Paul Arndt - duchowny ewangelicko-reformowany

Paul Rudolf Otto Arndt (ur. 13 lipca 1868 r. w Gdańsku, zm. 23 marca 1955 r. w Wittenberdze) - niemiecki duchowny ewangelicko-reformowany, historyk Kościoła.

Elbląg (niem. Elbing, prus. Elbings) – miasto w województwie warmińsko-mazurskim, powiat grodzki Elbląg, stolica powiatu ziemskiego elbląskiego. Jedno z najstarszych polskich miast (rok założenia 1237, prawa miejskie 1246), a najstarsze w województwie.

Superintendent - (łac. superintendentus – ‘nadzorca’) – duchowny protestancki sprawujący władzę nadzorczą w stosunku do pastorów określonego obszaru – superintendentury. Ze względu na rangę i obowiązki oraz ze względu na wielkość podlegającego mu terytorium tytuł superintendenta stanowi odpowiednik tytułu rzymskokatolickiego biskupa diecezjalnego lub dziekana, kierującego dekanatem.

Urodził się w rodzinie kupca Ottona Arndta z reformowanej parafii św. Piotra. Ukończył gimnazjum realne św. Piotra w 1889 r., a w 1890 r. zdał maturę uzupełniająca w Królewskim Gimnazjum w Gdańsku. Studia teologiczne odbył na uniwersytetach w Berlinie, Marburgu i w Gryfii. W 1895 r. zdał przed gdańskim konsystorzem I egzamin, a w 1896 r. II egzamin teologiczny, po czym do jesieni 1897 pracował jako nauczyciel domowy, a następnie jako wikariusz superintendenta Boehmera w Kwidzynie. Ordynowany na duchownego 6 listopada 1898 r. przez superintendenta Platha w Kartuzach. W latach 1898-1899 był administratorem w Szymbarku pow. Kartuzy. Wybrany 23 maja 1899 r. i wprowadzony w urząd 27 sierpnia, był pierwszym po 100 latach przerwy stałym pastorem parafii reformowanej w Toruniu. Przyczynił się do konsolidacji parafii i wraz z kolegium kościelnym wzniósł nowy kościół w centrum miasta (1902-1904). Od 27 lipca 1919 był pastorem zboru reformowanego w Tylży. Jako emeryt 1 października 1936 r. zamieszkał w Elblągu. W 1945 r. osiadł w Wittenberdze. Opublikował prace dotyczące historii kalwinizmu w Toruniu, których ustalenia wciąż pozostają aktualne.

Szymbark (dodatkowa nazwa w j. kaszub. Szimbark) – wieś w północnej Polsce w województwie pomorskim, w powiecie kartuskim, w gminie Stężyca. Położona na Kaszubach, na obszarze Kaszubskiego Parku Krajobrazowego, w Szwajcarii Kaszubskiej, u podnóża wzgórza Wieżycy, w paśmie Wzgórz Szymbarskich.

Pastor (łac. pastor – pasterz) – w Kościołach protestanckich to duchowny, który pełni obowiązki duszpasterskie w zborze. Mianowany jest bądź przez organy centralne danego Kościoła (np. synod, generalną konferencję), bądź jest powoływany przez kongregację wiernych przez demokratyczny wybór.

Prace publikowane

Paul Arndt, Geschichte der evangelisch-reformierten Gemeinde in Thorn. Festschrift zur Einweihung der neuen Kirche am 18. Februar 1904, Thorn, 1904

Paul Arndt, Die reformierten Geistlichen im Stadt- und Landkreis Thorn 1586-1921, "Mitteilungen des Coppernicus-Vereins für Wissenschaft und Kunst zu Thorn", H. 47, 1939

Paul Arndt, Artomius Peter; Chodowiecki Johann Serenius, [w:] Altpreussische Biographie, Bd. 1, Königsberg 1941

Bibliografia

Arnold Golon, Harald Kruska, Evangelische Pfarrer in Thorn 1880-1945, [w:] Thorn. Königin der Weichsel 1231-1981, hrsg. von Bernhart Jähnig und Peter Letkemann, Göttingen, Vandenhoeck und Ruprecht, 1981, ISBN 3-525-85926-0 ("Beiträge zur Geschichte Westpreussens", ISSN 0341-9436, Nr. 7, 1981)

Jerzy Domasłowski, Kościół św. Szczepana w Toruniu 1904-2004, sł. wstępnym opatrzył Jerzy Molin, Toruń, Wydaw. Via, 2004, ISBN 83-88273-32-9

Linki zewnętrzne

Kościół reformowany w Tylży (de)

Mitteilungen des Coppernicus-Vereins für Wissenschaft und Kunst zu Thorn