Patriotyczna Unia Kurdystanu - Polski Serwis Naukowy

Patriotyczna Unia Kurdystanu, PUK (kurd. Yaketi Nishtimani Kurdistan) - ugrupowanie polityczne założone w Kurdystanie irackim przez Dżalala Talabaniego w czerwcu 1975 roku.

Początkowo była partią inteligencką, 13 spośród 15 jej założycieli było naukowcami lub nauczycielami akademickimi. Rozszerzała swoją bazę społeczną od początku lat 80.. W ciągu swojego istnienia przeszła ewolucję od programu typowo lewicowego w stronę socjaldemokracji i centrum. Ma status obserwatora w Międzynarodówce Socjalistycznej.

Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang.: United States, United States of America, US, USA) – państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu, Oceanem Atlantyckim od wschodu.

Demokratyczna Partia Kurdystanu, KDP - ugrupowanie polityczne założone w Kurdystanie irackim w 1946 roku przez Mustafę Barzaniego i związane z jego wpływowym klanem. Obecnie partii przewodzi syn Mustafy, Masud Barzani.

Jego główna strefa wpływów rozciąga się w południowo-wschodniej, leżącej przy granicy z Iranem części Kurdystanu irackiego. W 1992 roku w wolnych wyborach do 102-miejscowego kurdyjskiego Zgromadzenia Narodowego uzyskała 50 mandatów.

Rywalizuje z Demokratyczną Partią Kurdystanu Masuda Barzaniego. W 1995 roku w wyzwolonej spod panowania Saddama Husajna północnej części Iraku doszło do bratobójczych walk pomiędzy oboma stronnictwami, które starała się wykorzystać armia iracka i wojska państw ościennych, które wkroczyły do Kurdystanu irackiego. Walki zakończyła dopiero interwencja rozjemcza oddziałów krajów zachodnich (Francja, Wielka Brytania, USA). Pogodzenie obu stronnictw kurdyjskich pozwoliło na praktycznie niezależnej strefy zarządzanej przez samych Kurdów w północnym Iraku.

Kurdowie – lud pochodzenia indoeuropejskiego, zamieszkujący przede wszystkim krainę zwaną Kurdystanem podzieloną pomiędzy Turcję, Irak, Iran i Syrię. Odosobnione enklawy Kurdów żyją także w tureckiej Anatolii, wschodnim Iranie (tzw. enklawa chorezmijska), w korytarzu oddzielającym Armenię od okręgu Górnego Karabachu (tzw. Czerwony Kurdystan) oraz Afganistanie. Spora diaspora kurdyjska rozsiana jest po świecie, większe skupiska znajdują się w Niemczech, Francji, Szwecji i Izraelu. Błędnie uważani są za największy naród bez własnej państwowości. Są inne większe narody bez własnych państw, jak choćby Tamilowie w Indiach i na Sri Lance. Kurdowie są jednak największym tak aktywnie działającym na rzecz separacji narodem.

Kurdystan – górzysta kraina w południowo-zachodniej Azji zamieszkana przez Kurdów. Terytorium Kurdystanu jest podzielone między następujące państwa:

W 2005 roku po drugiej wojnie w Zatoce Perskiej powstała koalicja wyborcza o nazwie Demokratyczno-Patriotyczny Alians Kurdystanu, która odniósła przygniatające zwycięstwo (90 proc. głosów) w lokalnych wyborach do Zgromadzenia Kurdyjskiego w 2005 oraz zdobyła 75 miejsc w irackim Zgromadzeniu Narodowym w zbojkotowanych przez sunnitów wyborach w tym samym roku.

Socjaldemokracja – lewicowy ruch społeczny wywodzący się z ruchu robotniczego, który za główny cel stawia sobie budowę ustroju i społeczeństwa socjalistycznego drogą demokratycznych reform (reformizm).

Język kurdyjski należy do rodziny języków indoeuropejskich. Językiem tym posługują się Kurdowie na obszarach wschodniej Turcji, północnego i północno-wschodniego Iraku i Syrii, a także w Iranie na Kaukazie i Armenii (zob. też Kurdystan). Ocenia się, że jest on językiem ojczystym ok. 22 mln osób.

W podporządkowanych Unii oddziałach milicji służy ok. 50 tys. peszmergów, drugie tyle rezerwistów ich uzupełnia.

Zobacz

Dżalal Talabani

Kurdowie

Kurdystan

Demokratyczna Partia Kurdystanu

Linki zewnętrzne

Oficjalna strona partii