Parlament Kanady - Polski Serwis Naukowy

Wnętrze budynku

Parlament Kanady – najwyższa władza ustawodawcza w Kanadzie.

Struktura Parlamentu Kanady

Parlament, na wzór brytyjski, jest instytucją trójczłonową, w której skład wchodzą:

Korona, reprezentowana przez gubernatora generalnego

Senat

Izba Gmin

Senat

Obecnie w skład Senatu wchodzi 105 senatorów, mianowanych przez gubernatora generalnego zgodnie z sugestiami premiera Kanady i ministrów. Współcześnie uprawnienia Senatu są znikome i ograniczają się do inicjowania ustawy budżetowej. Senat ma także prawo inicjowania wszelkich innych ustaw. Ustawa uchwalona przez Izbę Gmin wchodzi w życie dopiero po zatwierdzeniu przez Senat. Daje to Senatowi teoretyczną możliwość blokowania pracy legislacyjnej, jednak w praktyce opcja ta jest niezwykle rzadko wykorzystywana.

Konstytucja Kanady (ang. Canada Act of 1982 / Constitutional Act of 1982, fr. Loi de 1982 sur Le Canada / Loi constitutionnelle de 1982) – ustawa konstytucyjna uchwalona przez Parlament Kanady 25 marca 1982 i proklamowana przez królową Elżbietę II 17 kwietnia tego samego roku, stanowiąca pełną suwerenność Kanady.

Ustawa o Manitobie – Manitoba Act – ustawa przyjęta przez Parlament Kanady w 1870 i podpisana przez królową Wiktorię 12 maja 1870. Ustawa o Manitobie powoływała do życie nową prowincję Manitobę utworzoną na tzw. Ziemi Ruperta. Ustawa była aktem bezprecedensowym gdyż nigdy przedtem nie tworzono prowincji. Także wydarzenia bezpośrednio poprzedzające uchwalenie ustawy – Rebelia nad Rzeką Czerwoną czynią ją wyjątkowym dokumentem.

Początkowo mandat senatora przyznawany był dożywotnio. Od 1965 r. senator ustępuje po ukończeniu 75 roku życia.

Historycznie Senat, mający za zadanie strzec interesów Korony, posiadał dużo większe uprawnienia legislacyjne, z czasem wraz z dochodzeniem do nowoczesnej demokracji praktycznie wszystkie funkcje Senatu zostały przekazane Izbie Gmin.

Izba Gmin

Izba Gmin składa się z 308 członków (Members of Parliament, w skrócie MP). Członkowie Izby Gmin pochodzą z wyborów powszechnych. Wybierani są w 308 jednomandatowych okręgach wyborczych. Izba Gmin odpowiedzialna jest za cała pracę legislacyjną. Pierwszy Parlament Kanady ukonstytuował się 6 listopada 1867. Obecny, trzydziesty dziewiąty Parlament, ukonstytuował się 3 kwietnia 2006.

Ustawa o ziemiach państwowych w Kanadzie – Dominion Lands Act – ustawa uchwalona przez parlament Kanady w 1872 roku w celu zachęcenia do emigracji i osiedlania się na obszarach rolniczych Terytoriów Północno-Zachodnich Kanady. Ustawa przewidywała przyznawanie nadań ziemskich, działek rolniczych o powierzchni 65 hektarów, dla rodzin i osób indywidualnych, będących w wieku co najmniej 21 lat (później limit obniżono do 19 lat). Jedynym wymaganiem była opłata skarbowa wysokości 10 dolarów. Działka po trzech latach przechodziła na własność gospodarza pod warunkiem, że zagospodarował co najmniej 12 hektarów ziemi rolniczej i zbudował stałe domostwo. W przeciwnym razie tracił prawo własności i zobowiązany był zwrócić działkę. To bardzo liberalne prawo przyczyniło się do bardzo szybkiego zasiedlenia południowych terenów Terytoriów Północno-Zachodnich.

Premier Kanady - osoba stojąca na czele rządu federalnego Kanady. Premierem Kanady zostaje szef partii politycznej, która posiada większość w Izbie Gmin Parlamentu Kanady.

Kadencja Izby Gmin trwa pięć lat. Wybory zarządza aktualnie urzędujący premier w dowolnym momencie przed upływem kadencji.

Nominacje do Senatu

Składy Izby Gmin

Podany skład Izby Gmin po głównych wyborach, mógł ulec zmianie w wyniku wyborów uzupełniających. Wytłuszczeniem wskazano partię rządzącą.

Ważne ustawy parlamentarne

Ustawa o ziemiach państwowych w Kanadzie – 1872

Ustawa o Albercie – 1905

Kanadyjska Karta Praw i Swobód – 1982

Konstytucja Kanady – 1982

Ustawa o Manitobie – 1870

Ustawa o Nowej Fundlandii – 1949

Ustawa o Saskatchewanie – 1905

Ustawa o Jukonie – 1898

Wikimedia Commons ma galerię ilustracji związaną z tematem:
Parlament Kanady

Na mapach: 45°25′28.34″N 75°41′58.32″W / 45.4245389, -75.6995333

Ustawa o Saskatchewanie – akt prawny uchwalony przez Parlament Kanady powołujący prowincję Saskatchewan. The Saskatchewan Act, pełna nazwa An Act to establish and provide for the Government of the Province of Saskatchewan , został zatwierdzony podpisem króla Edwarda VII 20 czerwca 1905 i wszedł w życie 1 sierpnia 1905 r.

Ustawa o Albercie – akt prawny uchwalony przez Parlament Kanady powołujący prowincję Alberta. The Alberta Act, pełna nazwa An Act to establish and provide for the Government of the Province of Alberta, został zatwierdzony podpisem króla Edwarda VII 20 czerwca 1905 i wszedł w życie 1 sierpnia 1905 r.