Pawilon Wystawienniczo-Informacyjny Wyspiański 2000

Na mapach: 50°03′32.31″N 19°56′15.84″E / 50.058974, 19.937734

Pawilon od strony ul. Grodzkiej

Projekt witrażu z Kazimierzem Wielkim dla katedry wawelskiej, Stanisław Wyspiański, 1895

Pawilon Wyspiański 2000 – budynek o funkcjach wystawienniczych, znajdujący się na krakowskim Starym Mieście, na rogu ulicy Grodzkiej i placu Wszystkich Świętych.

Kraków – i pod względem powierzchni. Jedno z najstarszych miast Polski, o ponad tysiącletniej historii. Kraków posiada wartościowe zabytki architektury, działa w nim wiele instytucji i placówek kulturalnych.

Stanisław Wyspiański (ur. 15 stycznia 1869 w Krakowie, zm. 28 listopada 1907 tamże) – polski dramaturg, poeta, malarz, grafik, architekt, projektant mebli. Jako pisarz związany z dramatem symbolicznym. Tworzył w epoce Młodej Polski. Nieoficjalnie nazywany Czwartym Wieszczem Polskim.

Budynek powstał na wąskiej działce, na miejscu wyburzonej w 1939 kamienicy "Pod Lipką", w sąsiedztwie Pałacu Wielopolskich, obecnie siedziby Urzędu Miasta Krakowa. W konkursie architektonicznym na projekt zabudowy działki po kamienicy wygrał w roku 1992 projekt Koreańczyka Nonchi Hwafonga Wanga.

Witraż – ozdobne wypełnienie okna, wykonane z kawałków kolorowego szkła wprawianych w ołowiane ramki, stosowane głównie w kościołach. Ramki stanowią kontur rysunku, kreskowanie na szkle lub malowanie na nim przeźroczystymi farbami podkreśla charakterystyczne elementy (głowę, oczy, ręce, fałdowanie szat, cieniowanie figur itp.). Technika witrażu znana była od wczesnego średniowiecza, a rozwinęła się w sztuce gotyckiej. Renesans witrażownictwa nastąpił na przełomie wieków XIX i XX w sztuce secesji. W średniowieczu witraże pełniły również funkcje dydaktyczne, miały za zadanie przekazywanie treści religijnych ludziom nie znającym pisma.

Krzysztof Ingarden (ur. w 1957 we Wrocławiu) – polski architekt. Ukończył Wydział Architektury Politechniki Krakowskiej (1982), odbył staż doktorancki w School of Art and Design, Tsukuba University w Japonii (1983–1985, stypendium Ministerstwa Edukacji Japonii). Pracował w biurach Arata Isozaki, Tokio (1984–1985), J.S.Polshek & Partners, Nowy Jork (1987). Uzyskał stopień doktora architektury na WA PK (1987). Od 2003 roku jest prodziekanem i profesorem KSW, od 2008 docentem Wydziału Architektury i Sztuk Pięknych Krakowskiej Akademii im.A.F.Modrzewskiego, od roku 2002 sprawuje funkcję Generalnego Konsula Honorowego Japonii w Krakowie.

Ideę budowy pawilonu zgłosił w ramach Festiwalu Kraków 2000 w roku 1998 Andrzej Wajda, który zaproponował też, by w ścianę frontową budynku wkomponowano trzy niezrealizowane dotychczas witraże Stanisława Wyspiańskiego. Projekt pawilonu opracował krakowski architekt Krzysztof Ingarden.

Andrzej Wajda (ur. 6 marca 1926 w Suwałkach) – polski reżyser filmowy i teatralny, współtwórca polskiej szkoły filmowej, laureat honorowego Oscara, senator I kadencji w latach 1989-1991.

Bazylika archikatedralna św. Stanisława i św. Wacława w Krakowie – kościół katedralny, położony na Wzgórzu Wawelskim stanowiący własność archidiecezji krakowskiej. Miejsce koronacji królów Polski oraz spoczywania ich szczątków. Pochowani są tutaj między innymi św. Stanisław ze Szczepanowa i inni biskupi krakowscy aż po czasy współczesne, prawie wszyscy królowie od Władysława I Łokietka do Stanisława Leszczyńskiego (łącznie 17 królów wliczając Jadwigę i Annę Jagiellonkę) i członkowie rodzin królewskich oraz wodzowie, przywódcy polityczni i wieszcze narodowi.

