Paprocie - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy klasy roślin. Zapoznaj się również z: Paprocie – miejscowość w woj. zachodniopomorskim.

Długosz królewski Osmunda regalis (długoszowate)

Paprocie, paprociowe (Polypodiopsida Cronquist) – klasa paprotników. Obecnie na świecie występuje około 10 000 gatunków paproci, co jest liczbą małą w porównaniu do ich prehistorycznej różnorodności (jak się przypuszcza istniało wtedy około milion gatunków).

Thyrsopteris elegans – gatunek paproci z monotypowego rodzaju Thyrsopteris i rodziny Thyrsopteridaceae (C. Presl, Gefässbündel Farrn: 22, 38. 1847). Endemit z wysp Juan Fernández, gdzie rośnie w wilgotnych lasach na zboczach gór. Jest to takson najwyraźniej spokrewniony z paprociami drzewiastymi z rzędu olbrzymkowców (Cyatheales), ale o niejasnej pozycji filogenetycznej w obrębie rzędu.
Rośliny nasienne (Spermatophyta Britton & Brown, Anthophyta) - grupa (, obejmującej niemal wszystkie rośliny zarodnikowe określane dawniej mianem paprotników, z wyjątkiem wcześniej oddzielonej linii rozwojowej .

Morfologia

Jest to grupa bardzo niejednorodna, można wyróżnić w niej kilka wspólnych cech. Są to zazwyczaj rośliny zielne, wyjątkowo drzewiaste. Paprocie nie mają możliwości tworzenia tkanki wtórnej, a tym samym przyrostu na grubość, być może taką możliwość miały niektóre gatunki kopalne. W tej grupie roślin powstały poprzez przekształcenie systemów telomowych typowe liście makrofilne. Liście takie są zazwyczaj podzielone na charakterystyczne blaszki, które za młodu mają formę pastorału. Paprocie wytwarzają wielokomórkowe łuski na łodygach oraz na osiach liści. Korzenie paproci wyrastają bezpośrednio z łodygi stąd zaliczane są do korzeni przybyszowych. Pozostałe cechy takie jak centralnie położona wiązka przewodząca wodę i włoski pochłaniające wodę są wspólne z korzeniami roślin kwiatowych. Zarodnie ułożone są na spodniej stronie liścia, często tworzą grupy (tak zwane synangia) i przeważnie posiadają mechanizmy otwierające. Są to przeważnie formy jednakozarodnikowe.

Tkanka (łac. textum) – zespół komórek o podobnej budowie, określonych czynnościach, podobnym pochodzeniu, budowie, przemianie materii i przystosowanych do wykonywania określonej funkcji na rzecz całego organizmu. Tkanki są elementami składowymi narządów i ich układów. Dział biologii zajmujący się tkankami to histologia.
Otężałkowate, cibotiowate (Cibotiaceae) – monotypowa rodzina paproci z rzędu olbrzymkowców (Cyatheales). Obejmuje jeden rodzaj otężałka, cibotium (Cibotium Kaulf.) z około 11 gatunkami. Rodzina wyróżniona została dopiero w 2006 roku, wcześniej była opisywana jako podrodzina Cibotioideae Nayar, Taxon 19:234. 1970. Należą tu paprocie naziemne występujące we wschodniej Azji, na Hawajach oraz w Ameryce Środkowej. Wyróżniają się wśród innych przedstawicieli rzędu osobliwą budową zarodników oraz liczbą chromosomów wynoszącą x=68.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

Czy wiesz że...? beta

Długosz królewski (Osmunda regalis L.) – gatunek wieloletniej paproci o zasięgu kosmopolitycznym. W Europie występuje przede wszystkim w części zachodniej. W Polsce bardzo rzadki na niżu, w górach nie występuje. Preferuje obszary o wpływach klimatu morskiego z łagodnie przebiegającą zimą.

Paprotkowate (Polypodiaceae Bercht. & J. Presl) – rodzina roślin należąca do klasy paproci. Zalicza się do niej ok. 1000 gatunków, zgrupowanych w 50 rodzajach.

Paprotniki (Pteridophyta) – w dawnych systemach klasyfikacyjnych . Paprotniki wyróżnione były w systemie Augusta Wilhelma Eichlera z 1883, . Do tej grupy zaliczano spośród roślin współczesnych: . W miejsce dawnych paprotników wyróżnia się odrębne ww. . Nazwa "paprotniki" stosowana jest często zwyczajowo, a nie taksonomicznie, w podobnym jak niegdyś znaczeniu, w odniesieniu do .

Długoszowe (Osmundidae) – podklasa paproci. Długoszowe to bardzo stara lecz niwielka grupa paproci, znana już w karbonie. Podklasa ta liczy obecne kilkanaście żyjących gatunków. W Polsce zazwyczaj na podmokłych terenach występuje jeden gatunek – długosz królewski (Osmunda regalis), będący pod ochroną. wszystkie gatunki należą do jednego rzędu (Osmundales - długoszowce) i jednej rodziny długoszowatych (Osmundaceae). Niektorzy przedstawiciele jak np. z rodzaju Leptopteris ma postać niewielkich drzewek o nie rozgałęzionej łodydze, zakończonej pióropuszem liści. Natomiast gatunki z rodzaju długosz – Osmunda ma podobne łodygi, lecz są one całkowicie ukryte w glebie, a nad ziemią znajduje się pióropusz liści.

Metaxyaceae – monotypowa rodzina paproci z rzędu olbrzymkowców (Cyatheales). Obejmuje jeden rodzaj Metaxya z dwoma gatunkami występującymi w tropikach Ameryki Południowej i Środkowej.

Liść (łac. folium) – organ roślinny, element budowy części osiowej (pędowej) roślin telomowych. Wyrastające z węzłów końcowe elementy rozgałęzień pędu, wyodrębniające się ze względu na funkcję i budowę od łodygi (nie mają np. zdolności do nieprzerwanego wzrostu). Pełnią głównie funkcje odżywcze i z tego powodu mają zwykle dużą powierzchnię umożliwiającą ekspozycję na odpowiednią ilość promieniowania słonecznego. Poza tym liście biorą udział w transpiracji i gutacji oraz wymianie gazowej. Nierzadko liście pełnią także funkcje spichrzowe, czepne, ochronne, obronne i pułapkowe, w takich przypadkach ulegając daleko idącym przystosowaniom w zakresie funkcji i budowy.

Rodnia, archegonium - wielokomórkowe gametangium żeńskie mszaków, paprotników, nasiennych. U mszaków rodnia jest wielokomórkowa, kształtu butelkowatego, w części brzusznej znajduje się duża komórka, która po podziale daje komórkę jajową i komórkę kanałowo-brzuszną; w szyjce dzieli się na wiele komórek kanałowych. Paprotniki cechuje redukcja liczby komórek kanałowych, a cała rodnia jest częściowo ukryta w tkankach gametofitu. U nagonasiennych zagłębiona w tkance gametofitu rodnia składa się z komórki jajowej, jednej komórki kanałowo-brzusznej i kilku komórek ściany szyjki: brak jest komórek kanałowych szyki. Najwyższy stopień redukcji rodni ma miejsce u okrytonasiennych; rodnia jest zastąpiona przez aparat jajowy obecny w woreczku zalążkowym chronionym przez tkanki zalążka.