Patara - Polski Serwis Naukowy

Pozostałości Patary – w dolnym lewym rogu łuk triumfalny, na tle wzgórza widoczny amfiteatr

Widok na pozostałości Patary ze szczytu amfiteatru

Główna ulica starożytnego miasta

Patara – starożytne miasto portowe w Licji (południowo-zachodnia Anatolia), na przylądku o tej samej nazwie, na południowy wschód od ujścia rzeki Ksantos.

W architekturze łuk triumfalny to budowla w kształcie monumentalnej, wolno stojącej bramy stawiana dla upamiętnienia ważnej osoby lub uczczenia ważnego wydarzenia, zwykle zwycięstwa militarnego. Przejście pod łukiem triumfalnym autora lub autorów zwycięstwa było punktem kulminacyjnym pochodu triumfalnego. Pierwsze łuki triumfalne powstawały w starożytnym Rzymie (zwyczaj przejęto od Etrusków), później ten typ budowli był wznoszony w innych krajach i epokach historycznych.

W starożytności wyrocznią (łac. oraculium, gr. manteion) nazywano miejsce święte, gdzie bogowie, za pośrednictwem kapłanów, przepowiadali przyszłość, wyrażali swoją wolę i udzielali rad w sprawach prywatnych i państwowych.

Według legendy nazwa miasta pochodzi od założyciela Patarosa, syna Apolla. W czasach Ptolemeusza Filadelfosa przez krótki czas miasto nazywało się Arsinoe, na cześć małżonki władcy. W epoce klasycznej i później istniała tu świątynia i wyrocznia Apollina, która sławą w świecie greckim ustępowała tylko wyroczni delfickiej. Miasto było otoczone murami obronnymi z kilkoma wieżami.

Mikołaj z Miry (z Bari), Święty Mikołaj Cudotwórca, scs. Swiatitiel Nikołaj, archijepiskop Mirlikijskij, czudotworec (ur. ok. 270 w Patarze, zm. ok. 345 lub 352) – biskup Miry w dzisiejszej Turcji. Jeden z najbardziej czczonych prawosławnych świętych (nazywany zawsze św. Mikołajem Cudotwórcą), a także uznawany za świętego przez Kościół katolicki.

Anatolia (tureckie Anadolu) – kraina, należąca do Turcji, na półwyspie Azja Mniejsza (którego jest synonimem), leżąca między Morzem Czarnym a Zatoką Aleksandretty.

Ruiny miasta zajmują obecnie znaczny obszar. Wśród dobrze zachowanych zabytków z czasów rzymskich wyróżnia się amfiteatr, zbudowany za panowania Antoninusa Piusa, i łuk triumfalny Mettiusa Modestusa (zarządcy Licji) z 100 n.e.. Termy zostały wybudowane przez Wespazjana, jak głosi inskrypcja na nich umieszczona.

Termy – łaźnie rzymskie, to kompleks obiektów ulokowanych na rozległym terenie, dostępnych dla wszystkich o określonych godzinach. Przy wejściu do term, w westybulu casparius przyjmował od wchodzących pieniądze, kosztowności do depozytu. W skład pomieszczeń wchodziły:

Antoninus Pius (ur. 19 września 86, zm. 7 marca 161) inaczej Caesar Titus Aelius Hadrianus Antoninus Augustus Pius, przed adopcją Titus Aurelius Fulvius Boionius Arrius Antoninus – cesarz rzymski w latach 138-161. Urodził się w Lanuvinium jako syn Aureliusa Fulvusa i Arrii Fadilli.

Patara była miejscem urodzenia (ok. 270 n.e.) świętego Mikołaja, biskupa Myry (obecnej Demre).

Linki zewnętrzne

Patara - zdjęcia zabytków i opisy (ang.)

Bibliografia

Piszczek Z. (red.), Mała encyklopedia kultury antycznej, PWN, Warszawa 1983, s. , ISBN 83-01-03529-3.

Praca zbiorowa, Encyklopedia sztuki starożytnej, WaiF i Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1998, s. , ISBN 83-01-12466-0 (PWN), ISBN 83-221-0684-X (WaiF).

(ang.) Smith W., Dictionary of Greek and Roman Geography, London 1857, s. 555-556.

Zalewski W. ks. SDB, Święci na każdy dzień, Wydawnictwo Salezjańskie, Warszawa 2002, s.777, ISBN 83-86655-19-4.