Park Narodowy Doliny Dyi - Austria - Polski Serwis Naukowy

Park Narodowy Doliny Dyi (niem. Nationalpark Thayatal) - o powierzchni 13,30 km², utworzony 1 stycznia 2000, graniczy ze znacznie większym czeskim Národni park Podyjí (powierzchnia 63,0 km²). Położony na skalistym Masywie Czeskim wzdłuż południowego brzegu, malowniczo meandrującego 26-kilometrowego odcinka rzeki Dyja, na wschód-południowy wschód od Hardegg. Chroni naturalny kanion doliny rzeki o głębokości do 220 m. Unikalny obszar wrzosowisk i stepów ze stanowiskami muraw kserotermicznych na stromych urwiskach skalnych. Najwyższym wzniesieniem na terenie parku jest Stierwiesberg (czes.: Býčí hora) o wysokości 534 m n.p.m., na granicy czesko-austriackiej, 3 km na południowy wschód od Wranowa nad Dyją (200 m na południe od szczytu, Heimatkreuz, Krzyż ojczyźniany). Na skałach najwyższych partii można spotkać sosnę czerwoną (Pinus resinosa). Typowymi gatunkami pospolitymi występującymi na miejscu są: jodła (Abies alba), cis (Taxus baccata), jałowiec (Juniperus communis). 90% obszaru porastają lasy i to w większości dębowe, w części zachodniej lasy bukowe. Jedynie 0,40 km² to łąki.

Sosna czerwona (Pinus resinosa Ait.) – gatunek drzewa z rodziny sosnowatych (Pinaceae). Sosna czerwona występuje w stanie dzikim w Ameryce Północnej, od kanadyjskiej Nowej Fundlandii na zachód, aż do Manitoby oraz na południe do stanów USA - Illinois i Pensylwanii. Niewielka populacja drzew rośnie także w Appalachach w stanie Wirginia. Nazwa gatunku wywodzi się od koloru kory.

Masyw Czeski (czes. Český masiv, Česká vysočina, niem. Böhmische Masse) – prowincja fizycznogeograficzna i jednocześnie jednostka geologiczna w Europie Środkowej.

Osobny artykuł: Park Narodowy Doliny Dyi (Czechy).

Historia

W 1843 właścicielem pobliskiego zamku Wranowa (obecnie Czechy) i rozległych okolic stał się polski magnat, hrabia Edward Stadnicki herbu Szreniawa. Jego syn, hrabia Adam Stadnicki, po ukończeniu wydziału leśnego politechniki w Monachium zajmował się gospodarką leśną. Wykupił lasy od miejscowych właścicieli ziemskich i jako pierwszy w Polsce (1906) założył w swoich prywatnych lasach rezerwaty przyrody (dziś: Popradzki Park Krajobrazowy). Stadniccy byli prekursorami ochrony przyrody także w lasach doliny Dyi. Ich działalność została nagle przerwana wybuchem II wojny światowej, w wyniku której wytyczono tysiące nowych granic, nie tylko między państwami, ale i między systemami polityczno-ekonomicznymi. Jedna z takich granic została wyznaczona na rzece Dyja, eliminując ten ciekawy region z wszelkiej dostępności na kilkadziesiąt lat. Wprawdzie w roku 1978 utworzono w ówczesnej Czechosłowacji CHKO Obszar chronionego krajobrazu Dolina Dyi, jednak dla ogółu społeczeństwa była to strefa zamknięta. Dopiero rok 1989 przywrócił względną normalność i coraz większą swobodę w turystyce nadgranicznej. Po kolejnych dwóch latach obszar chronionego krajobrazu przekształcono tym razem w park narodowy. W Austrii, na tym terenie działalność w tworzeniu obszarów chronionych dojrzewała o wiele dłużej, bo oficjalny początek Parku Narodowego Doliny Dyi, to rok 2000.

Przełom - odcinek doliny rzecznej o wąskim dnie i stromych zboczach, w którym ciek wodny (rzeka) pokonuje przeszkodę obecną na jej drodze (np. pasmo górskie lub inna wypukłość terenu)

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

Turystyka

Przede wszystkim promuje się turystykę pieszą i rowerową. Głównym węzłem szlaków jest Hardegg i oddalony 3 km na południowy wschód Merkersdorf. Przeważnie są to szlaki okrężne, prowadzące do najciekawszych miejsc parku. Dla jeszcze większego urozmaicenia można skorzystać z połączeń ze szlakami czeskimi. Historia turystyki na tym terenie sięga roku 1883, kiedy to mieszkańcy Znojma i Wranowa, miłośnicy pięknych krajobrazów zrzeszyli się w austriackim klubie turystycznym celem wspólnych wycieczek i wyznakowania pierwszych tras.

Polska, oficjalnie Rzeczpospolita Polska – państwo położone w Europie Środkowej nad Morzem Bałtyckim. Graniczy z Niemcami (na zachodzie), Czechami i Słowacją (na południu), Ukrainą i Białorusią (na wschodzie), na północnym wschodzie z Litwą oraz na północy z Rosją (obwód kaliningradzki). Ponadto polska granica wyłącznej strefy ekonomicznej na Bałtyku graniczy ze strefami Danii i Szwecji.

Czechosłowacja (czes. Československo, słow. Česko-Slovensko lub Československo) – państwo w Europie Środkowej istniejące w latach 1918-1992. 1 stycznia 1993 w miejscu Czechosłowacji powstały dwa nowe państwa – Czechy i Słowacja. Kraj graniczył z Niemcami (1945-90: NRD i RFN), Polską, ZSRR (1991: Ukrainą), Rumunią (do 1939), Węgrami i Austrią. Stolicą Czechosłowacji była Praga.

Zamek Hardegg nad Dyją
(park narodowy)

Administracja

(Park Narodowy Doliny Dyi)
Nationalpark Thayatal
Nationalparkhaus
2082 Hardegg
Österreich
tel. +430 2949 7005 0
E-mail: office@np-thayatal.at

Linki zewnętrzne

Park Narodowy Doliny Dyi (Austria) [dostęp 23 kwietnia 2009]