Park Tysiąclecia - Zielona Góra - Polski Serwis Naukowy

Park Tysiąclecia

Pozostałości grobowca Georga Beuchelta

Mogiła Paula Mischke z 1941 roku

Park Tysiąclecia w Zielonej Górze - park miejski w Zielonej Górze, znajduje się w ścisłym sąsiedztwie centrum miasta, pomiędzy ulicami Wazów, Bankową i Stanisława Staszica. Powstał w 1966 roku na terenie cmentarza. Odznacza się bogactwem flory – z drzew występują tu m.in: lipa, klon, daglezja, miłorząb japoński czy żywotnik zachodni oraz liczne krzewy, m.in forsycja i tawuła. Wśród przedstawicieli fauny, park upodobały sobie wiewiórki oraz – wyjątkowo liczne w mieście – sroki.

Zielona Góra (niem. Grünberg, Grünberg in Schlesien, czes. Zelená Hora) – miasto na prawach powiatu i gmina w zachodniej Polsce, siedziba organów samorządu województwa, Zarządu Województwa Lubuskiego i Sejmiku Województwa Lubuskiego oraz jednostek im podporządkowanych, biskupa diecezji zielonogórsko-gorzowskiej, starosty powiatu zielonogórskiego oraz władz gminy wiejskiej Zielona Góra. W latach 1950-1998 miasto było stolicą województwa zielonogórskiego. Razem z Sulechowem i Nową Solą tworzy tzw. Lubuskie Trójmiasto.

Cmentarz – jest instytucjonalnie ukształtowanym wycinkiem przestrzeni o programowo założonym grzebalnym przeznaczeniu, zorganizowanym zaś wedle pewnych dyrektyw - reguł kulturowych, związanych tak ze zrytualizowaniem form grzebania zmarłych, jak i z istnieniem pewnej tradycji sposobu utrwalania pamięci o nich.

Szczątkowo na przestrzeni całego parku widać pozostałości dawnej infrastruktury cmentarnej jak alejki czy fragmenty małej architektury W parku znajduje się też klasycystyczny budynek krematorium z 1922 (obecnie siedziba ZSP) oraz dobrze zachowany, monumentalny grobowiec znanego zielonogórskiego przemysłowca – Georga Beuchelta. W centralnej części parku zachowała się też mogiła z 1941 r. Wśród infrastruktury powojennej wyróżnia się plac zabaw i powstały pod koniec lat 90. skate park.

Klasycyzm (z łac. classicus – doskonały, pierwszorzędny, wzorowy, wyuczony) – styl w muzyce, sztuce, literaturze oraz architekturze odwołujący się do kultury starożytnych Rzymian, Greków oraz Żydów. Styl ten nawiązywał głównie do antyku. W Europie tzw. "powrót do źródeł" (klasycznych) pojawił się już w renesansie - jako odrodzeniu kultury wielkiego Rzymu. Jako styl dominujący epoki wpływał na kształt innych nurtów kulturowych okresu jak Barok, Rokoko, Manieryzm. Trwał do końca wieku XVIII, w niektórych krajach do lat 30. następnego stulecia, a nawet dłużej. Zmodyfikowany klasycyzm przeradzał się czasem w eklektyzm końca XIX wieku. Klasycyzm jako styl panował w epoce oświecenia. Najpełniejszy rozkwit klasycyzmu nastąpił w I poł. XVIII wieku. W dziedzinie literatury swoisty kres klasycyzmu przyniosła walka klasyków z romantykami.

Klon (Acer L.) – rodzaj roślin z rodziny mydleńcowatych (Sapindaceae) (czasem, zwłaszcza dawniej z wyodrębnianej osobno rodziny klonowatych Aceraceae). Do rodzaju należy około 120 gatunków w strefie umiarkowanej (kilka w górach tropikalnych). Występują głównie w Azji, poza tym w Ameryce Północnej i Środkowej, Europie, północnej Afryce. Gatunkiem typowym jest Acer pseudoplatanus L..

