Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku RSS RSS
  auto?
Dodaj do: 
Dodaj link do serwisu Facebook   Dodaj link do opisu GG  Dodaj link do serwisu Wykop   Dodaj link do serwisu Google   Dodaj link do serwisu Twitter  Dodaj link do serwisu Wyczaj.to   Dodaj link do serwisu Gwar   Dodaj link do serwisu Delicious  Dodaj link do serwisu Digg   Dodaj link do serwisu Furl   Dodaj link do serwisu Magnolia  Dodaj link do serwisu Reddit   Dodaj link do serwisu Simpy   Dodaj link do serwisu Slashdot  Dodaj link do serwisu Technorati   Dodaj link do serwisu YahooMyWeb
Warto przeczytać:
 
Ekspert: niskie stężenie ozonu nad Polską zdarza się epizodycznie
Niskie stężenie ozonu stratosferycznego nad Arktyką pojawia się co kilka lat, a nad Polską - epizodycznie. Ma związek m.in. z niskimi temperaturami w stratosferze podczas zimy i wysoką zawartością chloru nad rejonami arktycznymi - powiedział PAP Bogumił Kois z IM...
 
Stosowanie insektycydów zagraża europejskim strumieniom - badanie
Zmiany związane z klimatem i użytkowaniem gruntów sieją spustoszenie w ekosystemach naszej planety. Pod obstrzałem znalazły się obecnie strumienie, a naukowcy z Niemiec przewidują, że staną się one znacznie bardziej zanieczyszczone insektycydami niż kiedykolwiek wc...
 
Badania pokazują, że stosowanie siatek w domach pozwala obniżyć liczbę przypadków malarii
Stosowanie siatek w domach, aby uniemożliwić komarom przedostawanie się do środka w nocy, pomaga obniżyć ryzyko zachorowania na malarię o 50% - według wyników nowych badań opublikowanych w czasopiśmie The Lancet. Spadek przypadków malarii odnotowywano w wielu częściach tropikalnej Afryk...
 
Warsztaty archeologiczne "Żelazne korzenie"
Tradycje starożytnego hutnictwa żelaza będzie można poznać dzięki warsztatom archeologicznym "Żelazne korzenie", które w czwartek rozpoczną się w Muzeum Przyrody i Techniki "Ekomuzeum" w Starachowicach (Świętokrzyskie). D...
 
Zakwaszenie oceanów ogranicza słuch błazenka
Dla młodych błazenków słuch jest jednym z najważniejszych komponentów ich oręża zapewniającego przetrwanie w oceanie - wykorzystują go do wykrywania i unikania w ciągu dnia raf koralowych pełnych drapieżników. Jednak wyniki nowych badań przep...

Reklama:


Paproć drzewiasta

Czy wiesz że...?
Przyrost wtórny - proces tworzenia budowy wtórnej pędów i korzeni występujący u roślin dwuliściennych okrytonasiennych, nagonasiennych oraz w sposób nietypowy u jednoliściennych i in.

Rośliny nasienne (Spermatophyta Britton & Brown, Anthophyta) - grupa (, obejmującej niemal wszystkie rośliny zarodnikowe określane dawniej mianem paprotników, z wyjątkiem wcześniej oddzielonej linii rozwojowej .

Rząd (łac. ordo) – jedna z podstawowych kategorii systematycznych stosowanych w systematyce organizmów, niższa od gromady (classis w zoologii) lub klasy (classis w botanice), a wyższa od rodziny (familia). Termin ordo został wprowadzony przez Karola Linneusza jako jedna z pięciu podstawowych kategorii w hierarchicznym systemie klasyfikacji biologicznej. Kategoriami pomocniczymi dla rzędu są nadrząd (superordo), podrząd (subordo) i infrarząd (infraordo), a w literaturze anglojęzycznej stosowane są jeszcze magnorder (wyższa od nadrzędu) i parvorder (niższa od infrarzędu).
Nowozelandzka paproć Cyathea medullaris)

Paprocie drzewiastepaprocie wykształcające pień, który u współczesnych roślin osiąga do 20 m (rzadko nawet do 25 m) wysokości i 0,5 m średnicy. Pień jest zwykle nierozgałęziony lub słabo rozgałęzia się na szczycie, w każdym wypadku zakończony jest pióropuszem pierzasto podzielonych liści, co przypomina pokrojem kłodzinę palm. W odróżnieniu jednak od pnia palm i innych roślin nasiennych jest on nie tylko zdrewniałą łodygą, lecz pionowo rosnącym kłączem, nierzadko okrytym gęstymi korzeniami przybyszowymi lub pozostałościami po zeschniętych nasadach liści. Rozgałęzienia kłącza są dychotomiczne lub wyrastają nieregularnie z pachwin liści. Walec osiowy pędu jest typu syfonosteli lub diktiosteli. Grubienie pnia nie ma charakteru przyrostu wtórnego, ale wynika z rozrostu tkanek pierwotnych oraz oplatania łodygi korzeniami. Paprociami drzewiastymi określa się umownie wszelkie paprocie posiadające okazałe, wznoszące się kłącze zakończone pióropuszem liści lub ogranicza się stosowanie tego określenia do roślin o pniu znacznie przekraczającym jeden metr wysokości. W literaturze anglojęzycznej zdarza się określanie nazwą tree ferns ((ang.) – paprocie drzewiaste) kladu obejmującego większość współcześnie żyjących paproci drzewiastych (tj. rzędu olbrzymkowców (Cyatheales)), mimo że nie obejmuje on wszystkich paproci drzewiastym pokroju i należą do niego również byliny nie wykształcające pnia.

