Park im. płk. Jana Szypowskiego „Leśnika” w Warszawie

Park im. płk. Jana Szypowskiego „Leśnika”

Park im. płk. Jana Szypowskiego „Leśnika” - tablica pamiątkowa

Wikimedia Commons ma galerię ilustracji związaną z tematem:
Park im. płk. Jana Szypowskiego „Leśnika” w Warszawie

Park im. płk. Jana Szypowskiego „Leśnika” – park położony na Gocławku w warszawskiej dzielnicy Praga Południe. Granice parku przebiegają wzdłuż ulic: Grochowskiej, Kwatery Głównej, Osowskiej, Trembowelskiej i Bitwy Grochowskiej. Zarządcą jego są władze dzielnicy Praga Południe.

Dwór księcia Michała Poniatowskiego, Dworek Grochowski - klasycystyczny budynek w dzielnicy Praga Południe w Warszawie. Pierwotnie podmiejska rezydencja prymasa Polski Michała Poniatowskiego.

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

Na terenie parku znajdują się m.in.:

Dworek Grochowski;

plac zabaw;

Ośrodek Sportowy TKKF;

ogród jordanowski, w którego skład wchodzą m.in. boiska sportowe.

Występują tu drzewa iglaste (m.in. sosny, modrzewie), liściaste (m.in. topole, dęby, lipy, akacje, leszczyny i olsze). Charakterystyczny dla parku jest m.in. rozłożysty kasztanowiec.

Kasztanowiec (Aesculus L.) – rodzaj drzew, rzadziej krzewów należących do rodziny mydleńcowatych (Sapindaceae). Obejmuje ok. 25 gatunków pochodzących z południowo-wschodniej Europy, Ameryki Północnej oraz Azji wschodniej. W Polsce wszystkie uprawiane gatunki są sztucznie introdukowane przez człowieka. Gatunkiem typowym jest Aesculus hippocastanum L..

Topola (Populus L.) – rodzaj drzew z rodziny wierzbowatych (Salicaceae Mirb.). Zalicza się do niego około 40 gatunków, spośród których typowym jest Populus alba L.. W Polsce występują trzy rodzime gatunki topoli: topola czarna, topola biała i topola osika. Topole czarna, biała i szara występują głównie w lasach łęgowych dużych dolin rzecznych, osika natomiast jest rozpowszechniona w lasach liściastych i mieszanych na terenie praktycznie całego kraju. Popularnym drzewem ozdobnym, ze względu na swój kolumnowy pokrój sadzonym zwłaszcza wzdłuż dróg jest topola włoska stanowiąca odmianę uprawną topoli czarnej. W uprawie często spotykane są także mieszańce topoli czarnej z gatunkami amerykańskimi, określane wspólnie mianem topoli kanadyjskiej. Inne topole sadzone często w Polsce to grupa określana zbiorową nazwą topoli balsamicznych. Pochodzą one z Ameryki Północnej oraz Azji i charakteryzują się wydzielaniem silnego, balsamicznego zapachu przez rozwijające się pąki i młode liście.

Na mapach: 52°14′31″N 21°06′43″E / 52.24194, 21.11194

Historia

Park najprawdopodobniej powstał ok. 1780 r. wraz ze zbudowaniem przez prymasa Michała Poniatowskiego dworku. Obecny dworek przy ul. Kwatery Głównej, to pałacyk Osterloffów - grochowskich fabrykantów alkoholi. Na skutek pomyłki Stanisław Wyspiański umieścił w nim akcję sztuki Warszawianka. Stąd pochodzi nazwa ulicy Kwatery Głównej. Dzięki temu budynek przetrwał odbudowany po odzyskaniu niepodległości na fali czczenia setnej rocznicy powstania listopadowego. W 1915 r. została w nim utworzona szkoła. Uczyła się w niej i tworzyła m.in. Pola Gojawiczyńska. W 1918 r. powstał w nim sierociniec, który prowadzili metodyści. W 1924 r. kupiła go rodzina Wierzbickich. Andrzej Wierzbicki odbudował dworek oraz zagospodarował sąsiadujący z nim teren, na którym istniał już ogród daliowy. Posadzono nowe drzewa i krzewy, a także wytyczono alejki. Powstała również scena teatralna, na której jeszcze w latach 60. XX wieku były organizowane występy artystów oraz zabawy taneczne. Uległa ona spaleniu, a jej fragmenty zachowały się w pobliżu obecnego placu zabaw.

