Patogeny roślin - Polski Serwis Naukowy

Czynnik chorobotwórczy roślin, patogen roślin, fitopatogen - czynnik wywołujący określoną chorobę, czyli reakcję rośliny na dany czynnik (objaw chorobowy).

Bakterie (łac. Bacteriae, od gr. bakterion – "pałeczka") – grupa mikroorganizmów, stanowiących osobne królestwo. Są to jednokomórkowce lub zespoły komórek o budowie prokariotycznej. Badaniem bakterii zajmuje się bakteriologia, gałąź mikrobiologii.

Rośliny pasożytnicze, parazytofity – rośliny korzystające z wody i soli mineralnych oraz substancji organicznych wytworzonych przez inne organizmy, które stają się ich żywicielami. Stanowią nieliczną procentowo grupę gatunków, ogromna bowiem większość roślin to gatunki samożywne.

U roślin wyróżnia się następujące czynniki chorobotwórcze:

Fitoplazmy, dawniej znane jako organizmy mikoplazmopodobne (OMP) – bakterie, bez ściany komórkowej, jądra ani mitochondriów, posiadające materiał genetyczny w postaci nici DNA. Są pasożytami roślin (atakują łyko) oraz niektórych owadów. U roślin powodują choroby zwane żółtaczkami, których objawami są ogólna chloroza, zastój wzrostu, pogrubienie organów lub ich karłowatość, wytwarzanie licznych pędów bocznych (tzw. czarcie miotły), sterylność kwiatów. Fitoplazmy są wielopostaciowe (pleomorficzne) tzn. o rożnych kształtach. Rozmnażają się przez pączkowanie lub przewężenie. Występują głównie w tropikalnej i subtropikalnej strefie klimatycznej.

Grzyby (Fungi T. L. Jahn & F. F. Jahn ex R. T. Moore) - królestwo należące do domeny jądrowców (Eucaryota). Dawniej, w zależności od ujęcia systematycznego takson ten miał rangę podkrólestwa (Fungi R.T. Moore, 1971), podtypu, (Fungi Engl. 1889) i klasy (Fungi Bartling, 1830).

nieinfekcyjne - choroba objawia się na dużym obszarze np. na terenie całej uprawy. Możemy wtedy łatwo i szybko doprowadzić do usunięcia choroby.

atmosferyczne: opady, niska i wysoka temperatura, niedostatek światła, wilgotność powietrza, zanieczyszczenie środowiska.

glebowe: niedobór i nadmiar składników pokarmowych (N, K, P, B), zasolenie gleby, odczyn gleby, nadmiar i brak wody, struktura gleby.

infekcyjne - choroba objawia się występowaniem tzw. placów (wśród zdrowych roślin znajdują się obszary z chorymi roślinami). Choroby wywołane czynnikami infekcyjnymi trudno się usuwa i rzadko się one cofają.

pasożytnicze rośliny nasienne

pasożyty obligaotryjne

pasożyty fakultatwyne

bezwzględne saprofity – żyją na martwej tkance, nie pobierają pokarmu z żywej komórki roślinnej. Powlekają nalotem liście utrudniając prawidłowe funkcjonowanie rośliny, np. Alternaria.