Paul Scheerbart - Polski Serwis Naukowy

Paul Scheerbarth na fotografii Wilhelma Fechnera, 1897

Paul Karl Wilhelm Scheerbart (ur. 8 stycznia 1863 w Gdańsku, zm. 15 października 1915 w Berlinie) był niemieckim pisarzem i rysownikiem. Publikował również pod pseudonimem Kuno Küfer. Jednym z jego najbardziej znanych utworów jest Glasarchitektur (1914).

Bruno Julius Florian Taut (ur 4 maja 1880 w Królewcu, zm 24 grudnia 1938 w Stambule) - niemiecki architekt i urbanista modernistyczny, znany przede wszystkim jako autor osiedli Berlin-Britz (tzw. Osiedle Podkowa) i Berlin-Zehlendorf (Chata wuja Toma).

Ekspresjonizm – w architekturze jest to kierunek pośredni między architekturą secesji a modernizmu, zapoczątkowany w Niemczech, rozwijający się w latach 1923-1935 w Europie, mający też swój odpowiednik w Stanach Zjednoczonych, gdzie bywa zazwyczaj określany jako Art Deco.

Był związany z architekturą ekspresjonistyczną i Brunonem Tautem. Ułożył wierszowane aforyzmy o szkle na wystawę Werkbund Exhibition (1914). Paul Scheerbart studiował filozofię i historię sztuki od 1885 roku. W 1887 działał jako poeta w Berlinie i pracował nad wynalezieniem perpetuum mobile. W 1892 był jednym z założycieli Verlag deutscher Phantasten (Wydawnictwo Niemieckich Marzycieli).

Gdańsk, (, , jid. דאַנץ – danc) – miasto portowe w Polsce nad Morzem Bałtyckim, położone u ujścia Motławy do Wisły nad Zatoką Gdańską. Wraz z Gdynią i Sopotem tworzy Trójmiasto. Centrum kulturalne, naukowe i gospodarcze oraz węzeł komunikacyjny północnej Polski, stolica województwa pomorskiego oraz archidiecezji gdańskiej.

Język niemiecki – język z grupy zachodniej rodziny języków germańskich. W rzeczywistości stanowi on grupę kilku języków zachodniogermańskich, które często są określane jako języki niemieckie; standardowy język niemiecki (Standard Hochdeutsch) oparty jest na Biblii Marcina Lutra, która z kolei opiera się na języku mówionym w Górnej Saksonii i Turyngii.

W tym czasie Scheerbart był w trudnej sytuacji finansowej. Po ogłoszeniu drukiem kilku różnych publikacji wydał swoją pierwszą powieść, Die große Revolution nakładem Insel-Verlag. Ernst Rowohlt opublikował zbiór poezji Scheerbarta Katerpoesie i został jego przyjacielem.

Fantastyczne eseje Scheerbarta o szklanej architekturze zainspirowały architektów, w tym Brunona Tauta. Wśród jego berlińskich znajomych był Erich Mühsam, który poświęcił Scheerbartowi rozdział w swojej biografii Unpolitische Erinnerungen. Scheerbart przyjaźnił się też z Richardem Dehmelem. Miał duży wpływ na Waltera Benjamina, którzy przywołał jego pomysły w swoim projekcie Pasaże.

Twórczość

1889 Das Paradies. Die Heimat der Kunst

1893 Ja... was... möchten wir nicht Alles!

1897 Ich liebe Dich!

1897 Tarub, Bagdads berühmte Köchin

1897 Der Tod der Barmekiden

1898 Na prost!

1900 Die wilde Jagd

1901 Rakkóx der Billionär

1901 Die Seeschlange

1902 Die große Revolution

1902 Immer mutig!

1902 Liwûna und Kaidôh

1902 Weltglanz

1903 Kometentanz

1903 Der Aufgang zur Sonne

1904 Der Kaiser von Utopia

1904 Machtspäße

1904 Revolutionäre Theater-Bibliothek

1906 Münchhausen und Clarissa

1909 Die Entwicklung des Luftmilitarismus und die Auflösung der europäischen Land-Heere, Festungen und Seeflotten

1909 Kater-Poesie

1910 Das Perpetuum mobile

1912 Das große Licht

1912 Flora Mohr

1913 Lesabéndio

1914 Das graue Tuch und zehn Prozent Weiß

1914 Glasarchitektur

1921 Von Zimmer zu Zimmer

Linki zewnętrzne

Paul Carl Wilhelm Scheerbart na Zeno.org (niem.)

Teksty Paula Scheerbarta na stronie Projekt Gutenberg (niem.)