Andrzej Wierzbicki (ur. 7 czerwca 1877 w Chawie, zm. 11 lutego 1961 w Warszawie) – polski działacz gospodarczy, minister przemysłu i handlu, poseł na Sejm Ustawodawczy oraz I i IV kadencji w II RP.

Macewa (hebr. מַצֵּבָה macewa) – żydowska stela nagrobna, najczęściej w formie pionowo ustawionej, prostokątnej płyty kamiennej lub drewnianej (od XIXw. także żeliwnej) zakończonej linią prostą, trójkątem, półkolem lub dwoma odcinkami koła. Górną jej część wypełnia płaskorzeźba, dolną zaś inskrypcja (epitafium). Płaskorzeźby mają znaczenie nie tylko dekoracyjne, lecz także symboliczne – ich elementy przedstawiają w sposób mniej lub bardziej oczywisty różne cechy zmarłego. Niektóre z motywów jednak przeznaczone są dla przedstawicieli określonych grup społeczności żydowskiej. N.p. dla kapłana - złożone w geście modlitwy dłonie, dla lewity - dzbanek, dla uczonego - korona Tory lub księga, dla kobiety świecznik, dla potomków pokolenia Judy - lew. Z biegiem czasu nadawano macewom coraz bardziej złożoną formę architektoniczną, z gzymsami, kolumnami, wnękami, zaś jej wysokość rosła, osiągając nieraz 4 metry.

Po II wojnie światowej do budowy murków i słupów pergoli znajdujących się w parku przy kręgu tanecznym wykorzystano m.in. fragmenty macew z likwidowanego cmentarza żydowskiego na Bródnie oraz elementy cokołu pomnika lotnika z pl. Unii Lubelskiej. Ponadto część elementów cokołu (stopy) tam składowanych została wykorzystana do wykonania pomników Grenadierów (skwer Grenadierów we Francji przy ul. Grenadierów) oraz miejsca upadku samolotu angielskiego z pomocą dla powstania Warszawskiego (ul. Redutowa}.

Sosna (Pinus L. 1753) – rodzaj roślin z rodziny sosnowatych (Pinaceae Lindl.) obejmujący niemal 115 gatunków drzew i krzewów. Występują przeważnie w strefie klimatu umiarkowanego półkuli północnej, choć niektóre gatunki rosną również w strefach cieplejszych (tu jednak zwykle w górach). W Ameryce Środkowej najdalej na południe sięgają do Gwatemali, Salwadoru i Nikaragui, zaś w Azji do Archipelagu Malajskiego. Jedyne naturalne stanowisko na półkuli południowej znajduje się na Sumatrze (P. merkusii).

Olsza, olcha (Alnus Mill.) – rodzaj drzew z rodziny brzozowatych. Pospolite drzewo europejskie strefy klimatu umiarkowanego. Gatunkiem typowym jest Alnus glutinosa (L.) Gaertn.. Olsze mają brodawki korzeniowe, w których żyją promieniowce z rodzaju Actinomycetes, mające zdolność asymilowania wolnego (atmosferycznego) azotu.

Od końca lat 50. XX wieku park nosił nazwę 13 września 1944 roku. W 2005 r. przemianowano go na Park im. płk. Jana Szypowskiego "Leśnika". Odbyło się to na wniosek Rady Dzielnicy Praga Południe.

Przypisy

Pergola z macew do rozbiórki, www.wirtualna.warszawa.pl, 18 kwietnia 2007 (dostęp: 28 lipca 2008)
Park im. płk. Jana Szypowskiego „Leśnika”, Ośrodek Działań Ekologicznych „Źródła”, www.mazowieckie.parki.org (dostęp: 28 lipca 2008)
frameless.htm Uchwała nr 161/05 z 12 kwietnia 2005 r., Biuletyn Informacji Publicznej m.st. Warszawy (dostęp: 28 lipca 2008)

Zobacz też

Tereny zieleni w Warszawie