Paryska Karta Nowej Europy - Polski Serwis Naukowy

Paryska Karta Nowej Europy - dokument podpisany podczas konferencji na szczycie państw Konferencji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie, dnia 21 listopada 1990 w Paryżu (podpisany m.in. przez ówczesnego polskiego premiera - Tadeusza Mazowieckiego). Ze względu na moment historyczny w którym odbywał się ten szczyt, Kartę Paryską uważa się za oficjalne zamknięcie okresu konfrontacji oraz otwarcie nowej ery w stosunkach europejskich. Dokument został utworzony w sześciu językach (angielski, francuski, hiszpański, niemiecki, rosyjski i włoski) i składa się z trzech części.

Organizacja Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie, OBWE (ang. Organization for Security and Co-operation in Europe, OSCE) – organizacja międzynarodowa uznawana za organizację regionalną w rozumieniu rozdziału VIII Karty Narodów Zjednoczonych. Jej celem jest zapobieganie powstawaniu konfliktów w Europie. Oprócz państw europejskich jej członkami są także Stany Zjednoczone i Kanada. OBWE powstała 1 stycznia 1995 w wyniku przekształcenia Konferencji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie w organizację.

Organizacja Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie, OBWE (ang. Organization for Security and Co-operation in Europe, OSCE) – organizacja międzynarodowa uznawana za organizację regionalną w rozumieniu rozdziału VIII Karty Narodów Zjednoczonych. Jej celem jest zapobieganie powstawaniu konfliktów w Europie. Oprócz państw europejskich jej członkami są także Stany Zjednoczone i Kanada. OBWE powstała 1 stycznia 1995 w wyniku przekształcenia Konferencji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie w organizację.

Pierwsza część - Nowa Era Demokracji, Pokoju i Jedności

W pierwszej części, zatytułowanej „ Nowa Era Demokracji, Pokoju i Jedności” potwierdzono znaczenie procesu Konferencji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie dla rozwoju pokojowych stosunków europejskich oraz demokratycznej ewolucji ustrojowej państw Europy. W tej części artykułu wskazano również idee, które powinny służyć trwałej demokratyzacji w państwach członkowskich. Są to:

Język Québec oraz Ontario, Nouveau-Brunswick, – ok. 8 mln osób. Ok. 201 milionów używa francuskiego na całym świecie jako języka głównego (oszacowanie z r. 2009 wg Organisation mondiale de la Francophonie) a 72 miliony jako drugiego języka codziennego (w tym krajach Maghrebu). Wiele z tych osób mieszka w krajach, gdzie francuski jest jednym z języków urzędowych bądź powszechnie używanych (54 kraje). Paradoksalnie, w Algierii, Maroku, i Tunezji, gdzie nie ma statusu języka urzędowego jest bardziej rozpowszechniony niż w wielu krajach Czarnej Afryki, gdzie jest jedynym językiem urzędowym i używa go 96 milionów ludzi.

Język hiszpański – język należący do rodziny romańskiej języków indoeuropejskich. Współczesne standardy literackie (z Hiszpanii i Ameryki hiszpańskojęzycznej) wywodzą się ze średniowiecznego języka kastylijskiego. Jeszcze dziś język hiszpański bywa nazywany kastylijskim, dla odróżnienia go od innych języków używanych w Hiszpanii (zob. niżej).

obszerny katalog praw człowieka i system gwarancji ich przestrzegania

rządy prawa

zasada wolnych i demokratycznych wyborów

pluralizm polityczny

niezależne i apolityczne sądownictwo

W tej części wychwalono idee wolności ekonomicznej i ochrony środowiska naturalnego. W Paryskiej Karcie Nowej Europy sygnatariusze kładą nacisk na uściślenie przyjaźni między państwami KBWE, wypracowanie metod zapobiegania konfliktom i pokojowe rozwiązywanie konfliktów i rozbrojenie.

Terroryzm – pojęcie najczęściej definiowane jako użycie siły lub przemocy przeciwko osobom lub własności z pogwałceniem prawa, mające na celu zastraszenie i wymuszenie na danej grupie ludności lub państwie ustępstw w drodze do realizacji określonych celów. Działania terrorystyczne mogą dotyczyć całej populacji, jednak najczęściej są one uderzeniem w jej niewielką część, aby pozostałych obywateli zmusić do odpowiednich zachowań.

