Paul-Henri Spaak - Polski Serwis Naukowy

Paul-Henri Spaak

Paul-Henri Spaak posłuchaj , (ur. 25 stycznia 1899 w Schaarbeek, zm. 31 lipca 1972 w Braine-l'Alleud), belgijski polityk socjalistyczny.

Biografia

Okres do II wojny

Ukończył prawo na Uniwersytecie w Brukseli i w 1920 został członkiem socjalistycznej Belgijskiej Partii Pracy. W 1932 został wybrany deputowanym do parlamentu. W 1935 został po raz pierwszy ministrem transportu w rządzie premiera Paula Van Zeelanda. Od lutego 1936 do maja 1938 sprawował funkcję ministra spraw zagranicznych w drugim gabinecie premiera Van Zeelanda. 15 maja 1938 został mianowany premierem Belgii. Funkcję sprawował do 20 lutego 1939. W czasie drugiej wojny światowej w latach 1939-1945 był ministrem spraw zagranicznych w rządzie Huberta Pierlota.

Wspólnota Europejska (WE; fr. Communauté Européenne - CE, ang. European Community - EC) - istniejąca do 30 listopada 2009 r. organizacja międzynarodowa będąca podstawą współpracy w ramach Unii Europejskiej. Do 1 listopada 1993 r. nosiła nazwę Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej (EWG).

Plan Spaaka – inicjatywa podjęta w 1952 przez Zgromadzenie Parlamentarne EWWiS pod kierownictwem Paula-Henriego Spaaka zakładająca powołanie nowego europejskiego ugrupowania integracyjnego, mającego zastąpić EWO i EWWiS - Europejskiej Wspólnoty Politycznej. Projekt statutu tej organizacji zakładał funkcjonowanie wspólnoty w oparciu o bikameralny parlament (Izba Narodów i Senat), Europejską Radę Wykonawczą, Radę Ministrów Państw Członkowskich, Trybunał Sprawiedliwości oraz Radę Gospodarczą i Społeczną. Jej zadaniem byłaby koordynacja polityki zagranicznej oraz utworzenie wspólnego rynku. W związku z odrzuceniem projektu EWO przez francuskie Zgromadzenie Narodowe koncepcja EWP poniosła fiasko.

Stanowiska ministerialne po wojnie

luty 1945 - styczeń 1946: Minister spraw zagranicznych w drugim rządzie koalicyjnym premiera Achille'a Van Ackera

13-31 marca 1946: Premier i minister spraw zagranicznych w najkrótszym rządzie w historii Belgii

marzec - sierpień 1946: Minister spraw zagranicznych w trzecim rządzie koalicyjnym premiera Achille'a Van Ackera

sierpień 1946 - marzec 1947: Minister spraw zagranicznych w rządzie koalicyjnym premiera Camille'a Huysmansa

marzec 1947 - sierpień 1949: Po raz drugi premier i minister spraw zagranicznych

kwiecień 1954 - czerwiec 1958: Minister spraw zagranicznych w czwartym rządzie koalicyjnym premiera Achille'a Van Ackera

kwiecień 1961 - lipiec 1965: Minister spraw zagranicznych w rządzie koalicyjnym premiera Theo Lefèvre'a

lipiec 1965 - marzec 1966: Minister spraw zagranicznych w rządzie koalicyjnym premiera Pierre'a Harmela

Po wojnie

Przed okresem drugiej wojny światowej był adwokatem "polityki niepodległościowej" Belgii. W czasie uchodźstwa w Londynie, starał się stworzyć współpracę regionalną między Holandią, Luksemburgiem a Belgią. W sierpniu 1946 został wybrany na pierwszym posiedzeniu przewodniczącym Rady Europy. Od 1952 do 1953 był przewodniczącym Zgromadzenia Ogólnego Europejskiej Wspólnoty Węgla i Stali. W tym czasie stworzył i przedstawił koncepcję powołania EWP.

