Partia Centrum - Szwecja - Polski Serwis Naukowy

Partia Centrum (szw. Centerpartiet) – szwedzka partia centrowa, socjalliberalna, skupiająca się na kwestiach środowiska naturalnego, zagadnieniach wsi itd. Dawniej typowa partia agrarna. Opowiada się przeciwko energii nukelarnej i proponuje decentralizację rządów. Jej wyborcy obecnie to głównie mieszkańcy wsi i drobni przedsiębiorcy.

Gazeta – rodzaj wydawnictwa ciągłego, czasopismo ukazujące się częściej niż raz w tygodniu, najczęściej codziennie – w rozumieniu wszystkich dni roboczych.

Liberalizm (z łac. liberalis – wolnościowy, od łac. liber – wolny) – ideologia i kierunek polityczny według którego wolność jest nadrzędną wartością. Liberalizm odwołuje się do indywidualizmu, stawia wyżej prawa jednostki niż znaczenie wspólnoty, głosi nieskrępowaną (aczkolwiek w ramach prawa) działalność poszczególnych obywateli we wszystkich sferach życia zbiorowego.

Historia

Partia Centrum powstała w 1913 roku jako Liga Chłopska (szw. Bondeförbundet). Dziewięć lat później, w 1922 roku, wchłonęła Jordbrukarnas Riksförbund (pol. Narodową Unię Rolników), zachowując przy tym swoją nazwę. Ta została zmieniona dopiero w 1957 roku na funkcjonującą obecnie.

Urbanizacja - proces koncentracji ludności w punktach przestrzeni geograficznej, głównie na obszarach miejskich, określający także wzrost liczby ludności . Urbanizacja oznacza także przestrzenny rozwój miast oraz zmianę .

Nils Olof Thorbjörn Fälldin, (ur. 24 kwietnia 1926 w Vätsby w gminie Härnösand) – szwedzki polityk, były premier Szwecji i lider szwedzkiej Partii Centrum od 1971 do 1982. Kiedy został mianowany premierem w 1976 roku, był pierwszym niesocjaldemokratycznym politykiem na tym stanowisku od czterdziestu lat.

Centerpartiet była najbliższym koalicjantem socjaldemokratów w ich rządach w latach 1936-1945 i 1951-1957, ale potem nastąpiło zbliżenie z partiami centroprawicowymi, które zaczęły tworzyć własne rządy premier 1976-1982 i 1991-1994. Thorbjörn Fälldin, drugi lider tej partii, został wybierany na stanowisko premiera dwukrotnie, w okresach 1976-78 oraz 1979-1982.

Agraryzm to doktryna społeczna i ruch społeczny, głoszące, że podstawą gospodarki jest rolnictwo oparte na samodzielnych gospodarstwach rolnych, i że powinien być mu podporządkowany przemysł.

Riksdag (szw. Sveriges Riksdag) – jednoizbowy parlament królestwa Szwecji. Liczy 349 posłów, wybieranych na czteroletnią kadencję (do 1994 roku, kadencja riksdagu trwała 3 lata).

W roku 2005 Partia Centrum sprzedała swe udziały w spółce Centertidningar AB, zajmującej się wydawaniem kilku gazet, za 1,8 miliarda szwedzkich koron, co uczyniło ją najbogatszą w tamtym okresie partią polityczną na świecie.'

W roku 2006 partia zaczęła zmieniać swe zainteresowania polityczne, dążąc w stronę klasycznego liberalizmu. Zaczęły ją bardziej interesować problemy stref zurbanizowanych.

Wybory

Wybory w roku 2006, pomimo zdobycia jedynie 29 na 349 głosów w Riksdagu, można uznać za sukces Partii Centrum, na tle jej poprzednich wyników w wyborach. Jej poparcie wzrasta powoli od roku 1998, kiedy uzyskali 5,1% głosów. Następne wybory odbyły się w 2002 roku i tam partia zyskała już 6,2% poparcia. Podczas ostatniej elekcji, jej poparcie wzrosło do 7,9% procenta, przekraczając o niemal 1% dane podawane w sondażach. Dzięki temu politycy Centerpartiet stanowią dziś w szwedzkim parlamencie trzecią siłę polityczną, z 29 mandatami.

Język polski (polszczyzna) należy wraz z językiem czeskim, słowackim, pomorskim (kaszubskim), dolnołużyckim, górnołużyckim oraz wymarłym połabskim do grupy języków zachodniosłowiańskich, stanowiących część rodziny języków indoeuropejskich.

Maud Elisabeth Olofsson z domu Olsson (ur. 9 sierpnia 1955 w Arnäsvall) – szwedzka polityk, przewodnicząca Partii Centrum, minister ds. przedsiębiorczości i energii oraz wicepremier (od 2006).

Liderzy partyjni

Gunnar Hedlund (1949–1971)

Thorbjörn Fälldin (1971–1985)

Karin Söder (1985–1987)

Olof Johansson (1987–1998)

Lennart Daléus (1998–2001)

Maud Olofsson (2001–)

Przypisy

W Szwecji nie ma izby wyższej parlamentu.
Så styckas Centertidningar – Reklam & Media – E24.se.
Privata Affärer – Centern blir världens rikaste politiska parti.
↑ Wybory w Szwecji na stronie Temo.se.
↑ Wybory 17 września 2006.