Budowę pawilonu rozpoczęto w 2005 od przeprowadzenia badań archeologicznych sfinansowanym przez Fundację "Wyspiański 2000". Po zakończeniu badań podjęto prace budowlane w połowie 2006 roku. Koszt budowy wyniósł 10,7 mln zł, z czego 3 mln zł zostały przekazane przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Uroczystego otwarcia w ramach dokonał prezydent miasta Jacek Majchrowski 2 czerwca 2007 roku.

Henryk II Pobożny (ur. 1196/1207, zm. 9 kwietnia 1241) – książę śląski, krakowski i wielkopolski 1238- 1241 (do 1239 tylko w południowej Wielkopolsce po linię rzeki Warty). Przez cały okres nad ziemią kaliską i wieluńską (rudzką) wyłącznie opieka nad małoletnimi książętami. W latach 1238 - 1239 rządy w księstwie opolskim i opieka nad sandomierskim.

Ulica Grodzka w Krakowie – jedna z najstarszych ulic Krakowa, była fragmentem szlaku handlowego wiodącego z południa na północ. Stanowi część Drogi Królewskiej, którą przejeżdżali królowie polscy udający się na Wawel. Jej nazwa występuje już w dokumentach miejskich z drugiej połowy XIII wieku.

Budynek posiada dekoracyjną fasadę, składającą się ze specjalnych ceglanych płytek, zamocowanych na metalowych prętach. Ich odpowiednie ustawienie pozwala na zmianę oświetlenia wnętrza – z lewej strony budynku, gdzie eksponowane są witraże, jest ono zaciemnione, a z prawej – otwarte i jasne. Trzy witraże zostały wykonane przez Piotra Ostrowskiego w Krakowskim Zakładzie Witrażów S.G. Żeleński według projektu Stanisława Wyspiańskiego dla katedry wawelskiej, której władze wówczas nie zgodziły się na ich realizację. Przedstawiają one św. Stanisława, Kazimierza Wielkiego i Henryka Pobożnego.

Jacek Maria Majchrowski (ur. 13 stycznia 1947 w Sosnowcu) – polski prawnik, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego, profesor zwyczajny nauk prawnych, historyk doktryn politycznych i prawnych, członek Trybunału Stanu. Znawca II Rzeczypospolitej, dokumentujący jej historię, a szczególnie działalność ugrupowań prawicowych. Prezydent Krakowa.

Fasada – główna, efektowna elewacja budynku, o szczególnie dużej dekoracyjności, często nawet monumentalna, spełniająca funkcje reprezentacyjne wobec całego gmachu, a przez to wyróżniająca się spośród pozostałych elewacji. Zazwyczaj jest to elewacja przednia, jednak w budynkach narożnych mogą istnieć dwie fasady, a w wolno stojących nawet trzy lub wszystkie.

Od 31 maja 2007 roku Krakowskie Biuro Festiwalowe zarządza pawilonem na mocy umowy dzierżawy z Gminą Miejską Kraków. Zlokalizowany jest tam jeden z punktów Sieci Informacji Miejskiej oraz redakcja miesięcznika Karnet. W Pawilonie KBF prowadzi działalność wystawienniczą oraz wynajem sali konferencyjnej. Biuro zapoczątkowało również cykl spotkań ze sztuką dla dzieci.

Jednym z działów Krakowskiego Biura Festiwalowego jest Sieć Punktów InfoKraków. Składa się ona z ośmiu Punktów Informacji Miejskiej InfoKraków, rozmieszczonych w różnych lokalizacjach Krakowa. Punkty prowadzą różnego rodzaju usługi, zarówno dla turystów, jak i dla mieszkańców miasta. Oprócz kompleksowej informacji turystycznej i kulturalnej, Punkty oferują także materiały promocyjne dotyczące miasta i regionu, bezpłatne mapy, prowadzą sprzedaż biletów na koncerty i inne imprezy kulturalne, pośredniczą w sprzedaży usług przewodnickich i transportowych po mieście i regionie, sprzedają przewodniki i inne wydawnictwa tematyczne, prowadzą badania statystyczne ruchu turystycznego.

Witraż wg proj. Wyspiańskiego - Kazimierz Wielki

Witraż wg proj. Wyspiańskiego - Henryk Pobożny

Witraż wg proj. Wyspiańskiego - św. Stanisław

Przypisy