Paul Hermann Müller - Polski Serwis Naukowy

Paul Hermann Müller (ur. 12 stycznia 1899 w Olten w kantonie Solura, zm. 12 października 1965 w Bazylei) – szwajcarski chemik. Zdobywca Nagrody Nobla w dziedzinie medycyny i fizjologii w 1948 roku za odkrycie nadzwyczajnych właściwości DDT.

Po uzyskaniu tytułu doktora pracował dla J.R. Geigy A.G. w Bazylei, gdzie dokonał swojego najważniejszego odkrycia.

W 1935 roku rozpoczął opracowywanie środka owadobójczego, który zwalczałby większość szkodliwych owadów będąc neutralnym dla środowiska. W założeniach środek ten miał być tani w produkcji oraz chemicznie stabilny.

Szwajcaria, Konfederacja Szwajcarska (Confoederatio Helvetica, Schweiz, Schweizerische Eidgenossenschaft) – państwo federacyjne w Europie Zachodniej. Jest jednym z niewielu państw, w których obowiązuje demokracja bezpośrednia. Szwajcaria od kongresu wiedeńskiego w 1815 roku jest państwem neutralnym. Do Organizacji Narodów Zjednoczonych przystąpiła dopiero 10 września 2002 po przegłosowaniu tej decyzji w referendum minimalną większością 52% głosów.

Dichlorodifenylotrichloroetan (DDT, Azotox) – organiczny związek chemiczny z grupy chlorowanych węglowodorów. Stosowany jako środek owadobójczy. Syntezę DDT przeprowadził po raz pierwszy w 1874 austriacki chemik Othmar Zeidler. Właściwości owadobójcze tego związku odkrył Szwajcar Paul Müller, za co otrzymał Nagrodę Nobla w 1948 r.

Jesienią 1939 roku po czterech latach badań Müller zsyntetyzował DDT, który został już odkryty przez austriackiego chemika w 1873, ale nie znalazł żadnego praktycznego zastosowania.

W 1939 roku przeprowadzono pierwsze testy z użyciem DDT na owadach, które potwierdziły nadzwyczajną skuteczność tego środka. DDT znalazł zastosowanie nie tylko w rolnictwie, ale także w innych dziedzinach gospodarki. W 1969 roku użyto około 450 000 ton tego środka.

DDT przyczynił się także do zatrzymania epidemii tyfusu plamistego.

Owady, insekty (Insecta) – gromada stawonogów. Najliczniejsza grupa zwierząt. Szacunkowa liczba gatunków owadów wynosi około 1 miliona. Są to zwierzęta wszystkich środowisk lądowych, wtórnie przystosowały się też do środowiska wodnego. Były pierwszymi zwierzętami, które posiadły umiejętność aktywnego lotu. Rozmiary ciała owadów wahają się od 0,25 mm do ponad 350 mm. W Polsce do najliczniej reprezentowanych rzędów owadów należą motyle, chrząszcze, błonkówki i muchówki. Owady mają olbrzymie znaczenie w przyrodzie, są wśród nich owady zarówno pożyteczne, jak i szkodniki, komensale i pasożyty. Nauka zajmująca się owadami to entomologia.

W 1940 uzyskał szwajcarski patent na dichlorodifenylotrichloroetan (w skrócie zwany DDT). Podobne patenty uzyskał w Stanach Zjednoczonych w 1942 roku oraz w Australii w 1943 roku.

W 1948 roku otrzymał nagrodę Nobla „za odkrycie wysokiej skuteczności DDT w zwalczaniu wielu stawonogów”.

Szybko jednak okazało się, że stabilność DDT okazała się przekleństwem tego pestycydu. Jego trwałość powodowała kumulację substancji w organizmach żywych. Podążając wraz z kolejnymi ogniwami łańcucha pokarmowego DDT dotarło także do organizmu człowieka, co mogło powodować zgon w wyniku zatrucia. Müller jako odkrywca DDT przyczynił się do śmierci wielu ludzi. Nie można jednak oceniać go negatywnie, gdyż także uratował życie milionom innych osób.

W 1962 roku Rachel Carson opublikowała książkę „Silent Spring” krytykującą używanie DDT. Pokazuje, że DDT jest odpowiedzialny za niszczenie łańcuchów pokarmowych w ekosystemach.

Źródło

The Nobel Prize in Physiology or Medicine 1948 Paul Müller. Nobelprize.org. [dostęp 2011-06-04].