Pearl Harbor - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy bazy wojennej Stanów Zjednoczonych. Zapoznaj się również z: inne znaczenia tego słowa.

Pearl Harbor - historyczna baza United States Navy na hawajskiej wyspie Oahu nazwana od zatoki, którą zajmuje. Współczesna baza nosi nazwę Joint Base Pearl Harbor-Hickam i jest połączeniem bazy marynarki i należącej do lotnictwa amerykańskiego wcześniejszej Hickam Air Force Base.

Joint Base Pearl Harbor-Hickam (JBPHH) – amerykańska morsko-lotnicza baza wojskowa, powstała w wyniku przemianowania z dotychczasowej bazy morskiej Naval Station Pearl Harbor na Hawajach i jej połączenia 31 stycznia 2010 roku z bazą lotniczą Hickam Air Force Base. Jako jednostka organizacyjna marynarki wojennej Stanów Zjednoczonych, baza nieprzerwanie funkcjonuje od 1899 roku do dnia dzisiejszego. 7 grudnia 1941 roku, baza ta stała się celem skombinowanego ataku zespołu uderzeniowego floty Cesarstwa Japonii, co postawiło Stany Zjednoczone wobec konieczności otwartego przystąpienia do II wojny światowej i rozpoczęło zasadniczą część wojny na Pacyfiku. Współcześnie, baza stanowi największą terytorialnie i o największym znaczeniu strategicznym instalację United States Navy na Pacyfiku poza terytorium kontynentalnych Stanów Zjednoczonych, mieszczącą siedziby siedmiu dowództw US Navy, w tym dowództwa amerykańskiej Floty Pacyfiku. 26 maja 1939 roku, rozkazem numer 8143, cały rejon Pearl Harbor został ustanowiony "Obronnym Obszarem Morskim" (Defensive Sea Area).

Wojna na Pacyfiku – całokształt działań militarnych w Azji Wschodniej, Południowo-Wschodniej i na obszarach Pacyfiku w okresie od 1937 do 1945 r., które przybrały formę szczególnie natężonego konfliktu w okresie od 7 grudnia 1941 (atak na Pearl Harbor) do 2 września 1945 (bezwarunkowa kapitulacja Japonii), będąc wówczas częścią II wojny światowej. Wojna prowadzona była z jednej strony przez Cesarstwo Japonii i jej nielicznych sojuszników, a z drugiej przez siły alianckie ze Stanami Zjednoczonymi na czele.

Historia

Do I wojny światowej

W XIX wiek wieku, niedługo po odkryciu Hawajów przez Europejczyków, stało się oczywiste, że zatoka Pearl Harbor doskonale nadaje się na bazę okrętów. Po aneksji archipelagu w 1898 roku, Stany Zjednoczone w 1901 roku rozpoczęły budowę bazy floty nad zatoką, stopniowo przenosząc tam poprzednią, prowizoryczną bazę z Honolulu. Rozpoczęto też niezbędny i żmudny proces pogłębiania wejścia do zatoki. W 1908 roku przyznano fundusze na pogłębienie wejścia do zatoki, tak by mogły do niej wchodzić największe okręty amerykańskiej floty. Pierwszy duży okręt, krążownik pancerny USS „California”, wszedł do zatoki 15 grudnia 1911.

United States Air Force (USAF) – Siły Powietrzne Stanów Zjednoczonych, jeden z rodzajów Sił Zbrojnych Stanów Zjednoczonych, odpowiedzialny za pewną część działań w powietrzu (duża liczba samolotów i śmigłowców bojowych podlega także marynarce wojennej, wojskom lądowym i korpusowi piechoty morskiej).

I wojna światowa – pomiędzy od czasu wojen napoleońskich na kontynencie europejskim zakończony klęską Państw Centralnych, likwidacją mocarstw Świętego Przymierza i powstaniem w Europie Środkowej i południowej licznych państw narodowych. Mimo ogromu strat i wstrząsu nimi wywołanego wojna ta nie rozwiązała większości konfliktów, co doprowadziło do wybuchu II wojny światowej 21 lat po jej zakończeniu.

