Per Anger - Polski Serwis Naukowy

Per Anger (7 grudnia 1913 w Göteborgu - 23 sierpnia 2002 w Sztokholmie), dyplomata szwedzki, organizator akcji ratowania Żydów na Węgrzech w 1944.

Studiował w Sztokholmie i Uppsali, w 1940 podjął pracę w dyplomacji. Z placówki w Berlinie nadał zaszyfrowaną depeszę o planowanej inwazji niemieckiej na Danię i Norwegię. W 1942 został przeniesiony do pracy w Budapeszcie, gdzie zajmował się handlem międzynarodowym.

Po wkroczeniu wojsk niemieckich na Węgry w 1944 dostrzegł dramatyczne pogorszenie się sytuacji Żydów i groźbę ich eksterminacji. Podjął akcję wydawania zagrożonym osobom tymczasowych paszportów szwedzkich; po interwencjach Angera w Sztokholmie personel ambasady został powiększony i akcja zataczała szerokie kręgi. Od lipca 1944 pomoc Żydom koordynował Raoul Wallenberg. Szwedzi obok wydawania dokumentów starali się także o zwalnianie osób już zatrzymanych, pomagali wydostać się z transportów do obozów zagłady.

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

Szwecja, Królestwo Szwecji (Sverige, Konungariket Sverige) – państwo w Europie Północnej, zaliczane do państw skandynawskich. Szwecja jest członkiem Unii Europejskiej od 1995 roku. Graniczy z Norwegią, Finlandią i Danią.

Po wejściu Rosjan do Budapesztu personel ambasady szwedzkiej został zatrzymany; Wallenberg został wywieziony do ZSRR i według wersji oficjalnej zmarł w 1947 w więzieniu na atak serca, Anger i inni dyplomaci zostali zwolnieni i wrócili do Sztokholmu w kwietniu 1945.

Po wojnie Anger pozostał w służbie dyplomatycznej i pracował m.in. na placówkach w Australii i Kanadzie. Za działalność w okresie II wojny światowej został uhonorowany medalem Sprawiedliwy wśród Narodów Świata (1982), honorowym obywatelstwem Izraela (2000), węgierskim Medalem Zasługi (1995), wyróżnieniem Rady Żydów Szwecji (1996). Do końca życia dążył do wyjaśnienia okoliczności śmierci Wallenberga, m.in. spotkał się w tej sprawie z Michaiłem Gorbaczowem w 1989.

Australia (Związek Australijski, Commonwealth of Australia) – kraj położony na półkuli południowej, obejmujący najmniejszy kontynent świata, wyspę Tasmanię i inne znacznie mniejsze wyspy na Oceanie Indyjskim i Spokojnym. Australia na powierzchni nie sąsiaduje z żadnym krajem, natomiast poprzez morza krajami sąsiadującymi z Australią na północy są: Indonezja, Timor Wschodni i Papua-Nowa Gwinea; na północnym wschodzie: Wyspy Salomona, Vanuatu oraz Nowa Kaledonia; na południowym wschodzie: Nowa Zelandia. Australia jest jedynym państwem, które jest również kontynentem.

Gennaro Verolino (ur. 3 listopada 1906 w Neapolu, zm. 17 listopada 2005), włoski duchowny katolicki, dyplomata watykański, arcybiskup, nuncjusz w krajach Ameryki Południowej.

W 2004 rząd Szwecji ufundował Nagrodę Pera Angera, przyznawaną osobom zasłużonym w pracy humanitarnej i na rzecz demokracji. Pierwszym laureatem został włoski arcybiskup Gennaro Verolino, który w 1944 jako sekretarz nuncjatury w Budapeszcie aktywnie pomagał ambasadzie szwedzkiej w akcji pomocy Żydom.

Dania – Królestwo Danii (Kongeriget Danmark) – państwo położone w Europie Północnej (Skandynawia), najmniejsze z państw nordyckich. W jej skład wchodzą też Grenlandia oraz Wyspy Owcze. Graniczy od południa z Niemcami.

Michaił Siergiejewicz Gorbaczow (ros. Михаил Сергеевич Горбачёв, ur. 2 marca 1931) – polityk radziecki i rosyjski. Ostatni przywódca Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego (KPZR) i jedyny prezydent ZSRR.

Linki zewnętrzne:

sylwetka Pera Angera

sylwetka Pera Angera w języku angielskim