Pasłęka - Polski Serwis Naukowy

Pasłęka (niem. Passarge) – rzeka Pobrzeża Gdańskiego i Pojezierza Mazurskiego.

Ma długość wg różnych publikacji od 169 km do 211 km. Pasłęka uchodzi do Zalewu Wiślanego. Powierzchnia dorzecza Pasłęki obejmuje obszar 2330 km².

Rzeka ma źródła w okolicach Olsztynka pomiędzy miejscowościami Stawiguda i Gryźliny na wysokości 156,6 m n.p.m., mimo to niektóre publikacje podają jako źródło sztuczne jezioro Pasłęk leżące na wysokości ok. 153 m n.p.m..

Płynie przez pojezierza Olsztyńskie, Mrągowskie i Pobrzeże Gdańskie.

Isąg - jezioro znajdujące się na terenie gminy Łukta. Linia brzegowa dobrze rozwinięta, brzegi w większości wysokie (południowe są zalesione). Przez jezioro przepływa rzeka Pasłęka.

Pojezierze Mazurskie (842.8) - część polskich Pojezierzy Wschodniobałtyckich pomiędzy Niziną Staropruską (Górowo Iławeckie, Orneta) i Pojezierzem Iławskim (Iława, Ostróda) na zachodzie, Pojezierzem Litewskim (Augustów, Suwałki) na wschodzie i Niziną Północnomazowiecką (Mława, Płońsk, Ciechanów) na południu.

Rzeka przepływa przez miasto Braniewo.

Średni przepływ Pasłęki przy ujściu wynosi 15,7 m³/s.

Cały bieg rzeki objęty jest rezerwatem przyrody "Ostoja bobrów na rzece Pasłęce".

Pasłęka jest jedną z dwóch głównych rzek Warmii (obok Łyny).

Pasłęka oddziela dwie krainy historyczne: Warmię i Prusy Górne, a w konsekwencji przez kilkaset lat odgraniczała państwo pruskie od włączonej do Polski Warmii.

W 2007 roku przeprowadzono ocenę jakości wód Pasłęki, gdzie w odległości 2,0 km od ujścia oceniono wody rzeki na IV klasę czystości.

Pobrzeże Gdańskie jest położone we wschodniej części Pobrzeży Południowobałtyckich otaczając półkoliście Zatokę Gdańską na południe od linii łączącej przylądek Rozewie na zachodzie z półwyspem Sambijskim na wschodzie.

Zalew Wiślany (ros. Zalew Kaliningradzki) – zalew słonawowodny, zatoka Morza Bałtyckiego o powierzchni 838 km² (w tym w granicach Polski 328 km²), odcięta od Zatoki Gdańskiej przez Mierzeję Wiślaną.

Nazwę Pasłęka wprowadzono urzędowo w 1949 roku, zastępując poprzednią niemiecką nazwę rzeki – Passarge.

Zagospodarowanie

Pasłęka jest żeglowna od ujścia w Nowej Pasłęce do Braniewa poniżej elektrowni. Na rzece zbudowano kilka elektrowni wodnych.

Braniewo moc 0,815 MVA

Pierzchały moc 3,3 MVA, (zbudowana w 1936 r.)

Stygajny (planowana w miejscu niedokończonego przez Niemców jazu)

Kormoran w Łęguckim Młynie

MEW Kasztanowo moc zainstalowana 0,1 MW, po całkowitym zniszczeniu odbudowana i uruchomiona w 1989 r.

Dopływy

Rzeki: Stara Pasłęka, Wałsza p., Giłwa, Jemiołówka, Morąg, Miłakówka .

Rezerwat przyrody Ostoja Bobrów na Rzece Pasłęce położony jest w województwie warmińsko mazurskim i przebiega przez gminy: Stawiguda, Olsztynek, Gietrzwałd, Jonkowo, Świątki Łukta, Lubomino, Miłakowo, Orneta, Godkowo, Płoskonia Wilczęta, Braniewo. W jego skład wchodzą rzeka Pasłęka i jezioro Isąg oraz tereny leśne przyległe do nich a także pasy gruntów przybrzeżnych o szerokości 100 m na gruntach państwowych i 10 m na gruntach prywatnych. Rezerwat utworzono w celu ochrony bobrów.

Nowa Pasłęka – wieś (dawniej wieś rybacka) w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie braniewskim, w gminie Braniewo nad Pasłęką w pobliżu Zalewu Wiślanego.Przy ujściu Pasłęki do Zalewu zlokalizowany jest mały port.

Strugi: Bardynka, Biebrza, Drwęca Warmińska p., Lipówka, Łaźnica p., Młynówka, Młyńska Struga

Kanały: Kanał Rusy, Kanał Skolity, Kanał Energetyczny

Pasłęka przepływa przez jeziora: Wymój, Sarąg, Łęguty, Isąg.

Przypisy

Darmochwał T., Rumiński M. J., 1996. Warmia Mazury, przewodnik. Agencja TD, Białystok
↑ Zbigniew Endler, Monika Koźlik, Jerzy Miałdun. Krajobraz ekologiczny górnego biegu Pasłęki. „Aura”, s. 22-23, 2003 (pol.).
Delegatura WIOŚ w Elblągu: Tabela 14. Ocena jakości wód rzek badanych w 2007 roku (pol.). WIOŚ Olsztyn. [dostęp 2009-11-23].
Rozporządzenie Ministra Administracji Publicznej z dnia 11 lutego 1949 r. (M.P. z 1949 r. Nr 17, poz. 225, s. 3)