Liść (łac. folium) – organ roślinny, element budowy części osiowej (pędowej) roślin telomowych. Wyrastające z węzłów końcowe elementy rozgałęzień pędu, wyodrębniające się ze względu na funkcję i budowę od łodygi (nie mają np. zdolności do nieprzerwanego wzrostu). Pełnią głównie funkcje odżywcze i z tego powodu mają zwykle dużą powierzchnię umożliwiającą ekspozycję na odpowiednią ilość promieniowania słonecznego. Poza tym liście biorą udział w transpiracji i gutacji oraz wymianie gazowej. Nierzadko liście pełnią także funkcje spichrzowe, czepne, ochronne, obronne i pułapkowe, w takich przypadkach ulegając daleko idącym przystosowaniom w zakresie funkcji i budowy.

Diksonia antarktyczna, dwuwijka antarktyczna, diksonia południowa (Dicksonia antarctica) – gatunek drzewiastej paproci z rzędu olbrzymkowców pochodzącej z Australii. Wysokość około 4,5-5 m, może dojść nawet do 15 m.

Paprocie drzewiaste były obecne w okresie karbonu i permu, przy czym dominowały wówczas paprocie strzelichowe (Marattiopsida), np. dorastająca do 10 m wysokości Asterotheca arborescens oraz Megaphyton. Później, w okresie triasu pojawiły się drzewiaste paprocie z rzędu olbrzymkowców (Cyatheales), których liczni przedstawiciele także w czasach współczesnych wykształcają pionowo rosnące kłącza. Do tego też rzędu należą wszystkie współczesne paprocie drzewiaste przekraczające 1,5 m wysokości. Paprocie o wzniesionym kłączu występują także u przedstawicieli innych rzędów (długoszowców Osmundales i paprotkowców Polypodiales), jednak są to rośliny rzadko przekraczające 1 m wysokości.

Paprocie, paprociowe (Polypodiopsida Cronquist) – klasa paprotników. Obecnie na świecie występuje około 10 000 gatunków paproci, co jest liczbą małą w porównaniu do ich prehistorycznej różnorodności (jak się przypuszcza istniało wtedy około milion gatunków).

Długoszowate (Osmundaceae) – rodzina paproci z rzędu długoszowców. Wykazują cechy nawiązujące zarówno do strzelichowych jak i paproci cienkozarodnikowych.

Największe rozmiary osiągają paprocie z rodziny olbrzymkowatych (Cyatheaceae) – nowozelandzka paproć Cyathea medullaris. Nieco niższe są gatunki diksoniowatych (Dicksoniaceae). Przedstawicielką tej rodziny jest Dicksonia antarctica uprawiana w Europie środkowej jako roślina doniczkowa.

Bylina (łac. herba perennis) - roślina zielna żyjąca więcej niż dwa lata i zwykle wielokrotnie w tym czasie wydająca nasiona bądź zarodniki (wyjątkiem są zakwitające raz hapaksanty). Byliny wraz z krzewinkami, krzewami i drzewami określane są mianem roślin wieloletnich.

Olbrzymkowce (Cyatheales) – rząd paproci rozprzestrzenionych głównie w strefie międzyzwrotnikowej oraz wilgotnych lasach strefy umiarkowanej porastających m.in. Nową Zelandię, Tasmanię i południową Australię. Większość przedstawicieli należy do rodzin olbrzymkowatych (Cyatheaceae) i diksoniowatych (Dicksoniaceae).

Przypisy

  1. ↑ Z. Podbielkowski, I. Rejment-Grochowska, A. Skirgiełło: Rośliny zarodnikowe. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1986. ISBN 83-01-04394-6. 
  2. Encyclopedia Brittanica - Tree fern. [dostęp 9 lutego 2010].
  3. Alicja Szweykowska, Jerzy Szweykowski: Botanika. T. 2: Systematyka. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1999. ISBN 83-01-13945-2. 
  4. Mark F. Large, John E. Bragins: Tree Ferns. Timber Press Inc., 2004. ISBN 0-88192-630-2. 
  5. Smith, A. R., K. M. Pryer, E. Schuettpelz, P. Korall, H. Schneider & P. G. Wolf. A classification for extant ferns. „Taxon”. 55 (3), s. 705–731, 2006 (ang.). 
  6. Richard Harder: Systematyka. W: Botanika: podręcznik dla szkół wyższych. Eduard Strasburger (red.). Wyd. 2 pol. wg 28 oryg. Warszawa: PWRiL, 1967, s. 710. 
Korzenie przybyszowekorzenie wyrastające z pędu rośliny. Mogą współistnieć z korzeniem głównym, lub zastępować go. Najczęściej wyrastają one z nasady pędu, ale u niektórych roślin mogą też wyrastać z łodygi lub liści.

