Paulini - Polski Serwis Naukowy

Zakonnik w habicie paulińskim

Plakat informacyjny o zakonie

Zakon Świętego Pawła Pierwszego Pustelnika, potocznie paulini (łac. Ordo Sancti Pauli Primi Eremitae, stosowany skrót: OSPPE) – zakon założony w roku 1250 na Węgrzech przez bł. Euzebiusza z Ostrzyhomia. Nazwa zakonu wywodzi się od św. Pawła z Teb, pierwszego uznanego przez Kościół katolicki pustelnika. 13 grudnia 1308 kardynał Gentilis, legat papieża Klemensa V, nadał zakonowi w imieniu Stolicy Apostolskiej regułę św. Augustyna, a rok później zatwierdził pierwsze zakonne konstytucje.

Telefon (z gr. tele – daleko oraz phone – głos) – urządzenie stanowiące zakończenie łącza telefonicznego; gł. części a.t.: mikrotelefon, w którym zachodzi przetwarzanie dźwięków mowy na sygnał elektryczny (w mikrofonie) lub operacja odwrotna (w słuchawce), tarcza numerowa lub klawiatura, wytwarzające impulsy wybiórcze, oraz przetwornik sygnału elektrycznego na sygnał (optyczny lub akustyczny) przywołujący abonenta.

Śluby zakonne, profesja zakonna – w Kościele katolickim są zobowiązaniem członka danej wspólnoty do przestrzegania rad ewangelicznych: czystości, ubóstwa i posłuszeństwa (wobec przełożonych zakonnych oraz papieża).

Celem zakonu jest kontemplacja, modlitwa, pokuta, upowszechnianie kultu maryjnego oraz sprawowanie Sakramentu Pokuty i Pojednania. Zawołanie zakonu brzmi: "Solus Cum Deo Solo" (pol.: "Sam na sam z Bogiem")

Zakon składa się w większości z polskich braci i ojców zakonnych, którzy są obecni we wszystkich prowincjach paulińskich na świecie. Zarząd generalny paulinów znajduje w Polsce przy ul. o. Augustyna Kordeckiego 2 w Częstochowie.

Zarząd Generalny (Definitorium)

Kapituła Generalna Wyborcza w dniu 25 i 26 lutego 2008 roku dokonała następujących wyborów:

Dogmat o Niepokalanym Poczęciu Najświętszej Maryi Panny (łac. Immaculata Conceptio Beatae Virginis Mariae) – dogmat Kościoła katolickiego głoszący, iż Najświętsza Maryja Panna (tj. Maria z Nazaretu, Matka Jezusa) od chwili swego poczęcia została zachowana nietkniętą od wszelkiej zmazy grzechu pierworodnego. Innymi słowy, chociaż została poczęta na skutek tradycyjnego zbliżenia męża (św. Joachima) i żony (św. Anny) - w sposób cudowny (w łasce uświęcającej) została uchroniona od jakichkolwiek moralnych skutków upadku Adama i Ewy. Dogmat Niepokalanego Poczęcia precyzuje świętość Maryi w stosunku do grzechu pierwszych rodziców.

Brdów (lit. Brduvas, ros. Брдов)– wieś, dawniej miasto w Polsce, położona na krańcach województwa wielkopolskiego, w powiecie kolskim, w gminie Babiak, na Pojezierzu Kujawskim, nad Jeziorem Brdowskim. Do roku 1870 Brdów posiadał prawa miejskie. Miejscowość liczy około 1000 mieszkańców, jest lokalnym ośrodkiem kultu religijnego, znajduje się tu kościół i klasztor oo. paulinów pw. św. Wojciecha i sanktuarium Matki Bożej Zwycięskiej.

Generał Zakonu − o. Izydor Matuszewski

Wikariusz Generalny (I definitor) − o. Arnold Chrapkowski

II definitor − o. Piotr Polek

III definitor − o. Zachariasz Jabłoński

IV definitor − o. Dariusz Cichor

V definitor − br. Tadeusz Boguski

Prokurator Generalny przy Stolicy Apostolskiej − o. Bazyli Degórski

Administrator Generalny − o. Jan Bednarz

Sekretarz Generalny − o. Jan Berny

Kadencja Definitorium trwa 6 lat.