Hastings Lionel Ismay, 1. baron Ismay KG, GCB, CH, DSO (ur. 21 czerwca 1887, zm. 17 grudnia 1965), potocznie znany jako "Pug" Ismay - brytyjski wojskowy, dyplomata i malarz. Twórca powiedzenia, że NATO powstało by "Rosjan trzymać z dala, Amerykanów jak najbliżej a Niemców pod kontrolą (Keeping Russians out, the Americans in and the Germans down)"

Holandia (nid. Nederland) – europejska część Królestwa Niderlandów (nid. Koninkrijk der Nederlanden), tworzonego także przez Arubę i Antyle Holenderskie. Holandia jest członkiem Unii Europejskiej (UE), Unii Zachodnioeuropejskiej (UZE), ONZ oraz NATO. Holandia jest monarchią konstytucyjną położoną w zachodniej części Europy nad Morzem Północnym, które oblewa ją od północy i zachodu. Graniczy na południu z Belgią oraz na wschodzie z Niemcami. Obecne granice wytyczono w roku 1839.

Raport Spaaka

W 1955 w czasie konferencji przywódców europejskich w Mesynie, został mianowany przewodniczącym roboczej komisji, mającej opracować raport dotyczący stworzenia podstaw wspólnego rynku europejskiego. Raport komisji, nazwany od jego nazwiska "Raportem Spaaka", został podpisany 25 marca 1957 jako Traktaty Rzymskie Wspólnoty Europejskiej. Pozycja, jaką stworzył sobie Spaak w początkowych stadiach Wspólnoty Europejskiej, pozwala wpisać go w poczet ojców-założycieli Unii Europejskiej.

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

Poniżej przedstawiono listę premierów Belgii. Co prawda urząd premiera istniał w Belgii od początku niepodległości, jednak do 1918 roku obradom Rady Ministrów zazwyczaj przewodniczył król Belgów - urząd premiera we współczesnym tego słowa znaczeniu powstał po I wojnie światowej.

Sojusz Północnoatlantycki

Spaak zdobył międzynarodowe uznanie, kiedy w 1945 został wybrany na przewodniczącego 1. sesji Zgromadzenia Ogólnego Organizacji Narodów Zjednoczonych. Podczas 3. sesji ONZ w Paryżu apostrofował delegację Związku Radzieckiego słynnymi słowami: Messieurs, nous avons peur de vous ("Panowie, my się was boimy"). W 1956 został wybrany na następcę Lorda Ismaya na stanowisku sekretarza generalnego Sojuszu Północnoatlantyckiego. Sprawował tę funkcję od 1957 do 1963, zastąpił go Dirk Stikker.

Belgia, Królestwo Belgii (Koninkrijk België, Royaume de Belgique, Königreich Belgien) – państwo federacyjne w zachodniej Europie w południowych Niderlandach. Belgia jest członkiem Unii Europejskiej (UE), Unii Zachodnioeuropejskiej (UZE), ONZ oraz NATO.

Dirk Uipko Stikker (5 lutego 1897 w Winschoten - 23 grudnia 1979 w Wassenaar) był holenderskim bankierem, przemysłowcem, politykiem i dyplomatą. Ukończył prawo na Uniwersytecie w Groningen. Po nauce rozpoczął karierę w sektorze finansowym. W latach 1935-1948 był dyrektorem browaru Heineken. W 1945 r. pomagał organizować holenderskie związki zawodowe.

Życie prywatne

Wycofał się z polityki w 1966. Był członkiem Belgijskiej Akademii Królewskiej Literatury i Języka Francuskiego. W 1969 wydał swoje wspomnienia zatytułowane Combats inachevés ("Niedokończona walka" w 2 tomach). Zmarł w wieku 73 lat w swoim domu w Braine-l'Alleud blisko Brukseli.

Europa – część świata (określana zwykle tradycyjnym, acz nieścisłym mianem kontynentu), leżąca na półkuli północnej, na pograniczu półkuli wschodniej i zachodniej, stanowiąca wraz z Azją kontynent Eurazję.

Europejska Wspólnota Polityczna EWP - organizacja międzynarodowa mająca powstać równolegle do Europejskiej Wspólnoty Obronnej (EWO); wobec odrzucenia przez francuskie Zgromadzenie Narodowe traktatu o EWO, do powstania EWP nie doszło.

Przypisy

Paweł J. Borkowski: Od Wspólnot do Unii Europejskiej. W: Witold M. Góralski: Unia Europejska. Tom II. Geneza - System - Prawo. Wolters Kluwer Polska Sp. z o.o., 2007, s. 50. ISBN 978-83-7526-805-8.