Pelješac - Polski Serwis Naukowy

wybrzeże Adriatyku, w czerwonej ramce Pelješac

półwysep Pelješac i planowany most (czerwona kreska)

Pelješac (wł. Sabbioncello) – półwysep w południowej części dalmatyńskiego wybrzeża Chorwacji, na północny zachód od Dubrownika. Ma długość około 70 km, do 3 km szerokości i około 8000 km² powierzchni. Górzysty, ukształtowany wraz z całym pasmem Gór Dynarskich. Jest częścią administracyjnego dystryktu dubrownicko-neretwańskiego i dzieli się na cztery gminy:

Dalmacja (chorw. Dalmacija, wł. Dalmazia, serb. Далмација) – kraina historyczna w Chorwacji, Bośni i Hercegowinie oraz Czarnogórze na wschodnim wybrzeżu Adriatyku.

Chorwacja (Republika Chorwacji) – państwo w Europie Południowej, nad Morzem Adriatyckim, graniczy od południa z Bośnią i Hercegowiną i Czarnogórą, od wschodu z Serbią oraz Węgrami i Słowenią od północy. Od południowego zachodu posiada dostęp do Morza Adriatyckiego. Niepodległość uzyskała w 1991 roku, odłączając się od Jugosławii.

Orebić na zachodzie, 4165 stałych mieszkańców (2001)

Trpanj na północnym zachodzie, 871 osób

Janjina w części środkowej, 593 osób

Ston na wschodzie, 2605 osób.

Jedna z najwyżej cenionych – ze względu na czystość wody i łagodny klimat – części Chorwacji, chętnie odwiedzana już w latach 60. XX wieku i następnych dziesięcioleciach przed rozpadem Jugosławii. Po zakończeniu wojny w byłej Jugosławii (1991-1994) i ustabilizowaniu się nowych granic w tym rejonie liczba odwiedzających Pelješac dorównuje okresowi sprzed wojny.

Góry Dynarskie lub Alpy Dynarskie (serb., czarnog. i chorw. Dinarsko gorje, alb. Alpet Dinaride, boś. Dinarske Planine i słoweń. Dinarsko gorstvo) – łańcuch górski na Półwyspie Bałkańskim, wzdłuż wschodniego wybrzeża Morza Adriatyckiego, w Bośni i Hercegowinie, Chorwacji, Słowenii, Serbii, Kosowie, Czarnogórze i Albanii. Najwyższym szczytem jest Maja e Jezercës (2694 m) w masywie górskim Prokletije. Nazwa "Góry Dynarskie" pochodzi od pasma Dinara (najwyższy szczyt - Veliki Troglav - 1913 m) na granicy Chorwacji i Bośni. Góry te, choć czasami nazywane są Alpami Dynarskimi, nie stanowią części Alp.

Jugosławia – nazwa państwa narodów południowosłowiańskich (słowo jug w większości języków owych narodów znaczy "południe"), używana do 1918 r. jako koncepcja polityczna, od 1918 dla Królestwa Serbów, Chorwatów i Słoweńców, następnie od 1929 r. już oficjalne dla Królestwa Jugosławii, od 1943 r. Socjalistycznej Federacyjnej Republiki Jugosławii, a po jej rozpadzie (w latach 1991-1992) dla Federalnej Republiki Jugosławii będącej federacją Serbii i Czarnogóry – do 2003.

Dojazd samochodem (bez użycia promu) do półwyspu możliwy jest tylko przez miasteczko Ston, leżące (tak jak Dubrownik) w południowej enklawie Chorwacji (oddzielonej pasem wybrzeża bośniackiego z miasteczkiem Neum od reszty terytorium chorwackiego). Pod koniec 2008 ruszyły prace nad budową mostu nad zatoką (nazywaną Kanałem Neretwańskim) dzielącą większość półwyspu od lądu stałego. Most który miał pierwotnie zostać ukończony w 2010 roku będzie otwarty nie wcześniej jak w roku 2015

Zachodnia część półwyspu oddzielona jest wąską cieśniną (Kanałem Korczulańskim) od wyspy Korčula, a w pobliżu jego środkowej i wschodniej części – na południu – położona jest wyspa Mljet, oddzielona od półwyspu o kilkunastokilometrowej szerokości cieśniną. Przez cieśniny te kursują regularne promy Jadroliniji usprawniające komunikację w rejonie Pelješaca.

Mieszkańcy półwyspu zajmują się uprawą winorośli, połowem ryb, hodowlą małży oraz turystyką. Znajdują się tu plaże piaskowe lub żwirowe, największa z nich, Trstenica ma 1500 m długości.

W jednej z wiosek na półwyspie mieszka Robert Makłowicz.

Linki zewnętrzne

Peljesac Travel Guide (ang.)

Przypisy

http://www.jutarnji.hr/jadranka-kosor--nastavljamo-s-izgradnjom-peljeskog-mosta--bit-ce-gotov-do-2015-/768341/ Informacja o planach budowy mostu