Phạm Tuân - Polski Serwis Naukowy

To jest biografia osoby noszącej wietnamskie nazwisko Phạm.

Phạm Tuân (ur. 14 lutego 1947 w Quốc Tuấn, prowincja Thái Bình, Wietnam) – kosmonauta, generał lotnictwa, pierwszy Azjata w przestrzeni kosmicznej.

Wykształcenie i służba wojskowa

W 1964 ukończył szkołę średnią. Rok później rozpoczął służbę wojskową i został skierowany do ZSRR w celu odbycia przeszkolenia w charakterze technika lotniczego. Następnie skierowano go do jednej z radzieckich uczelni szkolących pilotów wojskowych.

Walerij Wiktorowicz Riumin ros. Валерий Викторович Рюмин (ur. 16 sierpnia 1939 w Komsomolsku nad Amurem, Kraj Chabarowski (obszar dawnego ZSRR)), inżynier, kosmonauta radziecki.

Lista zawiera nazwiska wszystkich astronautów i kosmonautów, którzy uczestniczyli w locie kosmicznym, bądź wystartowali do lotu w kosmos. Wyjątkowo uzupełniono ją o astronautów:

W 1968 po powrocie do Wietnamu latał na samolotach MiG-17 i MiG-21 m.in. w pułku lotnictwa myśliwskiego „Sao Đỏ” oraz eskadrze nocnych myśliwców. 27 grudnia 1972 zestrzelił amerykański bombowiec B-52. Był to pierwszy samolot tego typu jaki stracili Amerykanie podczas wojny w Wietnamie. W latach 1973–1976 awansował od stanowiska dowódcy eskadry do zastępcy dowódcy pułku. Od 1977 do 1982, z przerwą na przygotowanie do lotu w kosmos, był słuchaczem Wojskowej Akademii Lotniczej im. J. A. Gagarina.

Medal "Za zasługi w podboju kosmosu" (ros. Медаль «За заслуги в освоении космоса») – jednoklasowe odznaczenie Federacji Rosyjskiej nadawane za zasługi w podboju i wykorzystaniu przestrzeni kosmicznej.

Salut 6 (ros. Салют-6) – radziecka stacja orbitalna, ósma z wszystkich stacji programu Salut. Została wyniesiona na orbitę 29 września 1977 za pomocą rakiety Proton K z kosmodromu Bajkonur w ZSRR (obecnie Kazachstan). Była to pierwsza stacja, którą odwiedzili ludzie spoza USA czy ZSRR (loty programu Interkosmos, głównie obywateli państw członkowskich Układu Warszawskiego), a także pierwszy cel statku zaopatrzeniowego Progress. Stację zdjęto z orbity za pomocą bezzałogowego statku Kosmos 1267 w dniu 29 lipca 1982.

Udział w programie Interkosmos

W kwietniu 1979 do lotu w kosmos w ramach programu Interkosmos zakwalifikowano dwóch wietnamskich kandydatów. Byli to: Phạm Tuân oraz Bùi Thanh Liêm. Obaj wkrótce też rozpoczęli szkolenie w Centrum Przygotowań Kosmonautów im. J. A. Gagarina w Gwiezdnym Miasteczku pod Moskwą. Dowódcą pierwszej załogi, w której znalazł się Phạm Tuân, został Wiktor Gorbatko. Drugą załogą dowodził natomiast Walerij Bykowski. 23 lipca 1980 Wiktor Gorbatko oraz Phạm Tuân na pokładzie statku kosmicznego Sojuz 37 wyruszyli z kosmodromu Bajkonur w kierunku stacji orbitalnej Salut 6. Dzień później kosmonauci przeszli na pokład stacji Salut. Do 31 lipca 1980 razem z Leonidem Popowem i Walerijem Riuminem przeprowadzili szereg eksperymentów medyczno-biologicznych oraz technologicznych. Wietnamski kosmonauta fotografował również z orbity terytorium swojego kraju. Jego zdjęcia posłużyły do sporządzenia szczegółowej mapy Wietnamu. Kosmonauci powrócili na statku Sojuz 36 lądując 180 km od Dżezkazganu.

Azjata - określenie osoby będącej mieszkańcem obszaru Azji, lub potomków tych osób na całym świecie. Termin Azjata odnosi się przede wszystkim do wyróżniających się cech żółtej rasy człowieka - charakterystycznych tzw. "azjatyckich" rysów twarzy i koloru cery. Czasami nazwa ta może się odwoływać do pochodzenia społecznego czy kultury i sposobu życia danych osób.

Medal "Złota Gwiazda" (ros. Медаль "Золотая Звезда") – medal ustanowiony dekretem prezydium Rady Najwyższej ZSRR z dnia 1 sierpnia 1939. Opis odznaki medalu zatwierdzono w dniu 16 października 1939 roku (19 czerwca 1943 do opisu wprowadzono niewielkie poprawki).

Po zakończeniu kariery kosmonauty

Po powrocie do Wietnamu w 1982 Phạm Tuân kontynuował służbę w siłach powietrznych armii wietnamskiej. Był naczelnikiem wydziału politycznego a później pracował w Ministerstwie Obrony Wietnamu.