Park Narodowy Sarek - Polski Serwis Naukowy

Park Narodowy Sarek

Park Narodowy Sarek (szw. Sareks nationalpark) – park narodowy w Szwecji, położony na terenie gminy Jokkmokk w regionie Norrbotten. Został utworzony 24 maja 1909 (w 37 lat po pierwszym na świecie parku Yellowstone), w celu ochrony alpejskiego krajobrazu północnej części Gór Skandynawskich. Jest najstarszym parkiem narodowym w Europie. W 1996 wraz z przyległymi parkami narodowymi Stora Sjöfallet i Padjelanta, oraz położonym w pobliżu Muddus, trafił na listę światowego dziedzictwa UNESCO jako obszar Laponia.

Wydry (Lutrinae) – drapieżne ssaki z rodziny łasicowatych spotykane prawie na całym świecie, przystosowane do ziemnowodnego trybu życia. W Polsce spotykana jest wydra europejska.
Lista Światowego Dziedzictwa Kulturowego i Przyrodniczego Ludzkości - lista obiektów objętych szczególną ochroną międzynarodowej organizacji UNESCO, filii ONZ, ze względu na ich unikatową wartość kulturową bądź przyrodniczą dla ludzkości. Lista obejmuje (w czerwcu 2009) 890 obiektów w 148 krajach, w tym 689 obiektów dziedzictwa kulturowego (K), 176 przyrodniczego (P) i 25 mieszanych (K, P). W sprawie wpisania danego obiektu na listę decyduje Komitet Światowego Dziedzictwa w trakcie corocznej sesji, począwszy od 1977 roku. Nominacje zgłaszane są przez poszczególne kraje.

Park Narodowy Sarek jest jednym z najbardziej górzystych parków narodowych w Szwecji. Na jego terenie znajduje się ponad 200 szczytów sięgających ponad 1800 m n.p.m. Znajduje się tutaj także 6 spośród 13 najwyższych szczytów Szwecji jak również około 100 lodowców.

Główną doliną na terenie parku jest Rapadalen, z rzeką Rapaätno, zasilana około 30 lodowcami. Woda z topniejących lodowców nadaje rzece zielony kolor. Dolina porośnięta jest gęstymi zaroślami brzozowo – wierzbowymi i roślinami zielnymi.

Łoś (Alces alces) – największy współcześnie żyjący gatunek ssaka kopytnego z rodziny jeleniowatych, wyróżniający się charakterystycznym porożem i wyjątkowo długimi kończynami. Jest jedynym przedstawicielem rodzaju Alces. Żyje w podmokłych lasach północnej Eurazji i Ameryki Północnej. Występujący w Polsce podgatunek A. a. alces – łoś europejski jest największą żyjącą w Polsce zwierzyną. Rzadki i chroniony.
Pięciornik (Potentilla L.) – rodzaj roślin należących do rodziny różowatych. Należy do niego 300-500 gatunków (w zależności od ujęcia taksonomicznego). Gatunkiem typowym jest Potentilla reptans L..

Turystyka

Park Narodowy Sarek jest bardzo trudno dostępny. Nie zaleca się odwiedzania parku niedoświadczonym turystom ani w pojedynkę. Na terenie parku nie ma infrastruktury turystycznej, wytyczono tutaj tylko kilka szlaków turystycznych (m.in. Kungsleden, który biegnie przez południowo-wschodnią część parku). Przechodzą one po obwodzie parku. Inny sposób na dostanie się na teren parku wymaga przeprawy łodzią przez jezioro Akkajaure. Przez rzeki na terenie parku przerzucono tylko kilka mostów i kładek – przekraczanie rzek może być latem bardzo niebezpieczne, ze względu na ryzyko powodzi błyskawicznych wywołanych topniejącymi lodowcami. Zimą w górach zawsze występuje ryzyko lawin.

Białozór (sokół norweski) (Falco rusticolus; syn.: Falco gyrfalco, Falco arcticus, Falco groenlandicus) - duży ptak drapieżny z rodziny sokołowatych, największy przedstawiciel rodzaju Falco. Występuje na prawie całej północnej półkuli i tworzy wiele form geograficznych. Niektóre z nich opisywano jako osobne gatunki. Do Polski zalatuje wyjątkowo (stwierdzony 20 razy).
Infrastruktura turystyczna - są to wszelkiego rodzaju obiekty oraz urządzenia turystyczne, które mają na celu służenie przyjeżdżającym na dany obszar turystom - zaspokajaniu ich potrzeb związanych z bierną oraz aktywną turystyką.

Szczególne obostrzenia

Prócz okresu od 1 stycznia do 30 kwietnia na teren parku nie wolno wprowadzać psów. Obowiązują smycze.

Używanie łodzi (w tym motorowych) dozwolone jest od ujścia potoku Sarvesjokka.

Wędkarstwo i rybołówstwo jest zabronione na terenie całego parku.

Na terenie parku obowiązuje zakaz przelotu i lądowania śmigłowców, prócz akcji ratunkowych.

Nie wolno zbliżać się i niepokoić reniferów, z uwagi na możliwość rozpraszania się stad.

Powódź błyskawiczna (gwałtowna) (ang.: flash flood) - rodzaj powodzi związanej z szybkim zalaniem nisko położonych obszarów, rzek i strumieni przez zwiększone opady deszczu spowodowane zazwyczaj przez burzę lub przez kilka burz. Powodzie błyskawiczne mogą nastąpić także wskutek zatoru lodowego na rzece, lub zostać spowodowane uszkodzeniem obiektu hydrotechnicznego (np. przerwaniem tamy). Powódź błyskawiczna ma miejsce, gdy ziemia zostaje nasycona wodą, która zgromadziła się tak szybko, że nie może być wchłonięta. Woda zbiera się i szybko spływa dalej w dół stoku nagle wzbierającą falą.
Gęsiówka alpejska (Arabis alpina L.) – gatunek byliny należący do rodziny kapustowatych. Występuje w Arktyce, wysokich górach Europy przez Azję Mniejszą, Kaukaz po Himalaje. W Polsce występuje w Tatrach i na Babiej Górze, przy czym dolinami rzecznymi dochodzi do pasma Policy i Pienin.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)