Partenit - Polski Serwis Naukowy

Na mapach: 44°34′35″N 34°20′23″E / 44.57639, 34.33972

Partenit (ros. Партени́т, ukr. Партені́т) – osiedle typu miejskiego na południowym brzegu Krymu. Administracyjnie podlega ałusztańskiej Radzie Miejskiej.

Osiedle znajduje się w dolinie zamkniętej między morzem i górami. Na zachodzie oddzielone jest przez Ajudah od osiedla Gurzuf.

Dzień Osiedla oraz Dzień św. Jana Gockiego są obchodzone 9 lipca.

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

Ukraiński Kościół Prawosławny Patriarchatu Moskiewskiego (ukr. Українська Православна Церква Московського Патріархату) – kanoniczny Kościół prawosławny, podległy Patriarchatowi Moskiewskiemu, lecz posiadający w jego jurysdykcji status autonomicznego.

Historia

W dolinie partenickiej 100–35 tys. lat temu przebywali neandertalczycy. Świadczą o tym rzeczy znalezione w polu w pobliżu Partenitu. Znaleziska podobne są do noży: mają jeden bok płaski, a drugi obrobiony uderzeniami młotka. W okolicy osiedla został znaleziony także dobrze obrobiony młotek kamienny człowieka epoki brązu.

Język ukraiński (українська мова, ukrajinśka mowa) to język należący do grupy języków wschodniosłowiańskich. Posługuje się nim ponad 47 mln ludzi, głównie na Ukrainie, gdzie ma status języka urzędowego, używany jest również przez Ukraińców w Rosji, Stanach Zjednoczonych, Kanadzie, Mołdawii, Polsce i na Białorusi. Współczesny alfabet ukraiński stanowi odmianę cyrylicy, a obecna ortografia ustalona została zasadniczo na początku XX wieku.

Gurzuf (ukr. Гурзуф, Hurzuf tatarski Gurzuf) – osiedle typu miejskiego, należące do Autonomicznej Republiki Krymu, podlegające pod jałtańską radę miejską.

Starożytna grecka nazwa osiedla pochodzi od greckiego słowa παρθενος, które znaczy „dziewica”. Geograf arabski XII w. Ibn-Idrizi wymieniał Partenit jako Betrabita. W dokumentach genueńskich (Genua posiadała to osiedle w XIV–XV w.) Partenit nazywał się Partamice.

W latach od 1945 do 1991 rok Partenit nosił nazwę Frunzenskoje na cześć M. Frunzego.

Epoka brązu – jedna z epok prehistorii, następująca po epoce kamienia, a poprzedzająca epokę żelaza. Epoka ta ma zróżnicowane ramy czasowe, zależne od terenu występowania. Najwcześniej, na Kaukazie i w obszarze Morza Egejskiego, w III tysiącleciu p.n.e., wykształciły się ośrodki, w których opanowano umiejętność obróbki metali. W Egipcie i na Bliskim Wschodzie (Dżemdet Nasr), za początek epoki brązu przyjmuje się umownie rok 3400 p.n.e., w Europie Południowej 2800 p.n.e., w Polsce 2200 p.n.e. Koniec epoki brązu przypada na lata 1000 – 700 p.n.e., kiedy to na Bliskim Wschodzie zaczęły tworzyć się pierwsze państwa i pojawiło się niewolnictwo, a na większości obszarów Europy rozpoczął się stopniowy rozkład wspólnoty pierwotnej.

Morze Czarne (w starożytności: Pontus Euxinus, co znaczy Morze Gościnne) – jest morzem śródlądowym rozciągającym się pomiędzy Azją Mniejszą na południu, Kaukazem na wschodzie, Niziną Wschodnioeuropejską na północy i Półwyspem Bałkańskim na zachodzie. Wchodzi w skład systemu oceanicznego Oceanu Atlantyckiego.

Podział

Partenit dzieli się na 2 rejony umowne: górny i dolny.

Do rejonu górnego należą ulice: Budownicza, Szosa Frunzeńska, im. Wasylczenki. Największa wśród nich to Szosa Frunzeńska obejmująca 21 domów.