Eremita lub pustelnik (gr. ἐρημίτης eremites, żyjący na pustkowiu), osoba, która z pobudek religijnych wycofuje się z życia w społeczeństwie i decyduje się na życie w izolacji i celibacie. Poświęca się przede wszystkim modlitwie i życiu w ascezie. Utrzymuje się, jak to miało np. miejsce u zarania życia pustelniczego w Egipcie i Palestynie, z jałmużny i/lub rzemiosła.

Niemcy (Republika Federalna Niemiec, RFN; do traktatu pomiędzy RFN a Polską Rzecząpospolitą Ludową (1970) w Polsce stosowana była oficjalnie nazwa Niemiecka Republika Federalna, NRF; niem.: Deutschland lub Bundesrepublik Deutschland, BRD) – państwo federacyjne położone w Europie, będące członkiem Unii Europejskiej (UE), Unii Zachodnioeuropejskiej (UZE), G8, ONZ oraz NATO. Stolicą Niemiec jest Berlin (przed połączeniem z NRD – Bonn, obecnie noszące tytuł miasta federalnego). Językiem oficjalnym jest język niemiecki.

Herb

Herb ojców paulinów nawiązuje zawartymi na nim symbolami do tradycji podanej przez św. Hieronima opisującej dziewięćdziesięcioletni pobyt św. Pawła na pustyni.

Paulini w Polsce

Paulini zostali sprowadzeni do Polski przez Władysława Opolczyka z Węgier. Wydarzyło się to w latach 1367-1372.

Obecnie najbardziej znane klasztory paulinów w Polsce znajdują się w Częstochowie na Jasnej Górze oraz na Skałce w Krakowie, gdzie znajduje się także zakonne Seminarium. W Polsce ma swoją siedzibę także Kuria Generalna - naczelna władza Zakonu, na której czele stoi Generał Zakonu. W Żarkach Leśniowie znajduje się klasztor nowicjacki Zakonu. Zakon posiada też własną wyższą uczelnię, Wyższe Seminarium Duchowne Zakonu Paulinów, znajdujące się przy klasztorze na Skałce w Krakowie.

Włodawa to miasto i gmina w północno-wschodniej części województwa lubelskiego, w środkowo-wschodniej Polsce, w powiecie włodawskim; położone na obszarze Garbu Włodawskiego, nad Włodawką i Bugiem przy granicy z Białorusią. Włodawa leży na Południowym Podlasiu, Pojezierzu Łęczyńsko-Włodawskim i Polesiu. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa chełmskiego. Według danych z 4 grudnia 2009 2 miasto miało 13 918 mieszkańców (Urząd miasta).

Seminarium duchowne (z łac. szkółka roślin, od semen – nasienie, seminis – narybek, latorośl) – w Kościołach chrześcijańskich specjalny dom, w którym kandydaci do stanu duchownego odbywają intensywną formację teologiczną, moralną i naukową.

Inne paulińskie placówki w Polsce to: Bachledówka k. Zakopanego (diec. krakowska), Biechowo k. Wrześni (diec. gnieźnieńska), Stara Błotnica (diec. radomska), Brdów (diec. włocławska), Częstochowa (par. św. Barbara), Leśna Podlaska (diec. siedlecka), Łęczeszyce (diec. warszawska), Łukęcin (diec. szczecińsko-kamińska), Oporów (diec. łowicka), Pauliny-Mochów (diec. opolska), Toruń (diec. toruńska), Warszawa, Wielgomłyny (diec. częstochowska), Wieruszów (diec. kaliska), Włodawa (diec. siedlecka) oraz Wrocław.

Włochy (Republika Włoska, wł. Italia, Repubblica Italiana) – państwo położone w Europie Południowej, na Półwyspie Apenińskim, będące członkiem wielu organizacji, m.in.: UE, NATO, należące do ośmiu najbardziej uprzemysłowionych i bogatych państw świata – G8.

Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang.: United States, United States of America, US, USA) – państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu, Oceanem Atlantyckim od wschodu.

