Park im. gen. Józefa Sowińskiego w Warszawie

Park im. gen. Józefa Sowińskiego w Warszawie to park miejski w warszawskiej dzielnicy Wola przy ul. Elekcyjnej 17, zlokalizowany przy rogu ulic Elekcyjnej i Wolskiej i przylega do cmentarza prawosławnego, zajmując powierzchnię 8,3 hektarów.

Historia

Park powstał z inicjatywy Towarzystwa Przyjaciół Woli wg projektu Zygmunta Hellwiga i Kazimierza Kozłowskiego, na polecenie prezydenta m.st. Warszawy, Stefana Starzyńskiego. Zlokalizowano go częściowo na terenie Fortu Sowińskiego, częściowo na terenie dawnych glinianek i cegielni Merenholca, włączono w jego obszar także fragmenty wałów. Park został otwarty dla publiczności 3 sierpnia 1936 roku, poświęcenia dokonał ksiądz Wacław Murawski i był to pierwszy publiczny park na robotniczej Woli. Powstał tutaj plac zabaw dla dzieci i boiska, a 27 listopada 1937 odsłonięto pomnik generała Sowińskiego dłuta Tadeusza Breyera.

Pomnik – dzieło rzeźbiarskie lub rzeźbiarsko-architektoniczne, posąg, obelisk, płyta itp., wzniesione dla upamiętnienia osoby lub zdarzenia historycznego.

Powstanie warszawskie () – wystąpienie zbrojne przeciwko okupującym Warszawę wojskom niemieckim, zorganizowane przez Armię Krajową w ramach akcji "Burza", połączone z ujawnieniem się i oficjalną działalnością najwyższych struktur Polskiego Państwa Podziemnego.

W sierpniu 1944 roku hitlerowcy zamordowali tu około 1500 osób i spalili zwłoki 6000 ofiar rzezi na Woli. Wydarzenia te upamiętnia tablica pamiątkowa. Po wojnie park został odrestaurowany, z zachowaniem pierwotnego układu kompozycyjnego. W roku 1964 park powiększono i zbudowano amfiteatr.

Rzeź Woli to masowa eksterminacja ludności cywilnej w dzielnicy Wola w dniach 5-7 sierpnia 1944 podczas powstania warszawskiego, kiedy to zamordowanych zostało ok. 59 400 osób. Towarzysząca ofensywnym działaniom sił niemieckich pod dowództwem Heinza Reinefartha, rzeź Woli miała być wykonaniem rozkazu Adolfa Hitlera o stłumieniu powstania i zniszczeniu Warszawy.

Hektar – jednostka powierzchni używana między innymi w rolnictwie i leśnictwie. 1 hektar jest to pole powierzchni kwadratu o boku 100 m. Oznaczana symbolem ha. Nazwa pochodzi od przedrostka "hekto-" oznaczającego 100 i nazwy jednostki miary "ar".

Obecnie

Na głównej osi parku stoi pomnik poświęcony gen. Józefowi Sowińskiemu - obrońcy Woli w 1831 roku, a niedaleko niego podobna jak w Parku Praskim parkowa pijka z 1936 roku. W głębi zlokalizowany jest amfiteatr, po roku 2000 zadaszony dachem namiotowym na 4 masztach, z 2000 miejsc siedzących na widowni. Od czasu zadaszenia amfiteatru jest to miejsce popularnych koncertów weekendowych, z których jednym z pierwszych był koncert "PRL - Punk Rock Later" w 2003 roku.

Moździerz - rodzaj prostego działa strzelającego stromotorowo. W większości, z wyjątkiem największych rodzajów, nie stosuje się oporopowrotnika. Ponieważ rolę ciężkich moździerzy oblężniczych przejęło lotnictwo, obecnie często definiuje się moździerz jako działo nie mające oporopowrotnika. Bywa także utożsamiany z moździerzem piechoty, nazywanym moździerzem właściwym. W starszej literaturze można spotkać nazwę miotacz lub miotacz min.

Ksiądz – współcześnie duchowny chrześcijański. W Kościele katolickim oraz Kościołach prawosławnych potoczne określenie prezbitera, czyli osoby której udzielone zostały stosowne święcenia kapłańskie albo osoba, której w Kościołach protestanckich powierzono urząd kościelny poprzez ordynację.

Ciekawostki

Pomiędzy ulicą Wolską a pomnikiem Sowińskiego w dniach 18 sierpnia-21 września 1944 ustawiony był moździerz 60-cm Karl Gerät 040 Ziu, który ze stanowiska w parku ostrzeliwał Warszawę w czasie powstania warszawskiego (naprzemiennie z drugim stanowiskiem przy dworcu Warszawa Zachodnia).

Jedno z opowiadań z książki Konrada T. Lewandowskiego Noteka i inne alternatywy zlokalizowane jest właśnie w tym parku.

Amfiteatr

Źródło

"Leksykon Wolski" prac. pod red. Karola Mórawskiego, wyd PTTK "Kraj" 1997

Na mapach: 52°13′48″N 20°56′52″E / 52.23, 20.94778

Cmentarz prawosławny na Woli – znajduje się w Warszawie na Woli, przy ul. Wolskiej. Jest jedyną warszawską nekropolią przeznaczoną dla osób wyznania prawosławnego, od lat 70. XX wieku możliwe są na niej również pochówki katolickie. W osobnej kwaterze znajdują się przeniesione w latach 60. XX stulecia nagrobki staroobrzędowców przeniesione z cmentarza na Kamionku. Założony w 1834 ukazem carskim na terenach reduty wolskiej. Wybór miejsca na cmentarz prawosławny miał wymiar polityczny – o redutę toczone były walki w czasie szturmu rosyjskiego na Warszawę, ostatniej bitwy powstania listopadowego.

Wał - w fortyfikacji budowla ziemna w kształcie podłużnego usypiska o różnym profilu, wzniesiona sztucznie z ziemi, kamieni, piasku itp, lub powstała w wyniku działania sił przyrody. Wał wykorzystywano w celu osłony obiektu chronionego przed ostrzałem wroga oraz umożliwienia, obrony fortyfikacji przed wrogiem. Kształt poprzeczny wału, wysokość, długość i szerokość wynosiły od kilku do kilkudziesięciu metrów i uzależnione były od warunków geotechnicznych terenu i typu chronionego obiektu. Najczęściej spotykanym przekrojem poprzecznym wału jest przekrój trapezowy i owalny. Często wały wzmacniane były murami, palisadami itp. W średniowieczu wały budowane były dla ochrony grodzisk. W zależności od spełnianego zadania w założeniu fortyfikacyjnym wał nosi różne określenia np.