Prawo europejskie - termin określający prawo charakterystyczne dla kontynentu europejskiego, powstałe w Europie i wiążące wszystkich uczestników stosunków międzynarodowych w Europie.

Druga część - Wytyczne na przyszłość

W drugiej części wymienione są głównie kierunki współpracy krajów KBWE w przyszłości. W ramach tzw. ludzkiego wymiaru KBWE wskazano głównie na konieczność wspierania rządów prawa, ochronę tożsamości mniejszości narodowych, praw i wolności osobistych i politycznych oraz konieczność istnienia ich efektywnych gwarancji. W tej części Karta określa działania jakie popiera w kwestiach bezpieczeństwa. Są to wysiłki podejmowane na rzecz rozbrojenia oraz rokowania w sprawie środków budowy zaufania i bezpieczeństwa. Potępiono tutaj wszelkie działania zagrażające bezpieczeństwu państwa i demokracji( np działalność wywrotowa czy terrorystyczna). W odniesieniu do współpracy gospodarczej, sygnatariusze Karty, opowiadają się za wolnością gospodarczą, zwiększaniem wymiany handlowej, wspieraniem krajów dążących do utrwalenia gospodarki rynkowej. Jednocześnie wyrazili swoje poparcie dla działań zmierzającemu do skuteczniejszego rozwiązywania problemu bezrobocia. Ponadto w części tej za ważne uznano takie dziedziny, jak ochrona środowiska naturalnego, współdziałanie na rzecz rozwoju kulturowego i duchowego dziedzictwa, ochrona robotników-imigrantów i ich rodzin, współpraca w rejonie Morza Śródziemnego. Zwraca się też uwagę na wkład różnego rodzaju organizacji pozarządowych, religijnych i innych w realizację celów KBWE.
Warszawa (miasto stołeczne Warszawa) (wymowa ?/i) – stolica i największe miasto Polski, położone w środkowo-wschodniej części kraju, na Mazowszu nad Wisłą.

Język niemiecki – język z grupy zachodniej rodziny języków germańskich. W rzeczywistości stanowi on grupę kilku języków zachodniogermańskich, które często są określane jako języki niemieckie; standardowy język niemiecki (Standard Hochdeutsch) oparty jest na Biblii Marcina Lutra, która z kolei opiera się na języku mówionym w Górnej Saksonii i Turyngii.

Trzecia część - Nowe struktury i instytucje procesu KBWE

Postanowiono powołać Radę na szczeblu ministrów spraw zagranicznych( w ramach konsultacji politycznych podejmowane są decyzję na spotkaniach odbywających się przynajmniej raz w roku), Komitet Wysokich Przedstawicieli(organ przygotowujący spotkania Rady i realizujący podejmowane przez nią decyzje). Sekretariat z siedzibą w Pradze(wykonuje zadania administracyjne na rzecz Rady i Komitetu Wysokich Przedstawicieli), Centrum Zapobiegania Konfliktom - siedziba w Wiedniu oraz Biuro Wolnych Wyborów - siedziba w Warszawie (ułatwia wymianę informacji dotyczących wyborów w państwach uczestniczących w KBWE).
Demilitaryzacja – proces, w którym pozbawia się dany teren wojsk oraz budynków i maszyn o charakterze wojennym. Pojęcie to odnosi się także do rozbrajania formacji militarnych i paramilitarnych (także oddziałów partyzanckich), stanowiąc najczęściej element demobilizacji. Niemcy były zdemilitaryzowane po I i II wojnie światowej.

Tadeusz Mazowiecki (ur. 18 kwietnia 1927 w Płocku) – polski publicysta, działacz społeczny i polityk, współtwórca i przewodniczący Unii Demokratycznej i Unii Wolności, ostatni premier PRL i pierwszy premier III Rzeczypospolitej w latach 1989–1990, poseł na Sejm PRL III, IV i V kadencji ("Znak"), poseł na Sejm RP I, II i III kadencji (w latach 1991–2001).

Zobacz też

KBWE

Zimna wojna

1990 w polityce

Prawo europejskie

Bibliografia

Słownik Polityczny, Warszawa 1996

Encyklopedia PWN, Warszawa 2002

Linki zewnętrzne

Oficjalna strona OBWE

Tekst Karty Paryskiej (ang.)