Po I wojnie światowej

Podczas I wojny światowej Stany Zjednoczone ostatecznie podjęły decyzję o rozbudowie bazy, tak by stała się jedną z głównych baz amerykańskiej floty, porównywalną wielkością i infrastrukturą do baz na zachodnim wybrzeżu kontynentalnych Stanów Zjednoczonych. W 1917 rząd amerykański kupił wyspę Ford w środku zatoki Pearl Harbor w celu zbudowania na niej lotniska, z początku używanego przez lotnictwo armii USA, następnie od 1932 przez lotnictwo floty. W 1919 ukończono pierwszy suchy dok. Do 1934 roku wydano 47 mln dolarów na budowę bazy, która stała się zdolna do pomieszczenia całej Floty Pacyfiku z wyjątkiem największych lotniskowców typu Lexington), dla których wejście do zatoki było jeszcze za płytkie (wejście pogłębiono w następnych latach). Ciężkie okręty floty często odwiedzały Pearl Harbor podczas ćwiczeń, lecz były nadal bazowane na zachodnim wybrzeżu Stanów Zjednoczonych w San Diego. Wraz z pojawieniem się na horyzoncie wojny amerykańskie wydatki na budowę bazy gwałtownie wzrosły, sięgając 100 mln dolarów do 1940 roku. W maju 1940 roku Stany Zjednoczone podjęły decyzję o przebazowaniu głównych sił floty do Pearl Harbor, w celu wywarcia presji na Japonię i w dalszym czasie zorganizować jej daleką blokadę.

Siły Powietrzne Armii Stanów Zjednoczonych (United States Army Air Forces – USAAF) to istniejąca w latach 1941-1947 formacja zbrojna wchodząca w skład Armii Stanów Zjednoczonych. W 1947 została wyodrębniona i stała się samodzielną formacją, co wiązało się ze zmianą nazwy na Siły Powietrzne Stanów Zjednoczonych (USAF).

Hawaje (ang. Hawaii, dawniej: Sandwich Islands, nazwane tak przez Cooka na cześć Johna Montagu, 4. hrabiego Sandwich) – archipelag pochodzenia wulkanicznego na Oceanie Spokojnym.

II wojna światowa

Osobny artykuł: Atak na Pearl Harbor.

Atak lotnictwa marynarki wojennej Japonii 7 grudnia 1941 na bazę w Pearl Harbor rozpoczął pierwsze w historii intensywne walki o Pacyfik. Z pokładu japońskich lotniskowców wystartowało 350 samolotów. Podczas nalotu trwającego kilka godzin zniszczone został trzon amerykańskiej Floty Pacyfiku. Japońskie lotnictwo zatopiło lub uszkodziło 21 okrętów oraz zniszczyło około 260 samolotów. Ocalały jedynie amerykańskie lotniskowce, których nie było tego dnia w porcie.

United States Pacific Fleet (Flota Pacyfiku Stanów Zjednoczonych) to nazwa ogólna wszystkich dowództw, baz, związków taktycznych jednostek Marynarki Wojennej Stanów Zjednoczonych operujących w basenie Oceanu Spokojnego.

Marynarka Wojenna Stanów Zjednoczonych (ang. United States Navy, US Navy) – jeden z rodzajów Sił Zbrojnych Stanów Zjednoczonych odpowiedzialny za działania na morzu.

Po 1945

Od zakończenia wojny do dnia dzisiejszego Pearl Harbor pozostaje jedną z najważniejszych baz amerykańskiej marynarki.

Od 1980 roku na wodach zatoki znajduje się również Arizona Memorial, który przypomina japoński atak z 1941 roku. Muzeum, które zostało zbudowane ponad zatopionym wrakiem okrętu jest udostępnione do zwiedzania. W muzeum można obejrzeć archiwalne filmy, a także wysłuchać licznych komentarzy dotyczących japońskiej agresji na Hawaje. W 2010 baza została połączona z bazą lotniczą i przemianowana na Joint Base Pearl Harbor-Hickam.

Dolar amerykański (oficjalna nazwa – United States dollar, międzynarodowy skrót – USD) – oficjalna waluta Stanów Zjednoczonych, Portoryko, Mikronezji, Marianów Północnych, Palau, Wysp Marshalla, Panamy, Ekwadoru (od 2000), Salwadoru (od 2001), Timoru Wschodniego i Zimbabwe (od 2009). Jeden dolar amerykański dzieli się na sto centów amerykańskich. Często zapisuje się go za pomocą symbolu $.

Zobacz też

Wikimedia Commons ma galerię ilustracji związaną z tematem:
Pearl Harbor

Hawaje

Linki zewnętrzne

(ang.) Strona Pearl Harbor History Associates – historia ataku na Pearl Harbor, dane i zdjęcia okrętów

Zdjęcie satelitarne bazy Pearl Harbor w Google Maps