Do rejonu dolnego należą ulice: Zwycięstwa, Słoneczna, Partenicka, Parkowa, zaułek Skalisty. Wśród nich największa to Słoneczna obejmująca 15 domów.

Oba rejony łączą dwie drogi i jedne schody.

Góry Krymskie (ukr. Кримскі Гори, ros. Крымские Горы, Qırım Dağları) – góry znajdujące się na Ukrainie, na południowym wybrzeżu Półwyspu Krymskiego.

Delfinarium – zbiornik wodny przeznaczony dla delfinów, a czasem innych waleni. W szerszym znaczeniu delfinarium nazywany jest cały obiekt, w którym znajduje się zasadniczy zbiornik, jego zaplecze techniczne oraz miejsca przeznaczone dla zwiedzających.

Schody w Partenicie

Ludność

Infrastruktura

W osiedlu funkcjonuje szkoła ogólnokształcąca, szkoła muzyczna, ambulatorium, filia ałusztańskiej dziecięcej szkoły artystycznej, 2 sanatoria i dom wypoczynkowy. Działają także 2 biblioteki. Znane zespoły muzyczne to dziecięca orkiestra kameralna „Wirtuozi Partenitu” oraz zespół harmonistów. Działają wspólnoty Ukraińskiego Kościoła Prawosławnego Patriarchatu Moskiewskiego i baptystów.

Serhij Ołeksijowicz Taruta (ukr. Сергій Олексійович Тарута, ur. 23 lipca 1955 w Wynohradne, w obwodzie donieckim) – ukraiński polityk, biznesmen i działacz sportowy, właściciel i prezes klubu piłkarskiego Metałurh Donieck.

Karasan (ros. Караса́н, ukr. Караса́н) – miejscowość i sanatorium na Południowym Wybrzeżu Krymu, w pobliżu osiedla Partenit. Sanatorium znajduje się w 200 m od plaży morskich, poniżej winnic i szosy M 18. Terytorialnie podlega Ałusztańskiej Radzie Miejskiej.

Cerkiew prawosławna

Na terenie sanatorium „Krym” funkcjonuje delfinarium. W nim żyją 3 dorosłe butlonosy.

Partenit na tle Ajudahu

Zabytki

Zabytki sztuki ogrodowej i parkowej:

Karasan (1. połowa XIX wieka) — obszar 18 ha, 220 gatunków roślin reliktowych;

park domu wypoczynkowego „Ajwazowskie” (własność oligarchy S. Taruty)

Zabytek przyrody — Góra Ajudah

Architektura:

Zagroda Rajewskich (lata 80. XIX wieku — w parku „Karasan”)

minaret meczetu (XVIII–XIX w.)

Archeologia:

Człowiek neandertalski, neandertalczyk (Homo neanderthalensis) – wymarły gatunek hominida z rodzaju Homo, przez niektórych klasyfikowany jako podgatunek Homo sapiens. Żył od ok. 400 000 do ok. 24 500 lat temu.

Krym (ukr. Крим, ros. Крым, Półwysep Krymski) – półwysep na południu Ukrainy, zwany czasem półwyspem Taurydzkim, a w starożytności Chersonezem Taurydzkim bądź Taurydą, połączony jest z lądem tylko wąskim Przesmykiem Perekopskim, pomiędzy Morzem Czarnym i Azowskim, a od Rosji oddzielony Cieśniną Kerczeńską. Długość linii brzegowej 1000 km, powierzchnia 25 700 km².

Osada Partenity (VI–XV w.)

Osiedla, cerkwie, klasztory, budowle obronne na Ajudahu.

Park Domu wypoczynkowego „Ajwazowskie” — Gaj Oliwkowy

Pomniki: Awicenny, św. Jana Gockiego, M. Frunzego, rodaków poległych podczas drugiej wojny światowej.

Partenit

Widok na sanatorium „Krym”

Zobacz też

Ałuszta

Krym

Przypisy

Partenicka rada osiedlowa
Włodzimierz Lebiediński: Dolina partenicka od morza i do gór. Symferopol: SONAT, 1999, s. 27-28. ISBN 966-7347-17-6. (ros.)

Linki zewnętrzne

Przewodnik po Partenicie (ros.)