Historia

Przed II wojną światową był tu Cmentarz Zielonego Krzyża (Gruener Kreuz Friedhof). Powstał w pierwszej połowie XVII w. i przez długie lata powiązany był z istniejącym na jego zachodnim skraju szpitalem. Budynek istnieje do dziś, najpierw w 1912 roku przemianowany na przytułek dla starców (w związku z budową obok nowego szpitala przy ul. Wazów), po wojnie zaś – mieściła się tu Liga Obrony Kraju. Znaczne rozbudowanie cmentarza nastąpiło na początku XIX w. gdy likwidacji uległa nekropolia na Placu Słowiańskim. Cmentarz Zielonego Krzyża podzielony był na część ewangelicką (część wschodnia parku) i katolicką (część zachodnia). Część katolicka wykorzystywana była również po wojnie, do czasu otwarcia cmentarza komunalnego przy ul. Wrocławskiej (rok 1954). W roku 1958 przez zachodnią część nekropolii poprowadzono ulicę Fornalskiej, mająca połączyć budynek Wojewódzkiej Rady Narodowej (później Urząd Wojewódzki, obecnie – Urząd Marszałkowski) z gmachem KW PZPR (obecnie – Centrum Biznesu). Dziś ulica ta – po znacznym przebudowaniu – wchodzi w skład Placu Marszałka J. Piłsudskiego. Cmentarz zlikwidowany został w roku 1966 gdy był już otoczony zabudową mieszkalną. Przypadająca wówczas tysięczna rocznica powstania państwa polskiego dała początek nazwie nowo powstałego parku. Mogiły powojenne przeniesiono wówczas na cmentarz komunalny.

Skatepark to specjalny tor przeznaczony do uprawiania sportów ekstremalnych (jazda na deskorolce, BMX czy wyczynowa jazda na rolkach). W skateparku może znajdować się wiele przeszkód przeznaczonych do nauki trików. Do prywatnych skateparków można zwykle wejść za opłatą, podczas gdy publiczne skateparki zwykle są darmowe. Prywatne skateparki są często umieszczone wewnątrz budynków. Publiczne skateparki prawie zawsze dostępne są na świeżym powietrzu.

Miłorząb dwuklapowy (Ginkgo biloba L.) – gatunek drzewa należącego do rodziny miłorzębowatych. Jest jedynym dziś żyjącym liściastym drzewem nagozalążkowym. Pochodzi z Chin. Miłorząb dwuklapowy podobny jest do kopalnego gatunku Ginkgo adiantoides. Czasami używana nazwa miłorząb japoński jest myląca, gdyż gatunek ten nie występuje naturalnie w Japonii, a wyłącznie w Chinach.

Krematorium

Nawiązujący do klasycyzmu budynek zielonogórskiego krematorium zaprojektował architekt o nazwisku Nerche w 1922 roku. Zaprojektował on też reprezentacyjną część cmentarza oraz kolumbarium mogące pomieścić do 1000 urn. Krematorium zaczęło funkcjonować 23 sierpnia 1923 roku.

Liga Obrony Kraju - sekcja MON oraz stowarzyszenie ściśle współpracujące z Ministerstwem Obrony Narodowej, powstałe w okresie Polski Ludowej jako organizacja paramilitarna. Na celu ma umacnianie obronności Rzeczypospolitej Polskiej oraz ugrupowania ludzi gotowych do jej obrony, przede wszystkim na potrzeby wojska. Liga Obrony Kraju w swojej działalności kieruje się postanowieniami Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz przepisami prawa.

Kolumbarium – rodzaj zbiorowego grobowca z czasów rzymskich i wczesnochrześcijańskich, pojawił się w czasach cesarza Augusta w I w. p.n.e. Kolumbarium to budowla podziemna z niszami w ścianach wewnętrznych. Nisze przeznaczone były na urny z prochami zmarłych. Pod ścianami, na posadzce ustawiano sarkofagi.

Park dziś

Obecnie rozpoczyna się proces konsultacji społecznych z mieszkańcami miasta, który będzie punktem wyjścia do stworzenia nowego projektu zagospodarowania terenu w ramach rewitalizacji Parku przewidzianej na lata 2014-2020.

Przecięcie dawnego cmentarza ulicą łączącą siedzibę PZPR z gmachem WRN (obecnie Urząd Marszałkowski - w środku kadru). Po prawej widoczny budynek dawnego szpitala