Park narodowy - Polski Serwis Naukowy

Park narodowy – forma ochrony przyrody występująca w większości państw świata; obszar powołany przez władzę szczebla krajowego celem ochrony występującej tam przyrody ożywionej (rzadziej np. cech krajobrazu, także kulturowego), na którym prawnie ograniczona jest możliwość prowadzenia działalności gospodarczej, osiedlania się itd., jednak obszar przynajmniej w pewnym zakresie jest udostępniony do zwiedzania.

Park Narodowy Bizona Leśnego (ang. Wood Buffalo National Park, fr. Parc national Wood Buffalo) - park narodowy, położony w północno-wschodniej części prowincji Alberta i południowej części Terytoriów Północnych-Zachodnich w Kanadzie. Park Narodowy Bizona Leśnego jest największym parkiem narodowym w Kanadzie i czwartym co do wielkości na świecie. Zajmuje on powierzchnię 45.480 km2. Park został utworzony w 1922 w celu ochrony największego na świecie stada bizonów, które zgodnie z aktualnymi szacunkami liczy ok. 2000 osobników.
Park Narodowy Denali (ang. Denali National Park and Preserve) – park narodowy położony w USA w południowej części stanu Alaska. Nazwa parku pochodzi od słowa "Denali" będącego indiańską nazwą szczytu McKinley. Park został utworzony w 1917 pod nazwą Mount McKinley National Park. Jednak nazwa ta stała się przedmiotem sporu. Dlatego też w 1980 roku park został włączony w skład większego Parku Narodowego Denali. Na terenie parku znajduje masyw Mount McKinley o wysokości 6194 m n.p.m. – nazwany tak na cześć prezydenta USA – Williama McKinleya. Mount McKinley stanowi najwyższy szczyt Ameryki Północnej, a jednocześnie jeden ze szczytów wchodzących w skład tzw. Korony Ziemi.

W Polsce

Osobny artykuł: Parki narodowe w Polsce.

Według polskiej Ustawy o ochronie przyrody z 2004 roku park narodowy jest to: "Obszar wyróżniający się szczególnymi wartościami przyrodniczymi, naukowymi, społecznymi, kulturowymi i edukacyjnymi, o powierzchni nie mniejszej niż 1000 ha, na którym ochronie podlega cała przyroda oraz walory krajobrazowe"

Park narodowy jest tworzony w drodze rozporządzenia Rady Ministrów. Utworzenie lub zmiana granic parku wymaga zgody właściwych organów samorządu terytorialnego. Na terenie parku wyróżnia się 3 strefy o zróżnicowanym reżimie ochronnym: strefę ochrony ścisłej, strefę ochrony częściowej i strefę ochrony krajobrazu. Wokół parku obowiązkowo wyznacza się otulinę parku narodowego. Dla parku sporządza się i realizuje plan ochrony. Park jest jednostką budżetową, zarządzającą (z nielicznymi wyjątkami) większością gruntów państwowych w granicach parku. Kieruje nim dyrektor parku narodowego.

Park Narodowy Jasper (ang. Jasper National Park, fr. Parc national Jasper) - park narodowy położony w południowo-wschodniej części prowincji, Alberta w Kanadzie. Park został utworzony w 1907, na powierzchni 10878 km2, a jego nazwa pochodzi od nazwiska właściciela punktu skupu skór i futer Jaspera Howesa. Obszar parku zbudowany jest ze skał osadowych pochodzenia morskiego, silnie sfałdowanych i pchniętych podczas ruchów górotwórczych. Występują znaczące przeobrażenia rzeźby przez plejstoceńskie lodowce górskie: powstanie klasycznych dolin U-kształtnych, licznych zagłębień karowych, wypełnionych później wodami jeziornymi.
Jednostka budżetowa – jest to jednostka organizacyjna sektora finansów publicznych, która nie posiada osobowości prawnej. Wszystkie swoje wydatki pokrywa bezpośrednio z budżetu, natomiast wszystkie dochody takiej jednostki odprowadzane są odpowiednio, albo na rachunek budżetu państwa, albo na rachunek jednostki samorządu terytorialnego (rozliczenie brutto – pełnymi kwotami).

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

Czy wiesz że...? beta

Natura 2000 – program utworzenia w krajach Unii Europejskiej wspólnego systemu (sieci) obszarów objętych ochroną przyrody. Podstawą dla tego programu są dwie unijne dyrektywy: Dyrektywa Ptasia i Dyrektywa Siedliskowa (Habitatowa). Celem programu jest zachowanie określonych typów siedlisk przyrodniczych oraz gatunków, które uważa się za cenne i zagrożone w skali całej Europy. Wspólne działanie na rzecz zachowania dziedzictwa przyrodniczego Europy w oparciu o jednolite prawo ma na celu optymalizację kosztów i spotęgowanie korzystnych dla środowiska efektów. Jednolite prawo powinno ułatwić współdziałanie wielu instytucji zajmujących się ochroną przyrody stale i tych dla których jest to działanie oboczne. Zadanie i cel rangi europejskiej powinno łatwiej uzyskać powszechną akceptację społeczną, tym bardziej że poszczególne kraje członkowskie są zobowiązane do zachowania na obszarach wchodzących w skład sieci Natura 2000 walorów chronionych w stanie nie pogorszonym, co wcale nie musi wykluczać ich gospodarczego wykorzystania.

Angola (Republika Angoli - República de Angola) – państwo w południowo-zachodniej Afryce nad Oceanem Atlantyckim, członek Unii Afrykańskiej. Sąsiaduje z Demokratyczną Republiką Konga, Namibią, Kongiem oraz Zambią. W przeszłości była kolonią portugalską. Posiada znaczne zasoby surowców naturalnych, w tym ropy naftowej i diamentów.

Pomnik przyrody – termin ten został wprowadzony przez Aleksandra von Humboldta na przełomie XVIII i XIX wieku, co dało początek kierunkowi konserwatorskiemu w ochronie przyrody.

Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang.: United States, United States of America, US, USA) – państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu, Oceanem Atlantyckim od wschodu.

Park Narodowy Fiordland - największy park narodowy spośród 14 parków narodowych Nowej Zelandii, obejmuje obszar 12500 km². Położony na Wyspie Południowej.

Park Narodowy Tsavo jest pierwszym parkiem narodowym, który powstał w Kenii. Międzynarodową sławę osiągnął dzięki występującym tam ogromnym czerwonym słoniom, które są pod całkowitą ochroną.

Chile (Republika Chile – República de Chile) – państwo w Ameryce Południowej, ciągnące się długim pasem na zachodnim wybrzeżu kontynentu nad Oceanem Spokojnym. Stolicą Chile jest Santiago de Chile. Graniczy z Peru, Boliwią i Argentyną. Do Chile należą liczne wyspy przybrzeżne i wyspy na otwartym oceanie (w sumie ok. 3 tys.): Juan Fernández, Wyspa Wielkanocna (najbardziej oddalona od innych wysp i lądów zamieszkana wyspa na świecie), Sala y Gómez, San Ambrosio, San Félix, Chiloé, Campana, Santa Inés, Chonos.