Formacja Paulinów w Polsce

Mężczyźni po maturze oraz po każdych studiach świeckich, mogą zostać kapłanem zakonnym, zwanym też ojcem zakonnym. Aby osiągnąć ten cel, obowiązkowe jest dalsze kształcenie, zwane formacją zakonną:

Prenowicjat na Skałce w Krakowie trwający od 15 lipca do 31 sierpnia,

Nowicjat w Żarkach-Leśniowie, trwający rok, po którym składa się pierwsze śluby zakonne. Podczas nowicjatu, w dniu 8 grudnia, w święto Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny otrzymuje się habit zakonny podczas ceremoni obłóczyn.

2 lata studiów filozoficznych i 4 lata studiów teologicznych w Wyższym Seminarium Duchownym oo. Paulinów w Krakowie na Skałce, zakończonych złożeniem ślubów wieczystych i przyjęciem święceń kapłańskich.

Mężczyźni bez wykształcenia średniego i matury, mogą zostać dożywotnio bratem zakonnym. W tym celu należy przebyć następujące etapy szkolenia:

Kościół katolicki – największa na świecie chrześcijańska wspólnota wyznaniowa, głosząca zasady wiary i życia określane mianem katolicyzmu, rządzona przez biskupa i patriarchę Rzymu (jako papieża uważanego drogą sukcesji apostolskiej za następcę Świętego Piotra) oraz biskupów pozostających z nim we wspólnocie. Kościół katolicki stanowi jedną z trzech głównych gałęzi chrześcijaństwa, obok Cerkwi prawosławnej i Kościołów protestanckich.

Studia Filozoficzne - najważniejsze polskie czasopismo filozoficzne wydawane w latach 1957-1990 przez Instytut Filozofii i Socjologii PAN; zastąpiło Myśl Filozoficzną. Częstotliwość ukazywania się Studiów była różna - od miesiąca do kwartału.

Postulat na Jasnej Górze, który trwa 6 miesięcy, po którym otrzymuje się habit,

roczny okres nowicjatu w Żarkach-Leśniowie lub we Wrocławiu zakończony pierwszymi ślubami zakonnymi,

dwa lata junioratu ścisłego na Jasnej Górze,

dwa lata junioratu w wyznaczonej przez przełożonych placówce, który kończy się złożeniem ślubów wieczystych.

W junioracie, kandydaci na braci zakonnych, wykonują wszystkie obowiązki, konieczne dla właściwego funkcjonowania klasztoru, takie jak: zakrystian, opiekun refektarza, kucharz, zaopatrzeniowiec, elektryk, realizator dźwięku w Radiu Jasna Góra, sprzątacz i wiele innych prac, w zależności od posiadanych kwalifikacji przed wstąpieniem do zakonu oraz predyspozycji.

Wykopki (niem. Sandsteinwerk) – nieistniejąca miejscowość w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie stargardzkim, w gminie Stargard Szczeciński, 4,5 km na północny zachód od Stargardu. W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa szczecińskiego. Wchodziła w skład sołectwa Lipnik.

Świnia domowa (Sus scrofa f. domestica) – zwierzę hodowlane udomowione między VII a VI w. p.n.e. Dostarcza hodowcom mięsa, tłuszczu, skóry, podrobów, szczeciny.

Aby zostać klerykiem zakonnym, konieczne jest odbycie okresu wstępnego, nowicjatu w charakterze nowicjusza, określanego też mianem brata zakonnego. Czas ten polega na odizolowaniu kandydata na kleryka od osobistych i telefonicznych kontaktów z rodziną i dotychczasowymi przyjaciółmi. Nowicjusz może pisać listy, które podlegają cenzurze. W czasie trwania nowicjatu nowicjusze spotykają się ze swoimi bliskimi tylko jeden raz, w dniu obłóczyn. W okresie nowicjatu każdy piątek jest dniem, w czasie którego nowicjuszom nie wolno rozmawiać ze sobą. Dzień ten kończy się wspólną ceremonią, drogą krzyżową. W czasie pobytu w nowicjacie bracia wykonują wszystkie prace w przyklasztornym gospodarstwie rolnym: pracują m.in. na polu przy kopaniu ziemniaków, przy hodowli świń. Wykonują też prace w przyklasztornym ogrodzie kwiatowo-warzywnym. Cały okres spędzony w nowicjacie ma na celu wyrobieniu w kandydacie przekonania o słuszności jego decyzji zostania zakonnikiem. Jest to też okres, w którym starsi zakonnicy muszą ocenić przydatność kandydata do życia w grupie, jako zakonnika.

