią literatury od XIX do dziś, teorią literatury, w tym szczególnie krytyką feministyczną. Jest kierownikiem studiów doktoranckich. Wieloletnia współpracowniczka czasopisma "Res Publica Nowa".

Stanisław Łempicki (ur. 25 maja 1886 w Kamionce Strumiłowej (woj. tarnopolskie), zm. 2 grudnia 1947 w Krakowie) - polski uczony, pisarz, profesor historii oświaty i szkolnictwa Wydziału Humanistycznego Uniwersytetu Jana Kazimierza, członek korespondent Polskiej Akademii Umiejętności, jeden z przedstawicieli filozoficznej szkoły lwowsko-warszawskiej.

Od wielu lat pismo publikuje prace naukowe najwybitniejszych polskich literaturoznawców. Redaktorami naczelnymi pisma byli kolejno: Wilhelm Bruchnalski, Bronisław Gubrynowicz, Edward Porębowicz, Tadeusz Pini, Ludwik Bernacki, Wiktor Hahn, Ignacy Chrzanowski, Kazimierz Kolbuszewski, Eugeniusz Kucharski, Stanisław Łempicki, Julian Krzyżanowski, Tadeusz Mikulski, Bogdan Zakrzewski.

Cyprian Kamil Norwid, właściwie Cyprian Ksawery Gerard Walenty Norwid herbu Topór (ur. 24 września 1821 w Laskowie-Głuchach, zm. 23 maja 1883 w Paryżu) – polski poeta, prozaik, dramatopisarz, eseista, grafik, rzeźbiarz, malarz i filozof.

Mikołaj Rej z Nagłowic (historyczna pisownia nazwiska: Rey - na początku XX wieku wprowadzono pisownię "Rej", jednak nie zaakceptowaną przez potomków - rodzinę Reyów), herbu Oksza (ur. 4 lutego 1505 w Żurawnie pod Haliczem, zm. między 8 września a 5 października prawdopodobnie 4 października 1569 w Rejowcu) - polski poeta i prozaik epoki renesansu. Był także politykiem oraz teologiem ewangelickim. Długo uznawany za "ojca literatury polskiej" (dopóki nie doceniono pisarzy polskiego średniowiecza oraz Biernata z Lublina).

Od 1998 funkcję redaktora naczelnego pełni Grażyna Borkowska. W skład obecnej redakcji wchodzą także: Michał Głowiński i Teresa Kostkiewiczowa (jako zastępcy redaktora naczelnego), a także Wojciech Głowala, Lucylla Pszczołowska, Andrzej Skrendo, Adam Dziadek, Ludwika Ślękowa oraz Zofia Smolska (sekretarz redakcji).

Adam Bernard Mickiewicz , zm. , a nawet za jednego z największych na skalę . Określany też przez innych, jako poeta przeobrażeń oraz bard słowiański. Członek , zarówno w ojczyźnie jak i w Europie zachodniej porównywany do . W okresie pobytu w Paryżu był wykładowcą literatury słowiańskiej w Collège de France. Znany przede wszystkim jako autor ballad, powieści poetyckich, dramatu Dziady oraz epopei narodowej Pan Tadeusz uznawanej za ostatni wielki epos kultury szlacheckiej w Rzeczpospolitej Obojga Narodów.

Czasopismo naukowe – rodzaj czasopisma, w którym są drukowane publikacje naukowe. Współcześnie szacuje się, że na świecie jest wydawanych nie mniej niż 54 tys. czasopism naukowych, w których pojawia się nie mniej niż milion artykułów rocznie.

Struktura czasopisma

Stałe działy:

Rozprawy i artykuły – w tym dziale zamieszcza się prace historyczno- i krytycznoliterackie.

Materiały i notatki – szkice, biografie i bibliografie, ustalenia tekstologiczne oraz korespondencje pisarzy.

Recenzje i przeglądy.

W 1950 roku utworzono dział:

Zagadnienia języka artystycznego – jego pomysłodawczynią była Maria Renata Mayenowa. Publikowano tam artykuły naukowe poruszające zagadnienia poetyki, stylistyki oraz z pogranicza literaturoznawstwa i językoznawstwa; a także prace z dziedziny metodologii teorii literatury (strukturalizmu, dekonstrukcjonizmu czy komunikacji literackiej).

W latach 1960-1994 istniał także dział:

Przekłady – którego opiekunem był początkowo Henryk Markiewicz, później rolę tę pełnił Michał Głowiński.

W 1999 roku wprowadzono trzy nowe działy:

Z czasopism obcojęzycznych.

Kronika – nekrologi zmarłych badaczy literatury.

Korespondencje i polemiki.

Wydania tematyczne

W pierwszym numerze powojennym (z 1946 roku) zamieszczono 62 nekrologi badaczy literatury zmarłych w czasie II wojny światowej.

Ukazało się wiele numerów monograficznych, poświęconych bądź to polskim pisarzom (Mikołaj Rej, Adam Mickiewicz, Juliusz Słowacki, Zygmunt Krasiński, Cyprian Norwid, Henryk Sienkiewicz, Jan Kasprowicz, Stanisław Wyspiański, Czesław Miłosz), bądź epokom literackim (okres staropolski, renesans, oświecenie, literatura PRL).

W 1973 roku ukazał się specjalny numer poświęcony Międzynarodowemu Kongresowi Slawistów w Warszawie.

Zobacz też

Teksty Drugie

Literatura na Świecie

Przypisy

↑ Instytut Badań Literackich PAN (pol.). [dostęp 9 września 2008].
Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego (pol.). [dostęp 9 września 2008].
Pismo istniejące od 1887 do 1898 roku.
Prof. dr hab. Adam Dziadek w Komitecie Redakcyjnym "Pamiętnika Literackiego" (pol.). Uniwersytet Śląski w Katowicach, 2008-06-23. [dostęp 2010-07-30].

Linki zewnętrzne

Pamiętnik Literacki (1902-1938) w Małopolskiej Bibliotece Cyfrowej