Piętro alpejskie na Starorobociańskim Wierchu

Zarastające kosodrzewiną hale na Ornaku

Granica między piętrem kosówki i alpejskim na Błyszczu i Kamienistej

Piętro alpejskie w Tatrach Zachodnich

Wysokogórskie hale na Ciemniaku w Tatrach

Piętro halne, zwane też piętrem alpejskim – obszar występowania łąk wysokogórskich zwanych halami. Panuje tu klimat umiarkowanie zimny. Poniżej znajduje się piętro kosówki a powyżej piętro turni. W Polsce piętro alpejskie występuje tylko w Tatrach, Karkonoszach i na Babiej Górze. W Tatrach położone jest mniej więcej pomiędzy 1800 m n.p.m., a 2300 m n.p.m., na Babiej Górze i w Karkonoszach znajduje się niżej – w Karkonoszach na wysokości 1450-1603 m n.p.m. i obejmuje głównie szczyty Śnieżki i Wielkiego Szyszaka.

Najpełniej rozwinięte jest piętro alpejskie w Tatrach. Nie wszędzie znajduje się ono na tej samej wysokości, duże znaczenie mają lokalne warunki. I tak np. po północnej stronie Świnicy czy Giewontu położone jest ono dużo niżej, do czego przyczynia się silne zacieniające działanie tych potężnych masywów górskich.

Cechy charakterystyczne piętra alpejskiego

Roślinność piętra alpejskiego

Zdominowana jest przez niskie murawy tworzące tzw. hale. Inny jest skład gatunkowy tych muraw na podłożu granitowym, a zupełnie inny na wapiennym. Na podłożu granitowym murawę tworzą głównie sit skucina, boimka dwurzędowa, kostrzewa niska, mietlica skalna. Już w drugiej połowie lata kępy situ skuciny czerwienieja, nadając grzbietom czerwonawe zabarwienie (od tego właśnie pochodzi nazwa Czerwonych Wierchów). Na podłożu wapiennym zaś dominuje sesleria tatrzańska i kostrzewa pstra.

Na obydwu podłożach występuje żyworodna forma wiechliny alpejskiej i bliźniczki psiej trawki. Miejscami występują kępki wrońca widlastego, płożą się niskie krzewy jałowca halnego oraz krzewinki borówek. Występują tutaj wszystkie 3 krajowe ich gatunki, na halach Tatr Zachodnich tworzą one całe łany, które jesienią przebarwiają się na intensywnie czerwony kolor zdobiąc stoki. Wśród niskich traw kwitną: dzwonek alpejski, dębik ośmiopłatkowy, liczne gatunki goryczek, omieg kozłowiec, driakiew lśniąca, sasanka alpejska, zerwa kulista, skalnica tatrzańska, niezapominajka alpejska, lepnica bezłodygowa, pierwiosnek maleńki i liczne inne gatunki. Wśród nich płożą się gdzieniegdzie najmniejsze krajowe gatunki wierzb: wierzba żyłkowana i alpejska i wyrastają wysokie kępy ciemiężycy zielonej i fioletowo kwitnącego tojadu mocnego. Na podłożu wapiennym roślinność jest znacznie bardziej urozmaicona gatunkowo i rośnie tu wiele ciekawych i unikatowych roślin.

Zwierzęta piętra alpejskiego

Z ptaków spotkać tu można takie rzadkie gatunki, jak pomurnik, płochacz halny, siwerniak. Piętro alpejskie to również królestwo kozicy i świstaka, przychodzi tu żerować niedźwiedź brunatny. Dawniej cały obszar piętra alpejskiego, gdzie tylko dały radę wspiąć się owce był wypasany. Na tej wysokości przyrost trawy jest niewielki, wartość użytkowa hal znikoma, nadmierny zaś wypas powodował erozję stromych górskich stoków i niszczenie cennej roślinności tatrzańskiej. Juhasi tępili kozice i świstaki. Obecnie już nigdzie w Tatrach nie prowadzi się wypasu w rejonie piętra alpejskiego.

Zobacz też

Bibliografia