Konstytucje zakonne - podstawowy zbiór prawa przepisów Zgromadzenia zredagowany przez kapitułę generalną i zatwierdzony przez Stolicę Apostolską. Uzupełnieniem Konstytucji były w nich reguły zakonne, zwyczajniki lub dyrektoria zakonne.

Śluby zakonne, profesja zakonna – w Kościele katolickim są zobowiązaniem członka danej wspólnoty do przestrzegania rad ewangelicznych: czystości, ubóstwa i posłuszeństwa (wobec przełożonych zakonnych oraz papieża).

Paulini na świecie

Poza Polską klasztory zakonu Paulinów znajdują się w Anglii, na Białorusi, na Chorwacji, w Czechach, we Francji, na Łotwie, w Niemczech, na Słowacji, na Ukrainie, na Węgrzech, we Włoszech, a także w Australii i w Stanach Zjednoczonych.

Paulini prowadzą misje w RPA i w Kamerunie.

Gospodarstwo rolne – grunty rolne wraz z gruntami leśnymi, budynkami lub ich częściami, urządzeniami i inwentarzem, jeżeli stanowią lub mogą stanowić zorganizowaną całość gospodarczą oraz prawami i obowiązkami związanymi z prowadzeniem gospodarstwa rolnego. Gospodarstwo rolne nie stanowi przedmiotu samodzielnego obrotu prawnego. Nie można, zatem zbyć go jedną czynnością prawną. Przedmiotem zbycia są tu poszczególne nieruchomości, na których gospodarstwo rolne zostało zorganizowane.

Kraków – i pod względem powierzchni. Jedno z najstarszych miast Polski, o ponad tysiącletniej historii. Kraków posiada wartościowe zabytki architektury, działa w nim wiele instytucji i placówek kulturalnych.

31 grudnia 2008 Benedykt XVI mianował paulina O. Stanisława Dziubę, pracującego na misji w RPA biskupem diecezji Umzimkulu na południu RPA.

Za granicą istnieją następujące prowincje i quasiprowincje:

Prowincja Niemiecka, założona w 2002 roku. Od 14 kwietnia 2008 Prowincjałem jest o. Mirosław Legawiec. 29 marca 2011. w czasie III Kapituły Prowincjalnej Wyborczej Niemieckiej Prowincji Zakonu Paulinów został ponownie wybrany Prowincjałem na drugą trzyletnią kadencję.

Prowincja Amerykańska, założona w 2008 roku. Od listopada 2011 Prowincjałem jest o. Mikołaj Socha.

Białoruś, Republika Białorusi (również często niepoprawnie Republika Białoruś) (biał. Беларусь ?/i, Рэспубліка Беларусь ?/i, Biełaruś, Respublika Biełaruś ros. Беларусь, Республика Беларусь) – państwo w Europie Wschodniej. Graniczy z Polską (na zachodzie), Litwą, Łotwą (na północy), Rosją (na wschodzie) i Ukrainą (na południu). Nie posiada dostępu do morza.

Kucharz - osoba, która przyrządza zgodnie z zasadami sztuki kulinarnej potrawy w zakładach gastronomicznych, najczęściej według zamówienia przyjętego przez kelnera.

Prowincja Australijska, założona w 2008 roku. Od 16 stycznia 2009 Prowincjałem jest o. Wiesław Waśniowski.

Quasiprowincja Węgierska.

Quasiprowincja Chorwacka

Przypisy

↑ Portal Zakonu Paulinów Paulini.pl. [dostęp 2011-11-23].
↑ Portal Zakonu Paulinów Paulini.pl. [dostęp 2011-11-23].
Rejestr hierarchów katolickich. [dostęp 2011-11-23].
Relacja z uroczystości nadania tytułu biskupa S. Dziubie. [dostęp 2011-11-23].
Portal niemieckiej prowincji Zakonu Paulinów (niem.). [dostęp 2011-11-23].
O prowincji amerykańskiej Zakonu Paulinów. [dostęp 2011-11-23].
Portal węgierskiej prowincji Zakonu paulinów (węg.). [dostęp 2011-11-23].