Paweł - patriarcha Serbii - Polski Serwis Naukowy

Pavle, imię świeckie: Gojko Stojčević, Гојко Стојчевић (ur. 11 września 1914 w Kućani k. Donji Miholjac, zm. 15 listopada 2009 w Belgradzie) – patriarcha Serbskiego Kościoła Prawosławnego.

We wczesnym dzieciństwie stracił oboje rodziców. Wychowywała go ciotka. Po ukończeniu gimnazjum w Belgradzie odbył studia teologiczne w Belgradzie i w Sarajewie, studia podyplomowe ukończył w 1957 na Wydziale Teologii Prawosławnej uniwersytetu w Atenach. Przez rok studiował również medycynę, jednak po roku zrezygnował. W 1948 złożył śluby zakonne jako mnich służący w klasztorze Rača; cztery lata później złożył śluby wieczyste, przyjmując imię Pavle. W 1950 rozpoczął wykłady ze śpiewu sakralnego i języka staro-cerkiewno-słowiańskiego w seminarium im. św. Cyryla i Metodego w Prizren. Po ukończeniu studiów w Atenach został archimandrytą, a w maju 1957 wyświęcony na biskupa, ordynariusza diecezji Raszka-Prizren. 1 grudnia 1990 stanął na czele Serbskiego Kościoła Prawosławnego, zastępując chorego Germana (Djoricia).

Serbowie (Срби) – naród południowosłowianski mieszkający głównie w Serbii, Chorwacji, Bośni, Słowenii, Macedonii, Czarnogórze i Stanach Zjednoczonych. Jest ich ogółem około 13 mln. Mówią w swoim języku narodowym serbskim. W większości są prawosławnymi (religia jest uważana przez Serbów za ważny czynnik ich tożsamości)[potrzebne źródło].

Czarnogóra ( – państwo w Europie Południowej. Leży na wybrzeżu Morza Adriatyckiego i graniczy z Serbią, Kosowem, Chorwacją, Bośnią i Hercegowiną oraz Albanią.

W latach 80. XX w. wielokrotnie apelował o przeciwstawienie się rosnącej presji muzułmańskiej w Kosowie i o powstrzymanie exodusu Serbów z tego obszaru. W 1995 poparł umowę podpisaną w Dayton, co spowodowało kontrakcję części biskupów z Atanazym (Jevticiem), domagających się od Pavle ustąpienia z urzędu. Patriarcha podtrzymał swoje stanowisko, ale od tej pory coraz częściej wypowiadał się krytycznie o układzie z Dayton.

Archimandryta (gr. archimandrites - przełożony owczarni) - w okresie wczesnego chrześcijaństwa opiekun klasztorów na terenie danej diecezji. Obecnie tytułu tego używa się w cerkwi prawosławnej i w niektórych wschodnich Kościołach katolickich.

Amfilochiusz, imię świeckie: Risto Radović (ur. 7 stycznia 1938 w Bare Radovica) - metropolita Czarnogóry i Przymorza, głowa Świętego Synodu Serbskiego Kościoła Prawosławnego. Po śmierci patriarchy Pawła pełnił obowiązki locum tenens Patriarchatu Serbskiego. Od 2010 tymczasowy administrator struktur Kościoła Serbskiego w Kosowie.

W 1999, po rozpoczęciu interwencji NATO, apelował do Serbów o pozostanie w Kosowie, zaś do państw NATO – o zakończenie działań zbrojnych. Po ogłoszeniu niepodległości przez parlament Kosowa w 2008, patriarcha wraz z hierarchią Kościoła sprzeciwił się tej decyzji i zaapelował do przywódców Zachodu, aby nie uznali tej "historycznej niesprawiedliwości".

Prawosławny patriarchat Serbii został uznany w 1920 r, chociaż jego początek sięga XIII wieku. Pierwszą siedzibą patriarchatu była Žiča w (1219-1252), następnie Peć, Karłowice, Belgrad, Krušedol.

Biskup (łac. episcopus z gr. ἐπίσκοπος episkopos: nadzorca, opiekun) - w Kościołach chrześcijańskich duchowny o najwyższych święceniach, urząd kościelny.

Z uwagi na zły stan zdrowia część obowiązków patriarchy przejął metropolita Czarnogóry i Przymorza, Amfilohije. 8 października 2008 Paweł oświadczył, że ustępuje z urzędu patriarchy z uwagi na problemy zdrowotne. 11 listopada złożony z 46 duchownych Synod odrzucił prośbę Pawła o ustąpienie, powierzając mu dożywotnio sprawowanie urzędu.

Organizacja Traktatu Północnoatlantyckiego ( w wyniku podpisania 4 kwietnia 1949 Traktatu Północnoatlantyckiego przez 10 krajów europejskich: państw-członków Unii Zachodniej (Belgia, Francja, Holandia, Luksemburg, Wielka Brytania) wraz z pięcioma dodatkowymi krajami (Dania, Islandia, Norwegia, Portugalia, Włochy) oraz USA i Kanadę. Początkowym celem istnienia organizacji, na mocy traktatu waszyngtońskiego, była obrona militarna przed atakiem ZSRR.

Uniwersytet Narodowy im. Kapodistriasa w Atenach (gr. Εθνικόν και Καποδιστριακόν Πανεπιστήμιον Αθηνών) - najstarszy uniwersytet grecki (zarazem najstarszy na Półwyspie Bałkańskim), założony w 1837.

Zmarł po długiej chorobie w szpitalu wojskowym w Belgradzie. Zgodnie z wolą, wyrażoną w testamencie, 19 listopada 2009 został pochowany w klasztorze Rakovica.

Przypisy

↑ A. Matreńczyk, Patriarcha Pavle - szkic do portretu, "Przegląd Prawosławny", nr 2 (296), luty 2010, ss.5-7
R.Thomas, Serbia under Milošević: politics in the 1990s, C. Hurst & Co. Publishers 1998, s.259
Serbia pod bombami, "Przegląd Prawosławny", 0867-7476, s.27
Church urges Serbs to take Kosovo vow in Orthodox Easter message, International Herald Tribune, 27 IV 2008.

Linki zewnętrzne

Oficjalna biografia Pavle na stronie Serbskiego Kościoła Prawosławnego