Kłącze (łac. rhizoma, ang. rhizome) – u roślin przekształcony, zwykle zgrubiały pęd podziemny, spełniający funkcję organu spichrzowego i przetrwalnikowego, będący odmianą rozłóg. Nie posiada liści – zamiast nich występują łuski. Nie posiada też ciałek zieleni. Magazynuje materiały zapasowe umożliwiające roślinie przetrwanie niesprzyjających wegetacji okresów, podczas których nie przeprowadza ona fotosyntezy. Pełni także drugą funkcję – służy do rozmnażania wegetatywnego. Pod ziemią (lub pod wodą u roślin wodnych) wyrasta przekształcona łodyga o skróconych międzywęźlach. Z węzłów kłącza wyrastają korzenie przybyszowe, a z pąków bocznych wyrasta pęd nadziemny i powstaje nowa roślina. Roślinami, które mają kłącze, są m.in.: szparag, konwalia, perz właściwy.





Czy wiesz że...? beta

Łodyga – nadziemna, osiowa część rośliny naczyniowej, która wraz z umiejscowionymi na niej liśćmi, pąkami, kwiatami i owocami stanowi pęd. Powstaje w wyniku podziałów i różnicowania komórek stożka wzrostu.
Klad (z gr. ὁ κλάδος – gałąź) – w kladystyce, grupa organizmów mających wspólnego przodka, obejmująca wszystkie wywodzące się z niego grupy potomne (linie rozwojowe). W ujęciu ścisłym klady rozdzielają się dychotomicznie, tworząc dychotomiczne drzewo pokrewieństw. Diagramy przedstawiające drzewa pokrewieństw konstruowane metodami kladystycznymi nazywane są kladogramami. Ponieważ klady obejmują organizmy wszelkich rang systematycznych i mogą dotyczyć grup organizmów opisywanych w systemach klasyfikacyjnych w ramach zróżnicowanych kategorii systematycznych (lub ich części) – zwykle organizmy należące do określonego kladu nazywa się mianem "grupy".
Tkanki roślinne – zespoły komórek o podobnej budowie, określonych czynnościach i wspólnym pochodzeniu występujące u roślin naczyniowych. Tu też tradycyjnie zaliczane są niektóre tkanki wielokomórkowych brunatnic zaliczanych obecnie do protistów.
Strzelichowe (Marattiopsida) – grupa roślin zarodnikowych stanowiąca linię rozwojową siostrzaną dla pozostałych paproci. W systemach grupa ta ma rangę klasy w obrębie gromady roślin telomowych (ew. Monilophyta), ewentualnie podklasy w obrębie klasy paproci (Pteropsida). Grupa ta reprezentowana jest współcześnie przez około 200 gatunków zaliczanych do jednego rzędu Marattiales i rodziny Marattiaceae. Znanych jest jednak wiele szczątków kopalnych przedstawicieli tej grupy roślin, co świadczy o znacznym bogactwie form w dawnych epokach geologicznych, już z ery paleozoicznej, od karbonu. Obecnie żyjące strzelichowe mają wyraźnie reliktowy charakter i obecne są tylko i wyłącznie w krajach tropikalnych.
Diksoniowate (Dicksoniaceae) – rodzina paproci z rzędu olbrzymkowców. Jej przedstawiciele występują głównie na półkuli południowej. Zaliczane są do tzw. paproci drzewiastych. Zasięg geograficzny obejmuje (wraz z pobliskimi wysepkami) obszar od Malezji poprzez Nową Gwineę, Nową Kaledonię, Samoa, wschodnią Australię, Tasmanię aż po Nową Zelandię. Diksoniowate rosną również w Ameryce Południowej i Centralnej od Kuby przez południowy Meksyk, Boliwię po Chile. Odizolowane stanowiska spotkać można na archipelagu Juan Fernández oraz na Wyspie Świętej Heleny. Na kontynencie afrykańskim nie występują. Diksonia antarktyczna uprawiana jest jako roślina doniczkowa.
Powyższa treść oraz zamieszczone w niej powiązane definicje/pojęcia - udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń. Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania

Wszystkie hasła znajdujące się w naszym mirrorze Wikipedii mają znaczenie informacyjne i edukacyjne.
Nie mogą być traktowane jako porady.