Pandanowate - Polski Serwis Naukowy

Pandanowate, pochutnikowate (Pandanaceae) – rodzina roślin krzewiastych, drzewiastych i pnączy należąca do rzędu pandanowców. Przedstawiciele reprezentujący cztery rodzaje z ok. 885 gatunkami (z czego 700 w rodzaju pandan) występują w strefie tropikalnej od zachodniej Afryki, poprzez południową Azję do wysp Oceanii. Rosną zwykle w lasach wilgotnych i na wybrzeżach.

Korzenie powietrzne – zmodyfikowane korzenie które pobierają wodę z powietrza. Występują u epifitów. Tkanka pokrywająca korzenie niczym gąbka chłonie wodę z opadów deszczu i parę wodną. Korzenie te występują np. u monstery pospolitej.

Pręcik (stamen) – męski organ płciowy w kwiecie, bardzo silnie zredukowany i zmieniony liść. Ponieważ każdy pylnik (theca) ma połączone po dwa woreczki pyłkowe pręcik okrytozalążkowych jest mikrosporofilem o 4 mikrosporangiach lub 2 synangiach dwusporangiowych. U roślin okrytonasiennych składa się z nitki pręcikowej (filamentum) i główki (anthera), która jest zróżnicowana na dwa pylniki (thecae) połączone płonnym łącznikiem (connectivum). W pylnikach znajdują się komory pyłkowe (archespor), wytwarzające ziarna pyłku kwiatowego lub pyłkowiny. Dojrzałe pylniki pękają, pyłek się wysypuje i zostaje on dalej przenoszony przez wiatr, owady, zwierzęta, a następnie osadza się na znamionach słupków innych kwiatów (następuje zapylenie). Istnieją także rośliny o kwiatach samopylnych. U roślin nagonasiennych pręciki stanowią jedyny element bezokwiatowego kwiatu męskiego.

Morfologia

Rośliny o charakterystycznej fizjonomii. Drewniejące pędy zakończone są pióropuszami skórzastych liści. Liście osiągają do 9 m długości przy 0,4 m szerokości u podstawy. Ułożone są spiralnie w rzędach. Przy brzegach i pośrodku od dołu na liściach znajdują się wystające grzbiety, czasem zwieńczone ostrymi kolcami. Z pnia wyrastają często liczne korzenie powietrzne. Niewielkie, zwykle rozdzielnopłciowe kwiaty zebrane są w szczytowe kwiatostany o różnym kształcie. Kwiaty nie mają okwiatu (tylko u Sararanga zachował się w postaci silnie zredukowanej). Kwiaty męskie zawierają liczne pręciki. Kwiaty żeńskie składają się tylko ze słupkowia z jednego lub kilku owocolistków. Owocami są pojedyncze pestkowce lub jagody zebrane w owocostany.

Krzew - roślina wieloletnia o zdrewniałej łodydze, czasem także korzeniach, przekraczająca 0,5 m wysokości. Krzewy mają krótki pęd główny, z którego wyrastają równorzędne, rozgałęziające się pędy boczne. W przeciwieństwie do drzew u krzewów brak osi głównej, która u drzew przechodzi przez system pędowy. W rozwoju krzew powstaje przez rozwój pączków bocznych, znajdujących się u nasady pędu głównego, który zostaje szybko opanowany przez tworzące się liczne pędy boczne i wcześnie zamiera. Krzewy mają korzeń palowy, podobnie jak drzewa.

Owoc (łac. fructus) - w znaczeniu botanicznym występujący u okrytozalążkowych organ powstający z zalążni słupka i ewentualnie dna kwiatowego zawierający w swym wnętrzu nasiona, osłaniający je i ułatwiający rozsiewanie.

Systematyka

Pozycja systematyczna wg Angiosperm Phylogeny Website (aktualizowany system APG III z 2009) Podział

Freycinetia Gaudich. – szczudla

Martellidendron (Pic.Serm.) Callm. & Chassot

Pandanus Parkinson – pandan

Sararanga Hemsl.

Przypisy

↑ Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2009-06-08].
James Reveal: Indices Nominum Supragenericorum Plantarum Vascularium (ang.). [dostęp 2010-10-05].
↑ Rośliny kwiatowe. Warszawa: Muza S.A., 1998, s. 539-543, seria: Wielka Encyklopedia Przyrody. ISBN 83-7079-779-2.
World Checklist of Selected Plant Families (ang.). [dostęp 2011-02-20].
The Plant List (2010). Version 1. Published on the Internet. [dostęp 2011-02-20].